Slapeloosheid kost Nederlandse economie minstens €3 miljard per jaar
Structureel wakker liggen is niet alleen een persoonlijk gezondheidsprobleem – het is een economische molensteen die de Nederlandse economie jaarlijks minimaal €3 miljard kost. Dat blijkt uit het nieuwe SEO-onderzoek ‘Slapend Rijk’. Hoewel behandeling zichzelf ruim terugverdient, wordt deze momenteel niet vergoed in de basisverzekering.
Ze zijn er wel, maar ook weer niet. De collega die met een vijfde kop koffie vóór de lunch door de vergadering staart, of de manager die een e-mail drie keer moet lezen voordat hij begrijpt wat er staat. Structurele slapeloosheid manifesteert zich niet alleen ’s nachts, maar ook overdag op de werkvloer – waar het een stille, maar grote impact heeft op de productiviteit.
Steeds meer Nederlanders hebben last van slapeloosheid, onder meer door het vele schermgebruik van de laatste jaren. Volgens SEO Economisch Onderzoek gaat het inmiddels om zo’n 1,4 miljoen volwassenen.
Het overgrote deel hiervan werkt gewoon, maar doordat ze minder presteren en vaker uitvallen lopen ze gemiddeld €800 loon mis per jaar, wat optelt tot €1,1 miljard.
Nóg duurder is de relatief kleine groep – 36.000 mensen – die níet werkt. Zij ontvangen een uitkering, waarmee de samenleving jaarlijks per slapeloze €45.000 misloopt, wat optelt tot nog eens €1,6 miljard.
Bij elkaar kom je zo tot €2,7 miljard, maar “dit is een onderschatting”, aldus SEO, “omdat de verloren productie door ziekteverzuim en verminderde productiviteit op het werk die niet neerslaat in het brutoloon buiten beschouwing blijft in deze berekening.”
Vandaar dat het bureau uitgaat van minimaal €3 miljard. In werkelijkheid liggen de kosten nóg een stuk hoger, aangezien de ongeveer 600.000 mensen die lijden aan slaapapnoe niet zijn meegenomen in de berekening.
Behandeling betaalt zich uit
Dit is een bewuste keuze, omdat de onderzoekers zich wilden focussen op mensen die die lijden aan slapeloosheid zonder fysieke oorzaak. Ook omdat juist voor deze groep een effectieve – én relatief goedkope – behandeling beschikbaar is: cognitieve gedragstherapie helpt mensen om de onderliggende oorzaken van hun slapeloosheid aan te pakken, zoals het veranderen van slaapgewoonten en associaties met slaap.
De businesscase voor deze aanpak is ijzersterk. De kosten-batenanalyse in het rapport laat zien dat investeren in de brede beschikbaarheid en vergoeding van CGT-i niet alleen het welzijn van miljoenen Nederlanders verbetert, maar ook economisch zeer rendabel is: de ggz-behandeling kost zo’n €600. Als een volwassene hierdoor weer volledig aan de slag kan levert dat €1.900 aan arbeidsbaten op.
Vandaar de titel van het onderzoek: investeren in de behandeling van insomnia kan ons als maatschappij “slapend rijk” maken, concluderen de onderzoekers.
Niet in de basisverzekering
Deze behandeling zit echter niet in de basisverzekering. En dat lijkt volgens SEO een enorme gemiste kans – óók financieel dus. Terwijl de psychologische behandeling effectiever is én zichzelf ruim terugverdient, schrijven huisartsen nog vooral slaapmedicatie voor.
“Dit heeft waarschijnlijk te maken met een tekort aan goedgeschoolde behandelaars, omdat verzekeraars behandeling door een psycholoog vanuit de basis-ggz niet vergoeden”, aldus de onderzoekers.
