Familiebedrijven mengen zich in consolidatiegolf sierteelt en voedingstuinbouw
De Nederlandse sierteelt- en voedingstuinbouwsector staat aan de vooravond van een verdere consolidatieslag, zo voorspelt BDO in een nieuw marktrapport. Niet alleen private equity, maar ook steeds meer familiebedrijven dragen bij aan deze beweging.
Wie door het Westland rijdt, kan er niet omheen: eindeloze rijen kassen vol bloemen, planten, fruit en groenten die hun weg vinden naar tuinen, vensterbanken en koelkasten over de hele wereld. Achter het glas groeit niet alleen de plant, maar ook de sector zelf door.
Tussen 2019 en 2024 daalde het aantal tuinbouwbedrijven weliswaar met 6,6%, maar het totale areaal werd juist iets groter. Kortom: de sector consolideert. Ook nam de marktwaarde toe, van €6,5 miljard in 2019 tot een verwachte €8,3 miljard in 2024.
Lees ook: Aantal deals in de tuinbouwsector gestegen in de laatste zes maanden.
“De behoefte aan schaalgrootte groeit”, verklaart Martijn Ceelaert van BDO tegenover brancheplatform BPnieuws.nl. “Ondernemers zien de strategische voordelen in samengaan of samenwerken.”
De consolidatiegolf wordt voortgestuwd door een combinatie van factoren. Door toenemende concurrentiedruk, stijgende kosten, de aanhoudende geopolitieke onzekerheid en volatiliteit op de energiemarkten worden schaalvoordelen steeds belangrijker. Kleine spelers zijn kwetsbaarder voor prijsschommelingen en logistieke verstoringen, waardoor grotere bedrijven hun positie verder versterken.
Externe schokken, zoals de recente energiecrisis, hebben deze trend verder versterkt. “Kleinere tuinders hadden het lastig, sommige verkochten hun energieposities of stopten volledig”, verklaart onderzoeker Kevin van Herk tegenover BPnieuws.nl. “Hierdoor ontstonden overnamekansen en verstevigden grotere marktpartijen hun positie.”
Klein land, grote ambities
De dealactiviteit wordt verder aangejaagd door de beperkte mogelijkheden voor fysieke uitbreiding in Nederland. Van alle Nederlandse landbouwoppervlakte wordt slechts 0,6% gebruikt voor glastuinbouw.
Door ruimtegebrek en stijgende grondprijzen is verdere groei op eigen bodem lastig te realiseren. Dit dwingt bedrijven om alternatieve groeistrategieën te zoeken, zoals fusies, overnames en internationale expansie.
Familiebedrijven sluiten aan
Waar de consolidatiegolf aanvankelijk vooral door private equity werd gedreven, sluiten familiebedrijven zich hier de laatste jaren nadrukkelijk bij aan. Zo bundelen bijvoorbeeld in de tomaten- en orchideeënmarkt familiebedrijven steeds vaker hun krachten om toekomstbestendig te blijven.
Naast de diverse marktuitdagingen spelen bij familiebedrijven ook opvolgingsvraagstukken vaak een rol, zo stelt Ceelaert tegenover BPnieuws.nl: “Opvolging is binnen familiebedrijven niet altijd direct beschikbaar, wat alternatieven aantrekkelijk maakt.”
Nederland koploper in hightech-kassen
Op technologisch gebied staat Nederland wereldwijd op eenzame hoogte, zo toont het rapport. Ons land beschikt over een relatief klein areaal kassen (10,3 duizend hectare), maar onderscheidt zich door het hoogste aandeel hightech-kassen ter wereld: 99,1% wordt geclassificeerd als hightech.
Ter vergelijking: nummer twee Duitsland komt niet verder dan 38,4%. Ook is dat het enige andere land met meer dan 50% glas – alle andere landen werken vooral met plastic kassen.
Dankzij hun kennisleiderschap zijn Nederlandse bedrijven internationaal toonaangevend en leveren ze technologie en expertise aan projecten in onder meer Azië, Noord-Amerika en het Midden-Oosten. De technologische voorsprong versterkt niet alleen de exportpositie, maar maakt de sector ook aantrekkelijk voor investeerders en partners wereldwijd.
Ook dat draagt weer bij aan de aanhoudende consolidatie binnen de Nederlandse markt, die volgens de onderzoekers de komende jaren zal aanhouden: “Steeds meer bedrijven onderkennen de strategische voordelen van samenwerking.”
