Verduurzaming in de agrifoodsector: 10 concrete stappen
Van bedrijven in de agrifoodsector wordt verwacht dat ze stappen zetten op het gebied van duurzaamheid. Verduurzaming is niet alleen nodig, maar kan ook tal van voordelen opleveren voor bijvoorbeeld de bedrijfsvoering of merkreputatie. Een nieuw rapport van PwC werpt licht op hoe de sector aan de slag kan gaan met duurzaamheid.
De agrifoodsector ligt de komende jaren onder een vergrootglas. Waar de sector zijn belangrijkste taak zal blijven uitvoeren – voedselvoorziening voor de almaar groeiende bevolking – ligt er voor de branche tegelijkertijd een grote opgave om haar verantwoordelijkheid te nemen als het gaat om de impact die de sector heeft op klimaatverandering en de afnemende biodiversiteit.
Daarom wordt van de agrifoodsector ook verwacht dat ze de watervoorziening goed reguleert, schadelijke emissies elimineert en zorgdraagt voor een balans in de ecologische systemen. Bovendien wordt meer transparantie gevraagd in de processen – van begin tot eind (van ‘farm to fork’), oftewel van productie tot consumptie.
In het rapport ‘Duurzaam worden in de praktijk: Lessen uit de agrifoodsector’, delen experts van PwC en Strategy& handvatten voor hoe de sector zijn duurzame reis kan vormgeven en zijn sustainable development goals (SDG’s) kan realiseren. Een overzicht van tien concrete manieren om dat voor elkaar te krijgen:
1: Ontwikkel een strategische visie en onderbouw die met data
Een duidelijke, met data-onderbouwde visie is volgens de experts van PwC van essentieel belang om doelstellingen te definiëren en te bereiken. Data fungeert als bewijsmateriaal en verankert doelstellingen in feitelijke context. Duurzaamheidsinspanningen kunnen echter tegenstrijdig lijken met gevestigde bedrijfsmodellen en de marktvraag. De uitdaging ligt hierbij vooral in het overbruggen van deze kloof.
Data speelt daarbij bovendien een cruciale rol, aangezien het niet alleen zorgt voor geloofwaardigheid, maar ook tastbaarheid geeft aan anders abstracte doelen. Desalniettemin blijft het verzamelen van bruikbare data een complexe opgave.
2: Start met een dubbele materialiteitsanalyse en stel aan de hand daarvan prioriteiten
Het omarmen van duurzaamheid betekent vaak het omgaan met meerdere, soms conflicterende aspecten. Een aanpak die bekendstaat als de dubbele materialiteitsanalyse kan helpen bij het identificeren van cruciale factoren. Deze analyse geeft inzicht in zowel de impact van de organisatie op externe stakeholders als de externe invloeden op de organisatie zelf.
Deze dubbele benadering vormt de basis voor het stellen van doelen en prioriteiten. Het is een complex proces dat betrokkenheid vereist van zowel interne als externe belanghebbenden. Samenwerking is van cruciaal belang om tot weloverwogen beslissingen te komen.
3: Vorm een duurzaamheidsteam en trek specifieke expertise aan
Een multidisciplinair duurzaamheidsteam kan een motor zijn voor effectieve samenwerking en impact binnen de organisatie. Dit team moet diverse disciplines omvatten, zoals R&D, inkoop, supply chain, financiën, verkoop, IT, HR en risicobeheer. De groeiende complexiteit van duurzaamheidsuitdagingen vraagt om gespecialiseerde kennis, zelfs buiten de traditionele expertisegebieden.
Daarbij is er vooral een groeiende behoefte aan dataspecialisten, aangezien dataverzameling en -beheer steeds belangrijker worden voor strategische planning en rapportage. Organisaties dienen dan ook in toenemende mate te investeren in data-infrastructuur en -beheer om de groeiende stroom van relevante informatie te beheren.
4: Zorg voor co-eigenaarschap
Een verantwoordelijke aanpak van duurzaamheid vereist betrokkenheid op verschillende niveaus van de organisatie. Hoewel duurzaamheid vaak wordt aangedreven door het leiderschap, is het essentieel dat het eigenaarschap van duurzame doelen zich verspreidt over de gehele organisatie.
Het is dus niet louter een verantwoordelijkheid van specifieke individuen of afdelingen, maar dient een integraal onderdeel te zijn van de bedrijfscultuur. Dit co-eigenaarschap vergroot de betrokkenheid, verspreidt verantwoordelijkheid en bevordert een holistische benadering van duurzaamheid binnen de gehele organisatie.
5: Werk samen en sluit allianties
Samenwerking binnen en buiten de organisatie is een krachtige hefboom voor het bevorderen van duurzame doelen. Duurzaamheidsallianties en partnerschappen met stakeholders in de waardeketen kunnen een gemeenschappelijk platform bieden om kennis, ervaring en middelen te delen.
Deze partnerschappen stellen organisaties in staat om bredere duurzaamheidsdoelen na te streven, zoals bijvoorbeeld het aanpakken van scope 3-uitstoot (gerelateerd aan externe bronnen). Het delen van informatie, best practices en innovatieve benaderingen kan de hele keten versterken en versnelt de overgang naar duurzaamheid.
6: Zorg voor de juiste vaardigheden
Het ontwikkelen van vaardigheden en bewustzijn is van cruciaal belang om duurzaamheid te integreren in de dagelijkse activiteiten. Training en educatie spelen een sleutelrol bij het vergroten van het begrip van medewerkers over de impact van de organisatie op het milieu en de samenleving.
Concrete doelen, zoals CO2-reductie, kunnen werknemers inspireren en motiveren om bij te dragen aan duurzaamheidsinitiatieven. Het ontwikkelen van duurzame vaardigheden op alle niveaus van de organisatie draagt bij aan een breed bewustzijn en effectieve uitvoering van duurzaamheidsstrategieën.
7: Schakel ambassadeurs in
Jongere generaties worden steeds belangrijkere ambassadeurs voor duurzaamheid binnen organisaties. Deze generaties tonen een grotere betrokkenheid bij duurzame praktijken en streven naar betekenisvol werk dat positieve impact heeft. Organisaties moeten niet alleen duurzaamheidsinspanningen communiceren, maar ook aantrekkelijke verhalen bieden die jonge professionals aanspreken.
HR- en wervingsstrategieën spelen een cruciale rol bij het aantrekken en behouden van talent dat duurzame waarden omarmt. Het potentieel van jonge werknemers als ambassadeurs kan een krachtige motor zijn voor duurzame transformatie.
8: Gebruik duurzaamheid voor het verbeteren van de efficiëntie
Duurzaamheidsinitiatieven kunnen niet alleen bijdragen aan een betere wereld, maar ook aan operationele efficiëntie. Door bedrijfsprocessen kritisch te analyseren, kunnen quick wins worden behaald die kosten besparen en tegelijkertijd duurzaamheid bevorderen.
Energie- en grondstoffenbesparing, verbeterde nauwkeurigheid en vraagafstemming zijn enkele van de voordelen die met duurzame manieren van werken kunnen worden ontsloten. Het maximaliseren van operationele efficiëntie, waarbij tegelijkertijd duurzaamheid wordt bevorderd, kan een krachtige motivator zijn voor zowel het management als de medewerkers om zich in te zetten voor duurzame doelen.
9: Maak gebruik van data
Data speelt een sleutelrol bij het meten, evalueren en optimaliseren van duurzaamheidsinspanningen. De verzameling en analyse van data bieden inzicht in de voortgang en effectiviteit van duurzaamheidsdoelen. In de agrifoodsector, waar afhankelijkheden groot zijn en ketenpartners variëren, is het delen van relevante data cruciaal voor samenwerking en uitlijning van belangen.
Het ontwikkelen van gestandaardiseerde meetmethoden is essentieel om vergelijkbare prestaties te kunnen beoordelen en benchmarken. Het inzetten van data om duurzaamheid te ondersteunen helpt bij het aantonen van impact en het bevorderen van een collectieve inspanning om gemeenschappelijke doelen te bereiken.
10: Gebruik rapportagevereisten als een driver voor duurzaamheid
Verplichte rapportagevereisten, zoals de CSRD-richtlijn, spelen een steeds grotere rol in het bevorderen van duurzaamheid binnen organisaties. Deze vereisten stimuleren bewustzijn en transparantie over duurzaamheidsinspanningen. Hoewel rapportage op zichzelf niet automatisch leidt tot duurzaamheid, dwingt het organisaties om na te denken over hun impact en hun verantwoordelijkheid te pakken.
Het rapportageproces stimuleert het identificeren van kansen en uitdagingen, wat kan leiden tot strategische aanpassingen en verbeteringen. Hoewel rapportagevereisten een waardevolle stimulans vormen, is het belangrijk om de onderliggende waarden en intenties van duurzaamheidsinspanningen niet uit het oog te verliezen.
Het rapport van PwC en Strategy& is gebaseerd op interviews met bedrijven uit de hele waardeketen van de agrifoodsector. Het onderzoek stond onder leiding van Noor Sanders (partner) en Bert Graafsma (senior director).
