Eneco werkt samen met BearingPoint aan slimmer warmtenetwerk

14 april 2021 Consultancy.nl 6 min. leestijd
Profiel
Meer nieuws over

Gedreven door de energietransitie en aangejaagd door de veranderende Warmtewet besloot Eneco drie jaar geleden een programma op te zetten om het warmtenet te verslimmen.

Eneco besloot niet ‘simpelweg’ een op afstand uitleesbare warmtemeter te (laten) maken, maar een gateway te creëren, waardoor er naast de communicatie met warmtemeters ook communicatie met andere apparaten mogelijk is: een uitdagende keus voor een organisatieonderdeel waar veel processen nog maatwerk waren.

BearingPoint werd gevraagd om de businesscase op te stellen bij de start van het programma, en om de organisatie te helpen innoveren op dit vlak en voor te bereiden op de uitrol van een nieuwe technologie. 

Eneco verslimt warmtenetwerk met Internet of Things

Duurzame warmte

Met de Nederlandse klimaatdoelstellingen en het streven om van het aardgas af te gaan, bereidt Eneco Warmte zich voor op een grote groei van de vraag naar duurzame warmte. Gezien deze ontwikkeling is de verwachting dat de warmtenetten van Eneco de komende jaren flink gaan uitbreiden. 

Om een interessant alternatief te vormen voor aardgas, moet het warmtenet goed aansluiten bij de eisen en wensen van de klant, mogelijkheden bieden voor duurzame warmtebronnen en betaalbaar zijn. Daarnaast stellen overheden, gemeentes, toezichthouders en producenten eisen aan het toekomstige warmtenet, zoals verduurzaming van de keten en kostenoptimalisatie voor gebruikers. 

Op basis van onderzoek besloot Eneco een eigen communicatiemodule te ontwikkelen die als gateway dient naar eindgebruikers en gebruikt kan worden om te communiceren met verschillende apparaten. De communicatiemodule werkt op basis van Internet of Things (IoT) waarvoor een IoT-platform noodzakelijk was. Eneco besloot om dit platform met zijn partners in eigen huis te ontwikkelen. 

De keuze voor een dergelijke innovatie stelde de Eneco Warmte organisatie voor tal van uitdagingen. Ten eerste was er – met oog op de groei in warmtenetaansluitingen en de verplichting bestaande meters te vervangen – de noodzaak voor robuuste en schaalbare processen, in plaats van maatwerkgerichte processen.

Naast deze leveranciersactiviteiten moeten ook de netbeheerdersactiviteiten aangepast worden. Op dit vlak verandert veel doordat het beheren van een IoT-platform met bijbehorend datanetwerk nieuw is en de nieuwe technische toepassing ook processen rond inkoop, logistiek, installatie, assetbeheer en onderhoud raakt.

Bovendien moesten al deze veranderingen plaatsvinden in een organisatieonderdeel met beperkte ervaring in grootschalige innovatieprojecten én met beperkte capaciteit om ‘extra’ (project)werkzaamheden te verrichten. Kortom, niet alleen innoveren, maar ook leren innoveren.

Verslimmen Netwerk

Na het verkrijgen van de formele ‘go’ werd het programma ‘Verslimmen Netwerk’ gestart. In de eerste fase van het programma lag de focus op het uitdragen van de ambitie en innovatievisie. Hiertoe werden tal van sessies gehouden om medewerkers voor te bereiden op de reis. Daarop volgde een fase waarin het IoT-platform en de communicatiemodule technisch werden ontwikkeld, terwijl de organisatie een periode van procesontwerp doorging.

Vervolgens werden de nieuwe techniek en de processen geleidelijk getest en getoetst bij zowel medewerkers als klanten. Door het uitvoeren van trials konden zowel op technisch als organisatorisch vlak snel grote stappen worden gezet.

Naast de uitdagingen die samenhangen met de innovatie, moest het programma er ook rekening mee houden dat het gaat om een langdurige transitie: hoe begeleid je zo’n reis en creëer en behoud je momentum?

Bovendien betrof het slechts één van meerdere programma’s binnen Eneco: hoe krijg je voldoende aandacht? Naast het programma gingen ook de lijnactiviteiten gewoon door: hoe kun je medewerkers betrekken en betrokken houden? Tot slot moest er ook worden voorbereid op de nieuwe werkwijze: hoe neem je een organisatie mee in zoveel verandering?

Om deze uitdagingen het hoofd te bieden werd BearingPoint gevraagd om een belangrijke rol te spelen in het opzetten en uitvoeren van het verslimmingsprogramma. 

“De grote uitdaging van dit programma was dat het een echte innovatie betrof, een technische toepassing die nieuw is voor Eneco én nieuw in de markt. Op afstand uitleesbare meters zijn er natuurlijk al wel, maar met de slimme warmtemodule hebben we bewust voor een compleet nieuwe oplossing gekozen”, aldus Eelco van Hemmen, programmamanager Verslimmen. 

“Deze oplossing hebben we zelf ontworpen, ontwikkeld en geïmplementeerd. Dit hebben wij gedaan binnen de hele keten, van klantenservice via operations tot en met monteursorganisatie, zonder dat op voorhand de benodigde kennis en ervaring voor handen was.” 

Vormgeven aan organisatieverandering

BearingPoint was vanaf het eerste moment betrokken. In eerste instantie om de businesscase te maken voor het verslimmen van het warmtenet. Daarna werd het adviesbureau gevraagd om de organisatieverandering vorm te geven en te begeleiden. Vanuit deze positie werkte BearingPoint nauw samen met Eneco en de technische partners Conclusion, Technolution en TWTG.

Visuele weergave werkzaamheden van de werkstroom Proces & Organisatie

Binnen het programma was BearingPoint verantwoordelijk voor de werkstroom Proces & Organisatie. Vanuit deze werkstroom heeft het team van BearingPoint meerdere activiteiten uitgevoerd. Daarnaast leverde het bureau ‘quality assurance’ voor het gehele programma. Dit betekende dat werd meegedacht over de opzet van het programma, de werkwijze binnen en tussen werkstromen en de aanpak over tijd. 

Holistisch en mensgericht

Op basis van evaluaties binnen het programma heeft BearingPoint zijn expertise ingebracht. Denk bijvoorbeeld aan kennis van de energiemarkt en vergelijkbare industrieën zoals telecom, operationele en technische kennis en expertise op het gebied van transformatiemanagement.

Daarbij hanteerde het bureau een holistische benadering, waarbij het niet ging om de resultaten van een los onderdeel, maar van het geheel. Daarnaast stond ook de menskant centraal, zodat de medewerkers niet alleen werden gestuurd, maar vooral ook betrokken en geënthousiasmeerd.

“Het is als programmamanager heel fijn om te kunnen sparren met professionals die van meerdere markten thuis zijn”, geeft Van Hemmen aan. “Of het nou om de techniek, de processen, de menskant of de meeste geschikte projectinrichting gaat, ze denken mee en geven gevraagd en (soms ook) ongevraagd scherpe adviezen en durven een spiegel voor te houden.”