Birch Consultants wint overheidsinitiatief Accountability Hack

08 januari 2020 Consultancy.nl 3 min. leestijd

The Accountability Hack-competitie is dit jaar gewonnen door een team van adviesbureau Birch Consultants. Drie consultants bogen zich in het kader van de jaarlijkse wedstrijd over een vraagstuk rondom lumpsumbekostiging in het onderwijs en het toepassen van open (overheids)data. Met de door het team uitgewerkte benadering – het gezamenlijk in beeld brengen van de kwaliteit van het onderwijs en regionale kenmerken – wist het team er in deze categorie met de hoofdprijs vandoor te gaan.

Afgelopen jaar vond voor de derde keer de Accountability Hack plaats, een initiatief vanuit de Tweede Kamer, de ministeries van Binnenlandse Zaken en Financiën, het CBS, de Algemene Rekenkamer en Open State Foundation. Doel van de wedstrijd is om developers, data-analisten en designers te laten nadenken over oplossingen om de effecten van overheidsmaatregelen te laten zien met behulp van open overheidsdata.

22 teams

Vanuit Birch Consultants, een advies- en implementatiebureau gespecialiseerd in bestuurlijke, economische en maatschappelijke vraagstukken, nam een team deel bestaande uit Corine Bos, Elmar Cloosterman, Alexander Kern en Bas van der Starre. Samen met nog 21 deelnemende teams, kregen zij de keuze uit twee vraagstukken, waarvoor zij een oplossing mochten aandragen.

Eén vraagstuk richtte zich op medicijnkosten, terwijl de tweede case draaide om lumpsumbekostiging in het onderwijs. Aan alle teams de opgave om binnen een dag een oplossing te bedenken en deze vervolgens te pitchen voor een jury van Kamerleden en andere betrokkenen.

Birch Consultants wint overheidsinitiatief Accountability Hack

Case: Lumpsumbekostiging in het onderwijs

De teamleden van Birch Consultants kozen voor het onderwijsvraagstuk, mede vanwege hun sterke kennis op dit gebied. Zo vertelt Van der Starre: “Birch heeft natuurlijk veel inhoudelijke kennis van het domein onderwijs en van de regionale vraagstukken die daarbij spelen. Die bepalen in belangrijke mate de oplossing die je gaat maken. En een paar van mijn collega’s en ik zelf weten wel wat van programmeren, dus waren we benieuwd hoe ver we zouden komen.”

Het vraagstuk draaide om de lumpsumbekostiging, die in 1996 voor het voortgezet en in 2006 voor het primair onderwijs werd geïntroduceerd. Bij een lumpsumbekostiging krijgen scholen een vast budget gealloceerd dat schoolbesturen, onder voorwaarden, kunnen besteden aan personeel en materialen. Ondanks de flexibiliteit die dit budget de scholen biedt, maakt dit budget de controlerende taak voor de Tweede Kamer een uitdaging. Het is namelijk lastig om een directe koppeling te maken tussen middelen en resultaten. Vraagstellingen in de case luidden dan ook: ‘Hoe krijgen de Kamerleden weer inzicht?’ en ‘Is het mogelijk om verschillende open databronnen met elkaar te combineren en daardoor nieuwe invalshoeken te ontdekken?’

De oplossing die het Birch-team na een dag van denken en programmeren mocht pitchen viel uiteindelijk in de smaak bij de jury, die het team prees voor zijn unieke benadering. In de oplossing lag de focus niet alleen op de kwaliteit van het onderwijs, maar vooral ook in het in beeld brengen hiervan in relatie tot regionale kenmerken. Juryvoorzitter Joost Sneller, zei daarover: “[Dit is] een rijk palet met gedetailleerde informatie die smaakt naar meer. Het Birch-team was het enige met een regionale benadering, die bovendien actueel is en relevant voor het maken van beleid.” 

Winnende oplossing doorontwikkelen

De inhoud heeft de een bepalende rol gespeeld in de winst, stelt Van der Starre. En hoewel het team, zoals hij aangeeft, natuurlijk niet beschikte over expert-vaardigheden, wordt de oplossing mogelijk zelfs in de praktijk gebracht. “Winnen is natuurlijk al leuk”, geeft hij aan. “Nog leuker is dat we nu met de Kamerleden gaan kijken hoe we deze oplossing kunnen doorontwikkelen. Daarvoor is 20.000 euro beschikbaar én begeleiding door de Open State Foundation. Binnenkort maken we daar afspraken over.”