Tijd voor actie: de transitie naar vraaggestuurde mobiliteit

18 april 2019 Consultancy.nl

De huidige duurzaamheidsontwikkelingen veranderen naast onze energiebronnen ook ons mobiliteitssysteem. “Wegen staan vast, treinen zitten vol, de bus in het buitengebied kan niet uit. Te duur, te druk of te belastend voor het klimaat. Een van de grote opgaven de komende jaren is dus de transitie naar een duurzaam mobiliteitssysteem”, zegt Anouk Keune, Proces- en Projectmanager bij P2, die pleit voor een transitie naar vraaggestuurde mobiliteit. 

Het openbaar vervoer (ov) speelt in ons toekomstig duurzame mobiliteitssysteem een zeer belangrijke rol. Zo is in een recent gepubliceerd rapport van de Rijksoverheid – naam: ‘Contouren Toekomstbeeld OV 2040’ – te lezen dat deelconcepten en intensieve spoordiensten de komende jaren de verschuiving van privé- naar collectief vervoer zullen gaan realiseren, vertelt Keune: “Maar hoe zorgen we ervoor dat het ov deze sleutelrol ook daadwerkelijk vervult? Want zoveel mensen zoveel reisbehoeften. Vraaggestuurde mobiliteit biedt naar mijn idee het antwoord.”

Vraaggestuurde mobiliteit als oplossing

Vraaggestuurde mobiliteit bestaat uit passende mobiliteitsvormen waarmee private en publieke partijen op flexibele wijze invulling kunnen geven aan de vraag van de reizigers, zegt Keune: “Daarnaast kunnen we de vraag steeds beter voorspellen, waardoor we hierop kunnen anticiperen en waar nodig sturen. Door ontwikkelingen in voertuigtechnologie en de beschikbaarheid van data wordt het steeds beter mogelijk om de vraag van de reiziger centraal te stellen.” Hierdoor wordt het steeds makkelijker om de reis van deur tot deur op maat faciliteren: “Uiteraard moeten hierbij de kosten van mobiliteit worden meegewogen”, geeft Keune aan.

Tijd voor actie: de transitie naar vraaggestuurde mobiliteit

“Vraaggestuurde mobiliteit betekent niet elke individuele reisvraag faciliteren met individuele mobiliteit, integendeel. Waar stromen groot zijn stuur je de vraag zoveel mogelijk naar het lijngeboden ov zoals trein, lightrail en in de toekomst mogelijk naar de zogenaamde ‘hyperloop’”, aldus Keune: “In het voor- en natransport naar dikkere lijnen of in het landelijk gebied is de vraag kleiner en diffuus. Dit vraagt om een ander aanbod. Deelsystemen, e-bikes, speed pedelecs en op den duur zelfrijdend vervoer al dan niet ondersteund met platforms voor plannen, boeken, betalen en navigeren, zorgen dat de reizigers vrij en onafhankelijk van dienstregelingen mobiel kunnen zijn.” 

Vraaggestuurde concepten dragen in vergelijking met privévervoersmiddelen zoals auto’s en fietsen vele voordelen met zich mee. Doordat deze concepten worden gedeeld, nemen ze minder ruimte in beslag, legt Keune uit: “Eén deelauto kan meerdere individuele auto’s vervangen. Eén deelfiets kan op een dag door meerdere forenzen worden gebruikt, zodat de fietsenstallingen bij stations niet steeds uitgebreid hoeven worden. De reis in een naadloze keten van huis tot werk met bijvoorbeeld een deeltaxi, trein en deelfiets maakt lijngebonden ov veel aantrekkelijker. En alleen een echt aantrekkelijk aanbod van het ov zal automobilisten verleiden hun auto te laten staan.”

Obstakel

Hoewel er verschillende voordelen zijn op te noemen, verloopt de transitie naar vraaggestuurde concepten moeizaam: “We stappen niet allemaal spontaan in de flextaxi naar de tandarts of op de deelscooter naar ons werk. Niet alleen ons huidige vervoerssysteem zit in de weg: het is met name ons gedrag. Gedrag dat makkelijk is en wordt beloond, blijf je vertonen. Onze hele ruimtelijke ordening is ingesteld op de privé-auto. Met de auto ben je vaak sneller. Parkeren kan voor de deur en vaak is het ook voordeliger om de auto te pakken. Dit moet anders”, benadrukt Keune. 

Volgens de expert van P2 kan de transitie worden versneld door bijvoorbeeld goede overstappunten aan te leggen buiten de stad, waar reizigers de keuze hebben uit hoogstaande deelmobiliteit en daarnaast kunnen leunen op veel aansluitingen op goed lijngeboden ov: “Daarnaast kan het ook helpen om de parkeertarieven te verhogen of te verlagen. Of door flexibele reisbudgetten voor werknemers in te voeren, door woonwijken te herontwerpen met de nieuwe vorm van mobiliteit voor ogen, door ruimte weer terug te geven aan fietsers en wandelaars of door alle mobiliteitsdata openbaar te maken zodat mensen een individueel advies kunnen krijgen voor elke trip. Beginnen dan maar?”, zegt Keune. 

“Onze bereikbaarheid en leefbaarheid vragen om ander reisgedrag. Met vraaggestuurde mobiliteit kunnen steden sturen op het gebruik van lightrail, trams en deelmobiliteit.” 

Schouders er onder

Het rapport van de Rijksoverheid zet volgens Keune een stip aan de mobiliteitshorizon: “2040 is het ijkpunt. Maar de noodzakelijke transitie kan niet nog een paar generaties wachten. Onze bereikbaarheid en leefbaarheid vragen nu om ander reisgedrag. Onze mobiliteit neemt met name in steden zeer veel ruimte in en de luchtverontreiniging overschrijdt op veel plekken nog altijd de norm. Dat terwijl de stad verdicht: meer inwoners, meer werk, meer mobiliteit. Met vraaggestuurde mobiliteit kunnen steden sturen op het gebruik van lightrail, trams en deelmobiliteit.”

In het landelijk gebied staat de mobiliteit onder druk, onder meer doordat bussen in dergelijke omgevingen verdwijnen door de hoge kosten, vertelt Keune: “Deelconcepten en flexibel personenvervoer kunnen oma comfortabel naar het ziekenhuis brengen. Daarnaast kunnen scholieren zich door middel van deze concepten veilig naar school verplaatsen. We moeten de kansen die vraaggestuurde mobiliteit ons biedt nu pakken. Reisgedrag anno 2040, moet reisgedrag anno morgen worden.”

“En dit gaat niet vanzelf”, benadrukt Keune nogmaals. Het heeft immers veel tijd in beslag genomen om van ons land een fietsland te maken: “We hebben de afgelopen decennia kilometers fietspaden, stallingen en overige fietsvoorzieningen aangelegd om dat doel te realiseren. Daarnaast hebben we de komst van de auto gefaciliteerd met een wegennet dat nog steeds groeit en miljoenen vaak gratis parkeerplaatsen. Als we meters willen maken met vraaggestuurde mobiliteit dan moeten we het op sleeptouw nemen: we moeten het groot maken. Bijvoorbeeld door privé-autogebruik te beïnvloeden of door andere vormen van mobiliteit anders te beprijzen. Waar wachten we op?”, besluit Keune.


Profiel

Meer nieuws over

×
×
A.T. Kearney Accenture ACE Company Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius AevesBenefit Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arlande Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting FTE Groep FTE Improvery Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants Itility JBR JBR Interim Executives Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger Kurtosis KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Merkle METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group Oliver Wyman OrangeX Ordina Organize Agile Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quantics Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst ResidentieProfs RGP Rijnconsult Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Groep Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron The Next Organization Trevian Turner TWST TwynstraGudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group YourConnector Zanders Zestgroup