Een nieuw tijdperk in private equity: De transitie naar operationele waardecreatie
Het private equity-vak verandert: simpelweg kleine ondernemingen samenvoegen blijkt steeds minder een garantie voor een hogere exitwaarde. Hiermee verschuift de aandacht naar operationele waardecreatie. Welke nieuwe uitdagingen komen hierbij kijken? Deze vraag stond centraal op het event ‘Transitioning to the New Era of Value Creation in Private Equity’, dat op 2 september in Move Amsterdam werd georganiseerd door The Headhunter Group en Momentum.
In de entree van Move Amsterdam staat een Porsche 911. Op het eerste gezicht past het helemaal binnen het geijkte beeld van private equity – ‘de wereld van het snelle geld’. Dit is echter geen ‘gewone’ 911. Hoewel hij net zo groot is, bestaat hij helemaal uit Legostenen. Daarmee illustreert hij perfect het thema van de middag: waarde moet worden gebouwd.
Dat is namelijk de échte kern van private equity, weet Nitin Pabbi, oprichter van The Headhunter Group. Want geld ophalen, dat kan iedereen: “Er zijn inmiddels bijna 40.000 private equity-huizen in Amerika en Europa, equivalent aan het aantal McDonald’s”, vertelt Nitin in zijn inleidende woorden. “Blijkbaar is kapitaal ophalen net zo makkelijk als een hamburger bakken.”
Nitin is inmiddels tien jaar actief binnen de sector, waarvan de laatste zeven jaar met The Headhunter Group, een niche executive search-kantoor voor Finance en Investment Management. Zo zag hij de snelle ontwikkeling van de private equity-markt met eigen ogen – én de keerzijde ervan: in deze steeds vollere markt is het creëren van waarde juist alles behalve makkelijk.
“Private equity is explosief gegroeid én de macro-economische omstandigheden zijn veranderd”, aldus Nitin. “Geld lenen is duurder geworden, waarderingen lopen op en exits gaan langzamer. In deze uitdagende markt haalt niet iedereen zomaar even de hurdle rate van 8%. Je moet je echt differentiëren.”
Voorbij multiple arbitrage
Dat doe je níet door je puur te focussen op multiple arbitrage. Wie een goed rendement wil behalen, moet steeds meer inzetten op operationele waardecreatie: niet alleen opkopen en samenvoegen, maar je actiever bemoeien met de interne bedrijfsvoering om verbetermogelijkheden te realiseren.
Hoezeer deze transitie momenteel leeft, bleek wel uit de poll die The Headhunter Group en Momentum hielden op LinkedIn: gevraagd welk thema centraal moest staan op het aankomende evenement, werd massaal gestemd op operationele waardecreatie.
Ook de opkomst was veelzeggend: waar eerst werd ingezet op een kleinschalig event met pakweg 20 deelnemers, verzamelden zich uiteindelijk ruim 100 mensen uit de wereld van private equity in Move Amsterdam, pal naast het Olympisch Stadion.
Koplopers in waardecreatie
Na de inloop en het welkomstwoord van Nitin, was het de beurt aan Mark Schröder. Waardecreatie is een onderwerp dat hem nauw aan het hart ligt. Mark is medeoprichter van Momentum, een IT-consultancy die private equity-partijen en financiële dienstverleners helpt met digitale waardecreatie, door de digitale strategie direct te koppelen aan concrete businesswaarde én ook de executie voor zijn rekening te nemen. Vrij letterlijk.
“Als wij samen met de klant een plan maken en uitvoeren, moeten we daar ook voor staan”, legt Mark uit. “Daarom hebben we ervoor gekozen de helft van onze inkomsten afhankelijk te maken van het resultaat. Dat vonden we wel spannend, maar tot nu toe gaat het heel goed.”
Als moderator dook Mark vervolgens dieper in het thema van de middag, samen met een panel bestaande uit drie leiders uit de sector die elk op hun eigen manier vooroplopen in operationele waardecreatie.
Sander van Woerden is oprichter van Lexar Partners, een private equity-kantoor dat een eigen softwaretool ontwikkelde voor waardecreatie. Lennert Spek hielp talloze bedrijven verbeteren als consultant bij Bain & Company en is nu partner bij Value Enhancement Partners. Jurgen Hoogeveen bewandelde het omgekeerde pad: na jaren bij Gilde Equity Management, adviseert hij nu vanuit zijn eigen adviesboutique SPYNE private equity-kantoren over (onder meer) operationele waardecreatie.
Shift 1: Van multiple arbitrage naar waardecreatie
Aan de hand van vijf shifts ging het drietal in discussie. Ten eerste over de shift van multiple arbitrage naar waardecreatie. Lennert bevestigt de noodzaak aan de hand van een onlangs verschenen rapport van zijn oude werkgever Bain: “De cijfers liegen er niet om: waar tussen 2018 en 2023 35 tot 45% van de waarde werd gerealiseerd met multiple arbitrage, was dat in 2024 en 2025 nog maar 10 tot 15%.”
Sander en Jurgen herkennen het, waarbij Sander het beeld wel nuanceert: “Het maakt uit waar je zit. De multiples zijn aan de bovenkant van de markt vele malen hoger dan aan de onderkant. Zeker aan de onderkant moet je actief aan de slag.”
Multiple arbitrage blijft dan ook relevant, geeft hij aan. “Maar plak daar waardecreatie bovenop, en dan kun je écht ergens komen.”
Shift 2: Van investeren naar opereren
Met deze shift ontstaat ook een nieuw spanningsveld. Als investeerder ga je je actiever bemoeien met de ondernemingen binnen je portfolio, maar tegelijkertijd wil je niet op de stoel gaan zitten van de managers van die bedrijven.
In het navigeren van dit spanningsveld blijft de menskant volgens Jurgen vaak onderbelicht. Hij pleit voor meer aandacht voor verandermanagement. “Private equity spreekt vaak een taal die de mensen in de ondernemingen niet begrijpen. Ze kijken je dan aan als een konijn in de koplampen.”
Communicatie is dan ook cruciaal – uitleggen waarom een bepaalde strategie wordt gekozen én wat die concreet betekent voor de medewerkers zelf. Het illustreert meteen waar het evenwicht tussen de nieuwe en de oude positie van de fondsmanager ongeveer kan worden gevonden: het komt in de buurt bij de rol van een consultant.
“Je stuurt niet zelf projecten aan, maar initieert wel projecten”, schetst Sander. “En vervolgens draag je die over aan het team binnen de organisatie zelf.”
Shift 3: Van financieel model naar waardecreatieplan
Wil je dat dergelijke projecten tot duurzame operationele verbeteringen leiden, dan is het wel zo verstandig om planmatig te werk te gaan. Met het traditionele financieel model – oneerbiedig gezegd: een Excelletje om de toekomstige financiële prestaties van een bedrijf te voorspellen – red je het dan niet.
Lexar Partners ontwikkelde zelfs een eigen waardecreatietool. “Hiermee scoren we een bedrijf op acht waardecreatieassen”, legt Sander uit. “Sales, go-to-market, product, operationeel, technologisch, financieel, buy-and-build, ESG en HR.”
Zo laat de tool zien waar nog ruimte is voor verbetering. Vervolgens helpt hij ook bij het opstellen van een playbook met de stappen die je samen moet zetten voor het realiseren van die verbetering én bij het monitoren van de voortgang.
Gevraagd hoe je een goed waardecreatieplan herkent, benadrukken alle drie de panelleden het belang van scherpe keuzes. “Een plan met vijftig verbeterpunten kan direct de prullenbak in”, is Jurgen resoluut. “Je moet je focussen op maximaal zes of zeven punten.”
In lijn hiermee stelt Lennert dat het ook verstandig kan zijn om bepaalde dingen juist niet meer te doen. “Je kunt activiteiten schrappen waar je minder mee verdient. Daarmee haal je ook complexiteit uit de organisatie.”
Shift 4: Van automatisering naar fundamenteel herontwerp
Wie het in de 21e eeuw heeft over operationele verbeteringen, kan onmogelijk om digitalisering heen. De vraag is niet of, maar hoever je hierin gaat. Zeker met de opkomst van AI, een technologie die zo grensverleggend is dat hele businessmodellen op de kop gaan.
Zeker zakelijke dienstverleners kan het de nodige hoofdbrekens geven, erkent Jurgen. “De klant zegt: ‘Heel leuk die AI, maar je kunt alles nu veel sneller doen. Hoe vertaal je dat naar je pricingmodel?’” Het antwoord blijft vaak uit: “Dit is wel echt een vijfsterrensudoku.”
Voor Lexar Partners is het omgooien van het businessmodel soms een voorwaarde om in te stappen. “Een van onze deelnemingen haalde haar omzet vooral uit IT-diensten. Daarnaast hadden ze een klein stukje productomzet”, vertelt Sander. “Toen zeiden wij: ‘Moet je dat niet omdraaien?’ We werden even scheef aangekeken, maar later begrepen ze het. Anderhalf jaar verder, komt nu 80% van de omzet uit producten.”
De koerswijziging werd ingezet vanwege AI, maar illustreert ook dat het hebben van de juiste mensen alleen maar belangrijker wordt. Lennert: “Je moet goed de trends in jouw markt herkennen, in kaart brengen wat de impact van technologie gaat zijn en dat doorvertalen naar het juiste team, met mensen die in staat zijn om invulling te geven aan de gekozen strategie.”
Shift 5: Van managers naar operators
Dat brengt ons automatisch bij de laatste shift: wat vraagt de transitie naar operationele waardecreatie van de managers van portfoliobedrijven? Soms vraagt een nieuwe fase volgens Lennert om nieuw leiderschap. “Liever vervang je niemand, maar de data wijst ook uit dat deze beslissing soms te lang wordt uitgesteld.”
Bovenal wijzen de panelleden erop dat het niet zozeer gaat om bepaalde vaardigheden, maar eerder om het hebben van een open houding ten opzichte van de investeerder, die actiever zijn kennis en kunde zal willen inbrengen.
“Die samenwerking wordt veel intensiever”, legt Jurgen uit. “Waar je eerder misschien maandelijks bijeenkwam, kan dat nu zomaar dagelijks zijn. Dat is voor het MT ook best spannend. Daar moet je mee kunnen omgaan.”
In dat verband wijst Sander tot slot op de shift die binnen private equity-kantoren zelf nodig is. “Je moet meer kennis binnenhalen – operationele kennis en kennis van waardecreatie. De golven binnen de markt zijn niet meer zo hoog, dus je zult ze zelf moeten creëren.”
Tot slot: Hands-on
De oproep sluit direct aan bij wat Nitin eerder die middag vertelde in zijn inleiding. Sinds hij tien jaar geleden begon in de private equity hoorde hij het keer op keer: “Iedereen zegt: ‘Ik ben écht hands-on.’ En dan zeggen ze er allemaal ook bij: ‘Iedereen zegt het, maar ik ben het écht.’ Inmiddels is ‘hands-on’ uitgegroeid tot een beladen begrip. Het is nu hoog tijd dat het meer wordt dan een pitch – vandaag de dag is het een vereiste.”
De paneldiscussie gaf een inkijkje in wat hands-on zijn in de praktijk betekent – én in de verschillende onderdelen (of Legostenen) die je op orde moet hebben om waarde op te bouwen. Nitin en Mark blikken tevreden terug op het event – én vooruit, want ze staan klaar om meer private equity-bedrijven te helpen om de shift te maken naar dit nieuwe tijdperk.
“Iedereen weet dat technologie steeds bepalender wordt”, stelt Mark. “Maar de discussie bevestigt vooral wat wij bij Momentum elke dag zien in de praktijk: de echte uitdaging zit in het omzetten van al die mogelijkheden in waarde voor de business.”
“Waardecreatie vraagt om de juiste technologie, processen én mensen”, voegt Nitin toe. “The Headhunter Group wil dé private equity-specialist in de Benelux worden, met 200 plaatsingen in 2027. Onze missie is om de private equity-markt te helpen groeien door de juiste mensen op de juiste plek te zetten – zowel binnen de dealteams van de fondsen als hun portfoliobedrijven. Mooi om in de discussie terug te zien dat juist de samenwerking tussen beide kanten bepalend wordt in dit nieuwe tijdperk van operationele waardecreatie.”
