Nederlandse private equity-fondsen minder rendementgedreven dan internationale branchegenoten
De Nederlandse private equity-sector groeit, professionaliseert en kiest bewust voor een aanpak die stabiliteit boven uitschieters stelt. Nieuw onderzoek van Forvis Mazars onder vijftig Nederlandse private equity-huizen laat zien dat die voorzichtigheid haar prijs heeft: op rendement blijft de sector structureel achter bij internationale fondsen.
Het onderzoek – een verdieping op een wereldwijde studie onder ruim 800 respondenten – schetst een sector die zichzelf omschrijft als actief en betrokken. 84% van de Nederlandse private equity-huizen ziet zichzelf als actieve investeerder, met een voorkeur voor meerderheidsbelangen en intensieve operationele sturing.
De meest populaire sectoren zijn technologie, media en telecom (64%) en de financiële dienstverlening (62%), gevolgd door consumentengoederen en retail (58%).
Lagere leverage, stabielere portefeuilles
Een opvallend kenmerk van de Nederlandse aanpak is de terughoudendheid bij het inzetten van vreemd vermogen. Vrijwel alle Nederlandse fondsen maken gebruik van leverage bij acquisities (94%), maar de gemiddelde entry leverage ligt met 42% duidelijk onder het wereldwijde gemiddelde van 47%.
Die keuze heeft consequenties voor het rendementsprofiel. Drie jaar na investering presteren meer bedrijven in de Nederlandse portefeuilles beneden verwachting (34%) dan erboven (25%). Op het moment van exit is het beeld gunstiger en nagenoeg in balans: 30% presteert dan boven verwachting, 29% eronder.
De verklaring achter die vertraging: waarde wordt later in de cyclus gerealiseerd, nadat operationele verbeteringen en add-on-strategieën hun werk hebben gedaan.
“De prestaties van onze portefeuille zijn stabiel gebleven, ondanks marktschommelingen”, aldus een family office die deelnam aan het onderzoek. “We volgen onze strategie, die nog steeds positieve resultaten oplevert.”
Rendementskloof met de rest van de wereld
Toch komt Nederland niet heel goed uit de vergelijking met het buitenland. Slechts 36% van de Nederlandse exits realiseert een internal rate of return (IRR) van 20% of hoger. Wereldwijd is dat 50%. Het merendeel van de Nederlandse exits valt in de 10% tot 20%-range (56%), terwijl internationaal vaker hogere rendementscategorieën worden gerapporteerd.
Aron de Jong, partner en hoofd private equity bij Forvis Mazars, plaatst daar kritische kanttekeningen bij. “Nederland kiest liever voor het voorkomen van teleurstellingen dan voor het realiseren van uitzonderlijke successen. En de cijfers liegen er niet om.”
Hij wijst op een patroon dat hij bij Nederlandse fondsen herkent: meerderheidsbelangen om controle te behouden, lage entry leverage, een sterke voorkeur voor vertrouwde sectoren en nabije markten. “Als je elk risico uit een deal probeert te masseren, masseer je óók de rendementspieken eruit.”
Geopolitiek als grootste zorg
Bij de externe uitdagingen tekent zich een opvallend verschil af met het mondiale beeld. Waar internationaal marktdynamiek bovenaan staat, noemen Nederlandse fondsen geopolitieke onzekerheid als de belangrijkste belemmering (66% tegenover 57% wereldwijd).
Het rapport schrijft dat toe aan de open en internationaal georiënteerde aard van de Nederlandse economie, waardoor geopolitieke schokken sneller doorwerken.
Die gevoeligheid voor externe onzekerheid verklaart mede de voorkeur voor geografisch nabije markten. 82% van de fondsen investeert primair in Nederland zelf. Duitsland is met 44% veruit de grootste buitenlandse markt, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (28%) en Frankrijk (26%). Slechts 56% acht een cross-borderstrategie belangrijk voor de portefeuilleopbouw – wereldwijd is dat 75%.
De Jong is ook op dit punt scherp. “Duitsland als veilige buitenlandse speeltuin omdat het bekend terrein is”, ziet hij als illustratief voor een bredere reflex. “De drang naar voorspelbaarheid laat weinig ruimte over voor outperformance.”
Voorzichtig vertrouwen in fundraising
Het sentiment rond fondsenwerving is gemengd. Ruim de helft van de Nederlandse fondsen (54%) is positief over het fundraisingklimaat, in lijn met het wereldwijde beeld. Het vertrouwen in portfoliogroei is echter gematigder: slechts 56% heeft vertrouwen in de marktomstandigheden voor groei, tegenover 72% wereldwijd.
Waar fondsen wereldwijd bij problemen vaker kiezen voor het verlengen van de looptijd (69%), kiezen Nederlandse partijen vaker voor alternatieve maatregelen (34%) of uitstel van investeringen (18%).
Discipline, maar tegen welke prijs?
Tjarda Molenaar, managing director van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP), ziet dat investeerders in onzekere tijden kiezen voor discipline: “Zorgvuldig selecteren, verantwoord financieren en bedrijven stap voor stap sterker maken. Die discipline draagt bij aan de duurzame ontwikkeling van portefeuillebedrijven en van onze sector.”
“De actuele vraag is: hoe lang blijven Nederlandse partijen zichzelf wijsmaken dat voorzichtigheid een strategie is, en niet juist een beperking?”, vraagt De Jong zich echter af. “Wie vasthoudt aan absolute zekerheid, levert gegarandeerd rendement in. En dat is misschien wel het grootste risico van allemaal.”
