Van experimenten naar een stevig fundament: Hoe Essent grip kreeg op AI
Binnen Essent ontstonden op steeds meer plekken AI-initiatieven. Teams experimenteerden volop met de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie, maar een gezamenlijk kader ontbrak. Samen met Team Rockstars IT werkte de energieleverancier aan een gestructureerde aanpak om grip te krijgen op de groeiende hoeveelheid AI-toepassingen.
Voor Essent past AI in een bredere ontwikkeling. De energiemarkt draait allang niet meer alleen om het leveren van elektriciteit en gas. Klanten verwachten ondersteuning bij laadpalen, warmtepompen, thuisbatterijen en slimme energiecontracten.
Door deze ontwikkelingen verschuift de rol van energieleverancier naar partner in slim energiemanagement. AI-oplossingen kunnen daarbinnen een belangrijke versneller zijn, mits de organisatie beschikt over een solide basis.
Grip op een groeiend aantal AI-initiatieven
“Er gebeurde van alles overal”, vertelt Roos Anneveldt, Head of IT Technology bij Essent, over de vele mooie initiatieven die aan het ontstaan waren. “We hadden allemaal het gevoel dat we nog wat misten. Maar wat dan eigenlijk?”
De vraag die leefde was: hoe zorgen we ervoor dat al die energie samenkomt in een duurzame capability, zonder snelheid te verliezen?
“De uitdaging zit niet in enthousiasme, maar in de volgende stap.”
Een herkenbare vraag voor Team Rockstars IT. Volgens Mathijs van Bree, Principal Consultant AI bij het adviesbureau, lopen veel grote organisaties tegen hetzelfde vraagstuk aan. De ambitie om AI toe te passen is er volop, maar een gezamenlijk kader ontbreekt vaak.
“Vrijwel iedere enterprise-organisatie wil meer met AI”, zegt Van Bree. “De uitdaging zit niet in enthousiasme, maar in de volgende stap. Hoe zorg je ervoor dat teams kunnen experimenteren én dat veiligheid, compliance en hergebruik goed zijn georganiseerd? Dat is precies waar AI enablement om draait.”
Eerst begrijpen, daarna bouwen
In plaats van direct oplossingen te bouwen, begonnen Essent en Team Rockstars IT met een uitgebreide discovery-fase. Er werden ongeveer vijftig gesprekken gevoerd met zo’n veertig betrokkenen uit de organisatie: van enterprise-architecten en product owners tot securityspecialisten en teams die al met AI-use-cases bezig waren.
Die inventarisatie leverde niet alleen inzicht op in de bestaande situatie, maar ook een vergelijking met ontwikkelingen bij andere grote organisaties. Dankzij ervaring uit vergelijkbare trajecten kon Team Rockstars IT patronen herkennen en laten zien welke keuzes zich in de praktijk al hadden bewezen.
De rol van het adviesbureau was vooral om context toe te voegen. De outside-in ervaring van de consultants met hoe AI-platforms bij andere organisaties worden ingericht en waar teams daarbij tegenaan lopen, hielp om sneller goede keuzes te maken zonder alles opnieuw uit te hoeven vinden.
Van analyse naar concrete oplossingen
Uit de analyse kwamen uiteindelijk drie belangrijke aanbevelingen naar voren. De eerste was het ontwikkelen van een centraal generatief AI-platform waarmee teams veilig gebruik kunnen maken van AI-modellen en herbruikbare bouwblokken.
Daarnaast adviseerde Team Rockstars IT om een interne AI-chatomgeving te ontwikkelen als veilig alternatief voor publieke AI-tools. Tot slot werd een community-aanpak voorgesteld om kennisdeling en adoptie binnen de organisatie te stimuleren.
Inmiddels zijn de eerste twee aanbevelingen gerealiseerd en is ook de community-aanpak door het management omarmd.
“Het mooiste resultaat is niet dat wij een project opleveren. Het is dat de organisatie zelfstandig verder kan.”
Een belangrijk onderdeel van het traject was de afweging rondom de E.ON AI Gateway. Terwijl Essent een eigen oplossing onderzocht, bleek moederbedrijf E.ON aan een vergelijkbare voorziening te werken. Team Rockstars IT bracht de verschillende scenario’s snel in kaart: zelf ontwikkelen, een alternatief selecteren of aansluiten op de standaard van E.ON.
“Binnen een paar weken lag er een onderbouwde analyse”, vertelt Anneveldt. “Daarmee konden we een strategische keuze maken die ons anders veel langer had gekost.”
Balans tussen snelheid en controle
Volgens Van Bree draait AI enablement uiteindelijk om het vinden van de juiste balans tussen centrale regie en lokale autonomie. “Je wilt repeterend werk en zaken waarbij risico’s ontstaan centraal oplossen. Maar je wilt tegelijkertijd voorkomen dat een centraal platformteam de bottleneck wordt. Teams moeten zelfstandig kunnen blijven ontwikkelen, terwijl de basis betrouwbaar en compliant is.”
De opbrengst van het traject laat zich volgens beide partijen niet vangen in één spectaculaire KPI. De grootste winst zit juist in de manier waarop Essent inmiddels met AI omgaat. Er ligt een fundament waarop verdere ontwikkeling mogelijk is, zonder telkens opnieuw dezelfde discussies te voeren en technische keuzes te maken.
Concreet beschikt Essent nu over een intern AI-platform en een veilige AI-chatomgeving. Maar minstens zo belangrijk is dat verantwoordelijkheden, kennis en architectuur beter zijn georganiseerd. Teams weten welke voorzieningen centraal beschikbaar zijn en waar zij zelf ruimte hebben om te innoveren.
Een samenwerking die doorloopt
“De analyses en adviezen van Mathijs en het team vormen nu nog steeds de basis waarop ik acteer richting de rest van de organisatie, ook in mijn nieuwe rol”, zegt Anneveldt.
Ook na afronding van het oorspronkelijke traject blijft de samenwerking bestaan. De gesprekken gaan inmiddels verder over onderwerpen als AI literacy, competentieontwikkeling en de manier waarop Essent kan leren van ervaringen bij andere organisaties.
Voor Van Bree is dat precies wat een succesvolle samenwerking kenmerkt. “Het mooiste resultaat is niet dat wij een project opleveren. Het is dat de organisatie zelfstandig verder kan. We hebben twee producten helpen neerzetten die onderdeel zijn geworden van bestaande teams. Niet als extern initiatief, maar als capability die blijft groeien. Dat is uiteindelijk het doel van AI enablement.”
