PPWR 2026: De nieuwe verpakkingswet is vooral een datavraagstuk
Op 12 augustus 2026 treden de eerste eisen van de Europese verpakkingsverordening in werking. Bedrijven die verpakte producten op de EU-markt brengen, moeten dan kunnen aantonen dat hun verpakkingen voldoen aan de materiaaleisen. Volgens Skopos zit voor veel organisaties de grootste uitdaging niet in de verpakking zelf, maar in het snel kunnen terugvinden van de juiste data en documentatie.
Weet je precies welke materialen in je verpakkingen zitten, en vind je de leveranciersverklaring binnen een paar minuten terug? Bij veel organisaties blijkt dat lastiger dan verwacht, en dat maakt de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) een grotere klus dan de naam doet vermoeden. De verordening streeft naar minder verpakkingsafval en meer recycling binnen de Europese Unie.
De PPWR is op 11 februari 2025 in werking getreden, de eerste concrete verplichtingen gelden vanaf 12 augustus 2026.
Wat verandert er per 12 augustus?
Vanaf die datum moet aantoonbaar zijn dat verpakkingen voldoen aan de materiaaleisen, inclusief de PFAS-beperkingen voor verpakkingen die in contact komen met levensmiddelen. Ook de bestaande limieten voor lood, cadmium, kwik en chroom-VI blijven van kracht. Die documentatieplicht is geen doel op zich: het is het middel waarmee het beoogde effect – minder afval, meer recycling – daadwerkelijk wordt gehaald.
De kern van de PPWR is dan ook simpel te formuleren: compliant zijn is niet voldoende, je moet het op elk moment ook kunnen bewijzen.
Daarvoor is meer nodig dan een goed gevoel. Technische documentatie, leveranciersverklaringen, certificaten en andere bewijsstukken moeten voorhanden zijn, en er komt een verplichte EU-conformiteitsverklaring bij.
Belangrijk detail: niet alleen de primaire verpakking telt mee, ook labels, kratten en andere verpakkingselementen kunnen onderdeel zijn van de beoordeling. Wie alleen naar de buitenste laag kijkt, mist al snel een deel van de verplichting. Een volledig overzicht van alle verpakkingsonderdelen die meetellen is dus een noodzakelijke eerste stap, geen bijzaak.
Niet alleen een zaak van fabrikanten
Een hardnekkig misverstand is dat de PPWR uitsluitend fabrikanten raakt. In werkelijkheid krijgen ook importeurs, distributeurs, groothandels en retailers die verpakte producten op de Europese markt brengen nieuwe verplichtingen rond documentatie en controle. Voorbereiding wordt daarmee een taak voor de hele organisatie, niet alleen voor de kwaliteitsafdeling.
Een goede voorbereiding begint dan ook niet met het verzamelen van documenten, maar met het scherp krijgen van de eigen rol in de keten. Die rolbepaling oogt eenvoudig, maar valt in de praktijk zelden onder één afdeling: inkoop, kwaliteit en juridische zaken kijken er elk net iets anders tegenaan. Een blik van buiten helpt om deze rollen snel en eenduidig vast te leggen, voordat het inventariseren van documentatie begint.
Waarom het vooral een datavraagstuk is
Zodra organisaties zich daadwerkelijk gaan voorbereiden, blijkt verpakkingsinformatie meestal verspreid te staan over ERP-, PIM- en PLM-systemen, documentmanagementsystemen, leveranciersportalen, Excel-bestanden en e-mailarchieven. Dat levert telkens dezelfde vragen op: welke gegevens zijn actueel, welke leverancier heeft ze aangeleverd, welke documentversie is geldig, en is de juiste informatie snel terug te vinden?
Niet de regelgeving zelf, maar het terugvinden van de juiste informatie is dan de grootste uitdaging. Verspreide informatie, ontbrekende of verouderde leveranciersdocumentatie, niet-vastgelegde rollen en systemen die niet alle benodigde gegevens bevatten – het zijn bekende knelpunten die ervoor zorgen dat compliance zich niet eenvoudig laat aantonen, ook niet wanneer feitelijk aan de eisen wordt voldaan.
Vier stappen
Wie hiermee aan de slag wil, hoeft niet te wachten tot alle verplichtingen ingaan. Om organisaties hierbij te helpen, hanteren we bij Skopos een aanpak van vier stappen die samen een praktisch startpunt vormen.
Eerst de rolverdeling: bepaal de eigen rol en verplichtingen in de keten, zodat duidelijk is waarop gestuurd moet worden en dubbel werk wordt voorkomen.
Daarna volgt het inventariseren van verpakkingsstromen en bestaande documentatie, zoals certificaten en leveranciersverklaringen, met een helder beeld van wat ontbreekt.
De derde stap is beoordelen of de systemen dit ondersteunen: bevatten ERP, PIM en PLM de juiste gegevens, is duidelijk wie verantwoordelijk is voor het actueel houden ervan, en is bekend waar aangeklopt moet worden zodra een leverancier iets wijzigt?
De laatste stap is aanvullen en borgen: ontbrekende documentatie toevoegen en vastleggen wie het proces bijhoudt zodra een verpakking of leverancier verandert, zodat compliance geen eenmalige actie blijft, maar een vast onderdeel van de processen wordt.
Kritisch kijken naar de eigen architectuur
Onze adviseurs zien in de praktijk dat nieuwe regelgeving vaak blootlegt hoe informatie binnen een organisatie is georganiseerd. Daarmee is de komst van de PPWR een goed moment om kritisch te kijken naar de eigen applicatiearchitectuur: ERP, PIM, PLM, documentbeheer, leveranciersportalen en de integraties daartussen.
Veel organisaties ontdekken dan dat essentiële informatie verspreid staat over applicaties die onderling niet goed op elkaar aansluiten, wat tijd kost en aantoonbare compliance onnodig lastig maakt.
De komende jaren wordt de PPWR verder uitgewerkt met aanvullende normen, waardoor steeds meer verpakkingsstromen met extra eisen te maken krijgen. Organisaties die nu al investeren in betrouwbare data, heldere processen en goed ingerichte systemen, staan er bij een controle beter voor. Ze leveren daarmee ook een reële bijdrage aan het doel van de wet: minder afval en meer recycling.
De PPWR is daarom niet primair een verpakkingsvraagstuk, maar een aanleiding om processen, data en systemen toekomstbestendig in te richten.
