PwC: ‘Belastingopbrengsten uit bedrijfsleven stijgen harder dan bbp’
De belastingbijdrage van het Nederlandse bedrijfsleven is harder gegroeid dan de omvang van onze economie. Dat blijkt uit onderzoek van PwC.
Bedrijven betaalden in 2025 opgeteld €119,1 miljard aan belastingen en sociale premies. Daarmee is de bijdrage van het bedrijfsleven in één jaar tijd met 3,4% toegenomen. De Nederlandse economie groeide in dezelfde periode maar met 1,8%.
“Ook al stijgen de belastingontvangsten minder snel dan in 2024, de rol van het bedrijfsleven als drager van die inkomsten wordt wel groter”, zegt Barbara Baarsma, hoofdeconoom van PwC.
Het bedrijfsleven inde vorig jaar ook belastingen en premies. Denk aan een werkgever die loonbelasting en premies inhoudt op salarissen, een supermarkt die btw heft of een benzinepomp die accijns int. In totaal inde het bedrijfsleven €200,7 miljard, die vervolgens werd afgedragen aan de overheid.
De hoeveelheid geïnde en betaalde belastingen en premies kan niet simpelweg bij elkaar worden opgeteld om de totale belastingbijdrage van het bedrijfsleven te bepalen. Dit komt doordat sommige belastingen zowel geïnd als betaald worden. Na correctie komt de totale bijdrage uit op €301,6 miljard.
Druk op uitvoerbaarheid
Volgens Baarsma laat het onderzoek zien dat naast de omvang van de belastingafdracht “ook de voorspelbaarheid, uitvoerbaarheid en concurrentiekracht van het belastingstelsel van belang zijn voor het borgen van deze inkomsten”.
Uit de analyse van PwC blijkt echter dat ons belastingstelsel behoorlijk complex is. Zo kent het in totaal 66 verschillende belastingen en sociale premies, waarvan er 52 relevant zijn voor het bedrijfsleven. Veel van deze regelingen leveren maar weinig op, maar veroorzaken wel veel administratieve lasten – die druk zetten op de uitvoerbaarheid.
65% van de door bedrijven betaalde belastingen valt onder de categorieën milieu, goederen & diensten en bezit & (on)roerend goed, maar bij elkaar opgeteld vertegenwoordigen deze categorieën slechts 20% van de totale belastingopbrengst.
“Dit illustreert dat een groot aantal relatief kleine heffingen zorgt voor veel uitvoeringslast, terwijl het merendeel van de opbrengst uit een beperkt aantal grote belastingen komt”, zegt Keetie Jakma, tax director bij PwC.
Daarnaast zet de complexiteit van ons belastingstelsel het Nederlandse investeringsklimaat onder druk. Uit eerder onderzoek van PwC blijkt bijvoorbeeld dat CEO’s de Nederlandse belastingtarieven niet primair als hoog ervaren, maar de onderliggende regelgeving wel typeren als complex en onvoldoende stabiel.
“Deze factoren wegen zwaar mee bij het maken van strategische investeringsbeslissingen door multinationals”, aldus de onderzoekers.
In Europa
Voor zijn analyse stelde PwC eveneens vast welk deel van onze gehele economie via belastingen en sociale premies naar de overheid gaat. In Nederland gaat het om 39,4% van het bbp. Het Europese gemiddelde komt uit op 40,4%.
Landen als Denemarken, Frankrijk en België hebben ten opzichte van hun bbp relatief hoge belastingopbrengsten. Voor Ierland, Zwitserland en Roemenië geldt het tegenovergestelde.
De percentages kunnen worden beschouwd als een grove maat voor de belastingdruk per land. Daarnaast zeggen ze iets over de financiële omvang van het overheidsapparaat en de mate van herverdeling via de staat.
