Consultant én auteur: Govert Gribling (DiVetro) nam een sabbatical om zijn boek te schrijven
Govert Gribling is al vele jaren consultant, en nu óók gepubliceerd auteur: hij nam een sabbatical bij strategisch ICT-adviesbureau DiVetro om het verhaal van zijn familie op papier te zetten: ‘P.M. – Kroniek van een aangekondigd huwelijk’. Gribling vertelt over het boek en de totstandkoming ervan.
Volgens Stichting Lezen houden zo’n 1,5 miljoen Nederlanders zich bezig met creatief schrijven. Een groot deel daarvan heeft de ambitie ooit een boek te schrijven. Maar let wel: slechts 1,6% van alle creatieve schrijvers heeft de laatste vijf jaar minstens één boek uitgegeven.
Tot dit selecte gezelschap behoort nu ook Govert Gribling, die sinds 2013 als consultant bij DiVetro werkt. De grote vraag is dan ook: waar heeft Gribling de tijd vandaan gehaald om naast zijn voltijdsbaan een compleet boek te schrijven?
“Al een jaar of twintig liep ik met het plan voor dit boek rond. Toen ik er op een avond weer eens met iemand over sprak dacht ik: ‘Nu moet ik het gewoon gaan dóen!’ Ik heb mijn lopende opdracht afgerond en in overleg met DiVetro een sabbatical opgenomen”, licht hij toe. “Ik heb me maanden opgesloten in een speciaal daarvoor ingericht schrijfkamertje. Dagelijks, van ’s ochtends acht tot soms middernacht. Maar het was slecht weer dat voorjaar en dat maakte het voor mij gemakkelijker.”
P.M. – Kroniek van een aangekondigd huwelijk
Een half jaar later was het zover en kon Gribling zijn boek presenteren: P.M. – Kroniek van een aangekondigd huwelijk.
“Het persoonlijk archief van mijn ouders is nagenoeg compleet bewaard gebleven. De oudste brieven stammen zelfs uit 1935”, vertelt hij. “Met name mijn vader, Paul Gribling, heeft een heel bijzonder en meeslepend leven geleid. Mijn ouders zijn vroeg overleden en mijn eigen kinderen hebben hun grootouders nooit gekend. Ik wilde het verhaal van mijn ouders optekenen en doorgeven aan de volgende generaties. Ook omdat het relevant is voor wie nu opgroeit.”
De titel van het boek verwijst dan ook naar de initialen van zijn ouders. “De P van Paul”, vertelt Gribling, “en de M staat voor mijn moeder Mary. Maar er zitten ook andere P.M.’s in het boek verborgen, zoals Pontifex Maximus, de paus, die een grote rol speelt en pro memorie: ter herinnering. Op de binnenkant van de omslag worden de P.M.’s verklaard.”
“Zonder iets te verraden: mijn zus en ik bestaan, dus dat huwelijk is er gekomen.”
Dan is er nog de ondertitel. “Ik heb gekozen voor het woord ‘kroniek’ omdat het geen verzonnen verhaal is, maar een reconstructie van een persoonlijke geschiedenis”, licht Gribling toe.
En hoe zit het met de rest van de ondertitel – dat aangekondigde huwelijk? “Mijn vader kwam uit een groot katholiek gezin en in die tijd moest zeker één zoon priester worden”, vertelt Gribling. “Hij was de enige die in aanmerking kwam en heeft onder druk van zijn ouders en van de kerk dat pad bewandeld.”
Zo doorliep zijn vader een priesteropleiding bij de Franciscanen en werd hij eind jaren 40 tot priester gewijd. “Dat duidt niet direct op een huwelijk, maar zonder iets te verraden: mijn zus en ik bestaan, dus dat huwelijk is er gekomen”, vertelt Gribling. “Dat ging bepaald niet zonder slag of stoot, maar dat kun je beter zelf lezen.”
Honderden brieven
Het boek is chronologisch opgebouwd rondom historische feiten uit het leven van zijn ouders. Daarvoor maakte Gribling gebruik van dagboeken, agenda’s met aantekeningen, plakboeken, fotoalbums en honderden persoonlijke brieven van de jaren 30 tot en met het begin van de jaren 80.
“Van brieven die mijn vader op de typemachine schreef, maakte hij met carbonpapier doorslagen, en hij bewaarde ook kopieën van brieven die hij met de hand schreef, dus ik heb ook veel brieven die hij zelf heeft verstuurd”, aldus Gribling. “Brieven waren hét communicatiemiddel en zelfs relatief snel: als de postbode de ochtendpost had gebracht, kon ’s middags het antwoord alweer op de bus en mee met de avondpost. De e-mail van die tijd, als het ware!”
Gribling heeft het archiefmateriaal niet integraal opgenomen in zijn boek, maar een vertaalslag gemaakt, uiteraard naar de geest van zijn ouders en vaak in de taal van die tijd. “Het boek valt in de categorie literaire non-fictie. Het is geen roman, maar leest inhoudelijk wel als een roman.”
Blijf dicht bij jezelf
Gribling denkt dan ook dat de familiegeschiedenis ook buitenstaanders zal aanspreken. “Hoe meer archiefmateriaal ik tot me nam en hoe meer ik schreef, hoe meer ik erachter kwam dat het een heel relevante geschiedenis is, juist ook in deze tijd. Het is geen makkelijk boek, als lezer worstel je mee met de hoofdpersoon, maar het is voor iedereen interessant en opvallend vaak herkenbaar.”
“Elke dag was ook voor mij een soort ontdekkingsreis.”
Dat komt onder meer doordat het grote parallellen met de huidige tijd bevat. “Die druk die toen vanuit de ouders en de sociale omgeving kwam, lijkt erg op de dwang die kinderen ervaren door de social media en de gedragsregels die hun wereld aan hen oplegt. Wij denken nu dat mensen toen heel onvrij leefden, maar de onvrijheid is vandaag de dag op een bepaalde manier net zo groot. Tot mijn verbazing zitten daar grote parallellen in.”
In lijn met die bespiegeling bevat het boek een duidelijke boodschap: “Blijf dicht bij jezelf. Als je in een situatie terechtkomt die niet goed voelt, neem dan de tijd om erbij stil te staan. En blijf niet decennia – en dan overdrijf ik niet – hangen in iets waarvan je eigenlijk weet dat het niet bij je past.”
Vier maanden op ontdekkingsreis
De boodschap van zijn boek is volgens Gribling ook van toepassing op het maakproces ervan. “Het was soms lastig en confronterend om zo veel te weten over het leven van mijn ouders, maar het mooie overheerst. Zo heb ik ontdekt dat ik in veel opzichten op mijn moeder lijk – we delen bijvoorbeeld een optimistische natuur en reislust.”
Gribling begon goed voorbereid aan het schrijfproces. “Eerder had ik al een begin gemaakt en in mijn hoofd had ik ook het einde. Over alles daartussen heb ik me door het archief laten verrassen. Elke dag was ook voor mij een soort ontdekkingsreis.”
Na vier maanden stond het verhaal op papier. “Ik heb toen een redacteur en een vormgever ingehuurd om die ruwe tekst te polijsten en het boek te ontwerpen. En ik heb een eigen uitgeverij opgericht, om het ook publiek beschikbaar te maken.”
Ondertussen is Gribling weer volop aan de slag in zijn rol als consultant. “DiVetro lonkte ook wel weer. En het leuke is: ik ben bij mijn opdrachten al een paar keer mensen tegengekomen die het boek hebben gelezen en het prachtig vinden”, besluit hij met een glimlach.
Het boek van Gribling is bij boekhandels te bestellen en online te vinden, ook als e-book.
