Het volgende hoofdstuk in de strijd tegen witwassen: De kansen en uitdagingen voor banken
De golf aan Europese anti-witwasregelgeving die in mei 2024 werd aangekondigd, dwingt banken meetbare resultaten te laten zien. Tegelijkertijd staan financiële instellingen onder druk om hun operaties efficiënter en meer risicogebaseerd in te richten. Consultants van Valcon schetsen hoe banken beide doelstellingen kunnen verenigen in een steeds veeleisender landschap.
Europa’s versnipperde anti-witwaslandschap maakt plaats voor één geharmoniseerd kader. De nieuwe Anti-Money Laundering Regulation (AMLR) verplicht alle EU-lidstaten uiterlijk in juli 2027 dezelfde spelregels te volgen. Voor banken die in meerdere landen actief zijn, biedt dat kansen: complianceframeworks kunnen worden vereenvoudigd en KYC/CDD-werk hoeft niet langer per land te worden herhaald.
Een van de langverwachte verbeteringen is de duidelijkheid rondom data-uitwisseling. Tot nu toe bestond er bij financiële instellingen veel onzekerheid over wat zij mochten delen en met wie. De AMLR creëert een juridische basis voor het uitwisselen van klant-, transactie- en risicodata over EU-grenzen heen.
Ook publiek-private samenwerking wordt aangemoedigd, al moet de uitwerking – welke data, onder welke omstandigheden – nog verder worden ingevuld. “De regelgeving schetst duidelijkere verwachtingen, maar legt ook een operationele last op banken”, stelt Erik te Selle, Senior Manager bij Valcon. “Instellingen moeten klantinformatie intensiever dan ooit verzamelen, verwerken en beheren.”
Van periodiek naar continu
De traditionele, tijdsgestuurde benadering van know your customer (KYC) – waarbij klanten op vaste momenten worden doorgelicht – is niet langer toereikend voor het huidige risicolandschap. Banken heroriënteren zich op continue, datagedreven processen. Betere toegang tot openbare registers versnelt die transitie.
Een concreet Nederlands voorbeeld is de Basisregistratie Personen: door dit soort registers te integreren in risicoscoringsmodellen, kunnen banken risico’s nauwkeuriger en met minder handmatige inspanning beoordelen. “Betrouwbare, kwalitatief hoogwaardige data is de voorwaarde om geautomatiseerd en dynamisch risicobeheer te realiseren”, aldus Demi Bankers, Senior Consultant bij Valcon.
De verschuiving naar continue KYC heeft ook gevolgen voor complianceteams. Handmatige controletaken maken steeds vaker plaats voor rollen gericht op data-analyse, modeltoezicht en risico-interpretatie. Tegelijkertijd vraagt toenemende automatisering om stevigere governance: transparantie en traceerbaarheid in besluitvorming worden kritischer naarmate systemen meer autonoom opereren.
Twee parallelle sporen
Om de transitie te realiseren, onderscheidt Valcon twee sporen die gelijktijdig moeten worden bewandeld. Het eerste is het herontwerp van structuren en processen: operationele modellen en de inrichting van financieel-criminaliteitsteams moeten worden herzien om continue, risicogestuurde KYC te ondersteunen.
Het tweede spoor betreft technologie en data. “Zorg eerst dat het datafundament op orde is”, adviseert Annemijn Hermsen, Consultant bij Valcon. “Alleen dan kun je de meerwaarde van technologische ontwikkelingen zoals AI echt benutten en wrijving bij klanten verminderen.”
Financiële criminaliteit evolueert voortdurend en dreigingen worden steeds geavanceerder. Door operationele processen continu te verfijnen, bouwen instellingen volgens Valcon de weerbaarheid op die nodig is om de eisen van 2026 en daarna het hoofd te bieden.
