Finance als copiloot: Wat de Tweede Wereldoorlog ons leerde over data
We leven in het datatijdperk. Dat brengt ongekende mogelijkheden met zich mee, maar ook het gevaar dat we té veel leunen op data, stelt Feller-consultant Zoë van Mierlo. Want al die data gaat over wat we wél meten – maar hoe zit het met de dingen die we niet zien?
Data is tegenwoordig overal: in dashboards, rapportages, scenario’s en KPI’s. Maar de echte waarde zit niet alleen in wat je meet. Het zit vaak juist in wat je níet ziet.
Denk eens aan dit soort blinde vlekken: Je verkoopcijfers groeien, maar churn meet je niet. Je cashflow ziet er strak uit, maar latente verplichtingen ontbreken. KPI’s staan op groen, maar samenwerking tussen afdelingen brokkelt af. Je forecasting rekent op groei, maar de capaciteit van je mensen of systemen wordt niet meegenomen.
De vliegtuigen die níet terugkeerden
Precies daar komt een verhaal uit de Tweede Wereldoorlog om de hoek kijken. Tijdens de oorlog analyseerden onderzoekers teruggekeerde gevechtsvliegtuigen: vol kogelgaten in vleugels, romp en staart.
De conclusie leek onontkoombaar: dáár moesten extra platen komen. Tot wiskundige Abraham Wald iets interessants opmerkte. “We zien alleen de vliegtuigen die zijn teruggekomen”, zei hij. “We moeten juist de onderdelen versterken waar géén kogelgaten zitten, want die hebben ervoor gezorgd dat de overige vliegtuigen niet konden terugkeren.”
De link met jouw dashboard
Binnen business control en data-analyse maken we vaak dezelfde fout. We focussen op wat zichtbaar is, zoals de afwijkingen in een maandrapport of de dashboards die rood uitslaan.
Maar wat missen we? De klant die níet belt. De markt die stil blijft. De medewerker die zwijgt. De deal die nooit op tafel komt. De cash die straks verdampt.
Datagedreven leiderschap
Datagedreven werken is meer dan meten. Het vraagt: context, doorvragen, scenario’s en mensen die twijfelen durven toe te laten.
Want data is een enabler van groei, maar de kwaliteit van besluiten hangt net zo goed af van de blinde vlekken. Daarom is data alleen niet genoeg. En dat is precies waar finance het verschil maakt: niet als rapportageleverancier, maar als copiloot van strategie, risico en waardecreatie. Dáár begint echte impact.
Over de auteur: Zoë van Mierlo is consultant financiële diensten bij Feller, een consultancybureau dat organisaties ondersteunt bij het transformeren en toekomstbestendig maken van hun finance‑functie.
