Tien trends voor business process management (BPM) in 2026
Het business process management (BPM)-vak staat ook in 2026 niet stil. BPM Consult dook wederom in de belangrijkste trends die komend jaar het vakgebied zullen bepalen.
Volgens de experts van BPM Consult spelen (geo)politieke verschuivingen, technologische ontwikkelingen en onzekerheden in de economie dit jaar weer een belangrijke rol voor organisaties. Voor procesmanagers betekent dit volop werk: continuïteit waarborgen, voorraden slim beheren en herstructureringen doorvoeren zijn actuele uitdagingen in 2026.
De belangrijkste trends voor business process management op een rij:
1: Nederland en Europa worden minder afhankelijk
Nederlandse organisaties staan onder druk door toenemende productkwaliteit met lage kosten vanuit Azië en de noodzaak om de afhankelijkheid van de VS te verminderen. Organisaties herijken hun strategieën als antwoord op de geopolitieke ontwikkelingen. Komend jaar is het bedrijfsleven extra druk met insourcen van voormalige Amerikaanse applicaties en het herdefiniëren en versterken van de unieke kennispositie van Nederlandse organisaties.
Deze keuzes vertalen zich direct naar nieuwe procesinrichtingen. BPM is de welkome hulp bij de operationalisering van autonome strategieën en het verantwoord uit- en invlechten van applicaties.
2: Procesadaptiviteit wordt key
‘Verandering is de enige constante’ wordt al langer gepredikt, maar dit jaar moeten de werkprocessen zich daar nadrukkelijker naar gaan voegen. Procesverandering manifesteert zich niet meer als een ‘as is-to be’-project gericht op het aanpassen van wat er al was. In plaats daarvan wordt het de sport om in te spelen op onberekenbaarheid. Procesverbetering moet korter, sneller en beter.
Meer dan ooit moeten organisaties meebewegen met de continue veranderingen in de omgeving en zich op elk moment kunnen aanpassen. Dit vraagt om flexibele processen en een organisatie met een blik naar buiten. Weg met starre, vastgeroeste processen die niet of nauwelijks kunnen veranderen, de toekomst vraagt om flexibiliteit in de overdrive. De uitdaging voor 2026 is wendbaarheid als een way of life.
3: De gouden driehoek meldt zich aan de directietafel
Procesmanagement wordt komend jaar meer dan voorheen een strategische asset van de organisatie. De driehoek mensen, processen en technologie wordt een vast afwegingskader aan de directietafel bij het uitlijnen van organisatieontwikkeling. Loshangende initiatieven zijn verleden tijd. De Chief Process Officer meldt zich als directielid en bewaakt de integratie tussen tech, proces en mens.
4: BCM en process management groeien door
Business continuity management (BCM) staat bij menig organisatie op de agenda. Politieke spanningen en crises dwingen organisaties aan te geven hoe zij processen blijven uitvoeren in onzekere tijden. Als organisatie ontkom je er niet meer aan om een BCM-aanpak klaar te hebben liggen.
Vooruitlopende organisaties zien BCM niet als een los plan, maar als een integraal onderdeel van procesmanagement en dagelijks werken. Ze enten risico’s en recoveryplannen op procesarchitectuur en zorgen zo dat de zaak begrijpbaar en bij elkaar blijft.
5: AI-agents nestelen zich dieper in de processen
AI-agents deden afgelopen jaar hun intrede in IT-applicaties, maar de brede omarming blijft nog achter. Komend jaar is er een grote en meer praktische rol weggelegd voor AI-agents in het concreet overnemen van procestaken. De samenwerking tussen de mens en AI-agents wordt opnieuw gedefinieerd en de balans verschuift.
Ook in het actieve BPM-werkveld verschijnen AI-agents. Ze helpen om processen te modelleren en functioneren als verbetercoach bij het gestructureerd doorlichten en verbeteren van processen. Ze stellen de juiste vragen en doen de juiste analyses.
6: AI-reset op security en ethiek
De brede omarming van AI wordt even wat afgeremd door twijfels over dataveiligheid en ethische vraagstukken. De AI-belofte is al lange tijd duidelijk. Nu moet het been worden bijgetrokken door een cultuur te ontwikkelen waarin ethisch-kritische vragen een duidelijke plaats hebben en resulteren in geloofwaardige antwoorden op hoe informatie veilig wordt gebruikt.
Organisaties investeren in transparantie over de rol van AI en het op orde hebben van processen en procedures om te voldoen aan wetgeving.
Ook de eindverantwoordelijkheid voor welke keuzes AI maakt, of er geen sprake is van discriminatie of hoe menselijke intelligentie effectief ingezet kan worden naast de AI vraagt om nadere visie. In 2026 worden deze randvoorwaarden scherper ingevuld, waarna het potentieel van AI breed uitgerold kan worden en de werkprocessen verder binnenstroomt.
7: De digital twin maakt vrienden
De digital twin wordt populairder. Ze helpt teams om uiteenlopende scenario’s te simuleren. Verschillende tools helpen de proceseigenaren om keuzes te maken welke verbetering geïmplementeerd moet worden, of welke stap de beste vooruitzichten biedt.
Mensen zijn niet altijd goed in staat om de toekomst te voorspellen. Analyses worden daarom minder uitgevoerd in het hoofd en meer in een programma. De digital twin rekent variabelen en hun effecten door, zodat teams de juiste vervolgstappen nemen. Het is even wennen, maar op den duur wil je niet meer zonder.
8: De mens blijft onderscheidend
Hoe aanlokkelijk de roep van AI en automatisering ook klinkt, de medewerker krijgt een herwaardering als cruciale factor in het proces. De medewerker is geen kille resource, maar een social core.
Er komt in 2026 een hernieuwde focus op het netwerk van mensen, aandacht voor welzijn en optimale inzet van skills (human-centered design of processes). ‘Social irritators’ in werkstromen die leiden tot uitval of burn-outsituaties zijn een signaal dat de organisatie faalt en een meer human-centric procesbenadering nodig heeft.
9: Ontwikkeling van proceskennis volgt het T-profiel
Procesmanagement is van iedereen, maar niet iedereen kan alles weten. Dit jaar keert het streven naar een ‘T-profiel’ terug: mensen die beschikken over een combinatie van breedtekennis van ketenprocessen en organisatie én dieptekennis op het eigen specialisme.
Functie- en rolbeschrijvingen en opleidingsprogramma’s krijgen nadrukkelijker het T-profiel mee en organisaties investeren in delen van breedtekennis, zodat ook taken onderling overgenomen kunnen worden. Ook worden trainingsprogramma’s nadrukkelijker gericht op 40’ers, 50’ers en 60’ers.
10: Procesdocumentatie wordt snackable content
De traditionele ‘tekst-werkinstructie’ sterft uit. De tijden van arbeidsintensief documenteren met statische formats zijn voorbij. Waar in social medialand kort, bondig en intuïtief allang de norm is, gaat komend jaar het bedrijfsleven volgen.
Intuïtievere vormen worden de nieuwe standaarden. Korte video’s, QR-codes en augmented reality vervangen statische procesmodellen en uitgeschreven teksten. We schakelen over naar korte, visuele instructies en vinden zo nieuwe manieren om ‘first time right’-werken te borgen.
