Onderzoek: 30% van Nederlanders bang om dommer te worden door AI
Drie op de tien Nederlanders vrezen dommer te worden door gebruik te maken van AI-oplossingen. Dat blijkt uit onderzoek van Fellowmind.
Dat technologie wat doen met aangeleerde vaardigheden, hebben veel Nederlanders tijdens hun jeugd reeds mogen ontdekken. Op de basisschool leerden we uitstekend hoofdrekenen, daarna verleerden velen dat (deels) weer, omdat een rekenmachine toen wel was toegestaan.
Een aanzienlijk deel van onze landgenoten denkt dat tools zoals ChatGPT en Google Gemini een vergelijkbaar effect zullen hebben op onze denkvaardigheden. 30% gelooft zelfs dat AI-oplossingen ons op den duur dommer zullen maken.
Veel Nederlanders zijn die mening toebedeeld vanwege het feit dat generatieve AI-tools met het grootste gemak antwoorden op vragen kunnen aanreiken, waardoor het voor gebruikers minder noodzakelijk wordt om hun eigen denkkracht te benutten, laat staan dingen uit hun hoofd te leren (wat in het Google-tijdperk eigenlijk ook al zo was).
Toch gelooft de ruime meerderheid van de Nederlanders (63%) dat het zo’n vaart niet zal lopen. AI-oplossingen geven immers lang niet altijd de juiste antwoorden op vragen en dus blijft een kritische, menselijke blik hoe dan ook vereist.
Creativiteit
In zijn rapport gaat Fellowmind ook in op de gevolgen van AI op creativiteit. “Lange tijd was dat iets wat alleen de mens bezat”, aldus de onderzoekers. “Maar generatieve AI heeft juist ook invloed op creatieve beroepen, zoals tekstschrijvers en grafisch ontwerpers.”
In lijn hiermee denken heel wat Nederlanders (40%) dat de menselijke creativiteit zal worden aangetast door AI: 28% van de respondenten vermoedt dat onze creativiteit ietsje zal afnemen door de innovatieve technologie, terwijl 12% rekent op een sterke afname.
Een grotere groep (46%) weerlegt deze zienswijze echter. Volgens 25% van de ondervraagden verandert er niets aan de menselijke creativiteit door de tussenkomst van AI-tools. En 21% vermoedt zelfs dat onze creativiteit toeneemt door onder meer ChatGPT en Gemini.
Niels Waslander van Fellowmind denkt daar deels ook zo over. Generatieve AI combineert bestaande patronen tot iets ogenschijnlijk nieuws, maar de technologie mist tegelijkertijd de menselijke intuïtie die echte creativiteit onderscheidt van kunstmatige, meent hij.
Toch sluit Waslander niet uit dat dit zal veranderen. Zodra AI doorkrijgt wat iets echt origineel maakt, kan de technologie dat ook toepassen en dus zelf ook echt creatief zijn. En dan vervaagt de grens tussen menselijke en kunstmatige creativiteit verder, geeft hij aan..
Toch een symbiose?
Hoewel Martien Merks, CEO van Fellowmind Nederland, de woorden van Waslander onderschrijft, ziet hij de relatie tussen de mens en AI-oplossingen in het bijzonder als een symbiose.
“Het is de samenwerking tussen de mens en AI die ons naar een hoger niveau brengt”, benadrukt hij. “Door de technologie strategisch in te zetten voor het overnemen van repetitieve taken, creëren we juist ruimte om menselijker te werken. AI vervangt de mens niet, maar zet ons juist in onze kracht.”
De ruime meerderheid van de Nederlanders (67%) denkt daar ook zo over en gelooft dat de mens en AI-tools samen iets kunnen bouwen wat ze los van elkaar nooit zou lukken.
Voor zijn studie ondervroeg Fellowmind meer dan 1.100 Nederlandse werknemers van uiteenlopende organisaties (met minimaal honderd professionals).
