‘Het kan wél’ van Jetten botst op ‘weinig tot geen’ vertrouwen uit bedrijfsleven
Terwijl op 4 november PVV-leider Wilders D66 feliciteerde met de overwinning, en partijleider Rob Jetten zich opmaakte om de formatie te leiden, is de stemming in de Nederlandse bestuurskamers aanzienlijk minder optimistisch. De campagnestrijd mag dan gewonnen zijn op een belofte van ‘Het kan wél’, maar het Nederlandse bedrijfsleven moet nog overtuigd worden.
Dat is de harde conclusie van de ‘Kruger Verkiezingsenquête 2025’, een peiling die ruim een week voor de verkiezingen werd gehouden. De rapportage is gebaseerd op ruim 300 respondenten die de volledige vragenlijst invulden en afkomstig zijn uit diverse sectoren.
Een meerderheid van 58,2% van deze groep heeft ‘weinig tot geen’ vertrouwen dat de nieuwe politieke ploeg het tij zal keren.
Het gekelderde vertrouwen
Het sentiment over de politiek, dat de afgelopen jaren een flinke deuk heeft opgelopen, was vlak voor de stembusgang op een dieptepunt. Gevraagd naar het vertrouwen dat een nieuw kabinet zal bijdragen aan een stabiel ondernemingsklimaat, was het oordeel vernietigend.
Een meerderheid had weinig vertrouwen (48,7%) of zelfs geen vertrouwen (9,5%). Slechts een kleine fractie van de respondenten sprak hoog vertrouwen uit.
Dit gebrek aan vertrouwen staat in schril contrast met de impact die ondernemers verwachten van de politiek. Bijna een derde van de ondervraagden (28,0%) gaf aan zeer veel invloed van de verkiezingsuitslag te verwachten op hun organisatie of sector. Men verwacht dus een grote impact, maar heeft er overwegend geen vertrouwen in dat deze positief zal uitpakken.
De échte prioriteitenlijst
Waar moet het nieuwe kabinet-Jetten zich dan op richten om het tij te keren? De enquête laat zien dat de prioriteiten van het bedrijfsleven zeer concreet zijn, en afwijken van de meeste grote maatschappelijke debatten. Het meest bepalende thema voor de respondenten was ‘belastingen en ondernemers-/vestigingsklimaat’ (24,2%).
Onderwerpen als ‘regelgeving/bureaucratie’ en ‘arbeidsmarkt en personeel’ scoren ook hoog. Het rapport merkt specifiek op dat veelbesproken onderwerpen als klimaat en migratie relatief laag scoren. De boodschap aan Den Haag: fix de basis.
Een sluipend pessimisme
Dit wantrouwen beperkt zich niet tot het Binnenhof. Het pessimisme over het verdienvermogen van Nederland en Europa is breder en fundamenteler, zo blijkt uit het rapport.
Gevraagd naar de aantrekkingskracht van Nederland als investeringsland voor de periode 2026-2028, verwacht een meerderheid óf een afname, óf een sterke afname. Slechts 14,4% verwacht een toename.
Ook het optreden van de Europese Commissie wordt kritisch beoordeeld. Ruim driekwart (78,7%) van de ondernemers en directies vindt dat Brussel de belangen van het Nederlandse bedrijfsleven niet goed behartigt.
De bal ligt nu bij de formatietafel. Het Kruger-rapport dient als een luidkeelse waarschuwing: het Nederlandse bedrijfsleven voelt zich in de knel zitten. De wittebroodsweken voor de nieuwe coalitie zijn, nog voor ze goed en wel begonnen zijn, voorbij. De 58,2% die met weinig tot geen vertrouwen de verkiezingen inging, moet nu overtuigd worden dat het inderdaad ‘wél kan’.
