Innovaties succesvol versnellen: De aanpak van Tekkoo bij Renewi
Hoe zorg je dat duurzaamheid en innovatie nauw met elkaar verweven worden? Dat gebeurt door vernieuwingsprojecten te injecteren met een flinke scheut ondernemerschap. En ja, dat kan óók binnen een groot bedrijf, blijkt uit een casus bij afvalverwerker en recyclereus Renewi.
“Ons doel bij Tekkoo is om duurzame innovatie te versnellen”, zegt Huub Edelman. Als ervaren innovatiemanager is hij vanuit Tekkoo onder andere betrokken bij Renewi. Hij vertelt er graag en met veel enthousiasme over, want het is volgens hem een goed voorbeeld van hoe innovatie met externe hulp kan worden gestimuleerd.
Niet door als een interimmer ergens tijdelijk in te springen, maar door de organisatie van binnenuit te versterken, en gebruik te maken van de innovatiekracht en de mensen die er al zijn. “Daarmee bouwen we iets langdurigs op, namelijk kennis, skills en – vooral –ondernemerschap. Kwaliteiten die ook nog meegaan als wij niet meer betrokken zijn.”
“We willen als Tekkoo de transities die nodig zijn voor een duurzame toekomst graag een duwtje in de rug geven”, legt hij uit. “Dat doen we door startups te begeleiden of erin te investeren. Daarnaast werken we aan innovatieprojecten bij grotere bedrijven die bijdragen aan de nieuwe economie.”
“Zelf ben ik het meest enthousiast over bestaande organisaties léren innoveren. Het fundament van wat we daarbij proberen te leren, is ondernemerschap. Vanuit onze ervaring weten we bij Tekkoo wat er nodig is om een innovatief idee vooruit te brengen. We helpen onze klanten om medewerkers en de organisatie ondernemender maken. Zodat ze op de lange termijn de transities ook zelf kunnen gaan vormgeven.”
Ondernemerschap van werknemers, dat is best bijzonder, geeft Edelman toe. “En toch werkt het heel goed! Kijk, soms denkt een bedrijf dat het genoeg is om een innovatieafdeling op te zetten. Maar dat is natuurlijk geen doel op zich. Het wordt vaak stroperig: de urgentie ontbreekt, niemand heeft eigenaarschap over de projecten en dan kunnen projecten lang doormodderen.”
“Wij maken innoveren zo concreet mogelijk. Onze eerste vraag aan een klant is altijd: welke projecten zijn er al? Stel, er wordt gewerkt aan het hoogwaardiger verwerken van een afvalstroom, met als doel een nieuw biobased product te maken. Dan pakken we die vraag op, stellen een team samen van medewerkers en gaan we direct aan de slag om te versnellen.”
Medewerkers als founders
“De teamleden zijn de ‘founders’, zoals wij ze noemen. Zij zijn de oprichters van hun eigen bedrijfje, de venture. Elk team krijgt een startupnaam. En elk team bestaat uit medewerkers – liefst drie – met verschillende rollen. Eén is de coördinator, die noemen we de CEO, de ander doet sales, de derde heeft verstand van technologie. Op die manier hoef je niet bij verschillende afdelingen te leuren met een idee, maar kan het meteen vooruit.”
Soms betekent versnellen een innovatieproject op tijd afkappen, benadrukt Edelman. “Want ook dat hoort natuurlijk bij innovatie. Het is altijd een onzeker proces, omdat je nu eenmaal iets nieuws doet. In het begin ben je vooral de hele tijd dingen aan het onderzoeken: werkt dit, is het wat de klant wil, is het wel echt duurzaam, welke technieken zijn er nodig om dit te maken, en ga zo maar door. Er zijn veel onzekerheden die moeten worden weggenomen.”
Het snel en grondig onderzoeken van aannames is één van de kernprincipes van het trainingsprogramma van Tekkoo, legt Edelman uit. “We werken met vijf simpele, praktische principes, die we aanleren in workshops. Geen rocket science, maar het geeft veel houvast. Want innovatie betekent niet chaotisch, maar gestructureerd aan nieuwe dingen werken. We leren de teamleden ondernemend te denken, maar vooral ook ondernemend te handelen. Dat is de kern van onze bijdrage: leren innoveren door het te doen.”
Renewi
“Bij Renewi hebben we op deze wijze met zo’n veertig medewerkers aan twaalf verschillende ventures gewerkt. De vervolgstap die we hebben gezet, is dat we ook mensen hebben getraind om zelf trainer te worden, zodat zij onze methode kunnen voortzetten. Zij kunnen dus voortaan ons werk doen. We hopen dat ons gedachtegoed van ondernemerschap op die manier voortleeft binnen Renewi. Dat is óók een vorm van duurzaamheid.”
Maakt Tekkoo zichzelf daarmee uiteindelijk niet overbodig? Misschien wel, zegt Edelman lachend. “Maar dat is ook nodig om innovaties te kunnen versnellen en impact te maken. Hoe vaker we dit bij bedrijven kunnen doen, hoe meer we kunnen bereiken. Elke trainer die wij trainen, kan weer tien anderen trainen die allemaal kunnen helpen om te versnellen.”
“Dat is het leuke van ons werk: we werken met heel gemotiveerde mensen die de wereld mooier willen maken, die hun hoofd boven het maaiveld durven steken. Deze tijd vraagt gewoon om zulke mensen, die durven opstaan, die sneller durven te lopen dan de standaard. En daar helpen wij ze bij.”
“Effectief, leuk en inspirerend.” Zo omschrijft Hanneke Agterhuis, projectmanager business development bij Renewi, de inbreng van Tekkoo bij het grote afvalverwerkingsbedrijf. Net als innovatiemanager Ernst-Jan Mul nam Agterhuis deel aan het trainingsprogramma van Tekkoo, dat is gericht op het versnellen van innovaties binnen bedrijven.
Mul en Agterhuis werden door Tekkoo ook allebei opgeleid tot trainer, zodat ze de principes en manier van werken inmiddels zelf kunnen overbrengen op hun collega’s.
Ze zijn uitermate positief over de samenwerking, Boost genaamd, die zo’n tweeënhalf jaar geleden begon. Tekkoo heeft een ondernemers-mindset binnen Renewi gebracht, zeggen Mul en Agterhuis. Dat zit ‘m vooral in de voortvarendheid waarmee innovatieve plannen worden getest en opgepakt. Met als gevolg: snellere resultaten en een verfrissende methode.
Denken als een startup
“Aan ideeën hebben we bij Renewi geen gebrek”, vertelt Mul. “Alleen: breng ze maar eens echt tot leven. Tekkoo zet kleine teams op van drie tot vier personen. Die personen krijgen rollen zoals je ze ook bij startups tegenkomt, van investeerder tot CEO. Daarmee konden we gelijk aan de slag. Het uitgangspunt is dat je overal van kunt leren, ook als een idee toch niet blijkt te werken.”
“Het begint met goed doorvragen”, vult Agterhuis aan. “Waarom wil de klant dit nu echt? Welk probleem lost het op? Wij hadden bijvoorbeeld een grote klant die een bepaalde afvalstroom wilde laten verwerken. Daarvoor zouden wij dan een fabriek bouwen. Je bent al snel geneigd om de wensen van de klant te faciliteren.”
“Maar door het project als een startup te beschouwen, waarvan je de aannames kritisch bevraagt, kwamen we er binnen een paar weken achter dat het maar een tijdelijk doel zou dienen. Het bouwen van die fabriek zou dus helemaal geen duurzame oplossing zijn. Met onze traditionele aanpak hadden we dit ook wel ontdekt, maar pas maanden of een half jaar later.”
Een innovatie die wel tot volle wasdom kwam, is Green Assistants, een service van Renewi om binnen ziekenhuizen zoveel mogelijk afval te kunnen recyclen. Agterhuis: “Het traject met Tekkoo zorgt ervoor dat je zo’n plan veel sneller kunt starten, door het op te knippen en dan gewoon te beginnen. In plaats van in één keer alle stromen te willen recyclen, zijn we met het aanbieden van twee of drie stromen begonnen.”
Mul: “Het begin hoeft niet meteen perfect te zijn. Als je eenmaal aan het draaien bent, volgt het opschalen naar andere afvalstromen vanzelf. Dan kun je het steeds complexer maken. Tegelijk lag er veel nadruk op de waardepropositie. Waarom willen ziekenhuizen dit nou echt? Dat hebben we ook binnen de teams geleerd.”
Denken en doen als een ondernemer, het vergt wat omschakeling, maar het ging de Renewi’ers goed af. “Veel innovatiemensen zijn van oorsprong techneuten,” zegt Agterhuis. “De focus ligt dan op de technologie, maar het is heel goed om een bredere blik te krijgen. De ondernemersaanpak zorgt ook voor snelheid, want iedereen krijgt meer verantwoordelijkheid. En dat geeft een bepaalde vrijheid. Heel anders dan in de projectstructuur die we meestal kennen, waarbij alles langs allerlei schijven moet.”
Mul: “Als je bij een project steeds moet wachten op de goedkeuring van anderen, kun je een beetje lamgeslagen raken. De Tekkoo-aanpak werkt stimulerend, want het herinnert je er continu aan dat je zelf verantwoordelijk bent. Als iets niet meteen lukt, zoek dan een ander pad.”
Nu ze zelf tot trainer zijn opgeleid, kunnen Mul en Agterhuis in theorie zonder Tekkoo verder. Al heeft dat afscheid voor hen geen haast. Mul: “Ik hoop dat ze eerst nog meer mensen binnen Renewi opleiden. En het lijkt me goed dat Tekkoo daarna nog af en toe een opfristraining geeft, om ons scherp en up-to-date te houden.”
