Utrechtse Heuvelrug plukt de vruchten van omvangrijk natuurprogramma

18 februari 2022 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Meer nieuws over

De afgelopen zeventien jaar hebben zeventien partijen geprobeerd om de natuurgebieden op de Utrechtse Heuvelrug met elkaar te verbinden. Adviesbureau Viridis concludeert na uitgebreid onderzoek dat deze ambitie is verwezenlijkt.

De Utrechtse Heuvelrug is een zandrug die zich grofweg uitstrekt van Hilversum tot Rhenen. Deze ontstond zo’n 150.000 jaar geleden tijdens de voorlaatste ijstijd. Inmiddels bestaat de Utrechtse Heuvelrug voornamelijk uit bossen en heiden. Sinds 2003 is het zuidelijke deel van het gebied een nationaal park. 

Doordat de Utrechtse Heuvelrug tegen de Randstad aanligt heeft het natuurgebied in de loop der jaren steeds meer ruimte moeten maken voor woningen en wegen. En hierdoor is het versnipperd geraakt, wat verschillende partijen – waaronder de provincie Utrecht en tal van gemeenten – sinds 2004 proberen tegen te gaan. 

De Utrechtse Heuvelrug

En dat gaat helemaal niet onaardig, stellen de experts van ecologisch adviesbureau Viridis in een recent gepubliceerd onderzoeksrapport. Door de inspanningen van de zeventien partijen is op de Utrechtse Heuvelrug een groot aaneengesloten natuurgebied van ruim 5.300 hectare ontstaan. 

“Ik ben er trots op dat we dit samen met de partners binnen het programma Hart van de Heuvelrug hebben gerealiseerd”, zegt Rob van Muilekom, lid van de Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht voor de PvdA. “Het is het op één na grootste natuurgebied van Nederland dat waardevol is voor de dieren die er leven en tegelijkertijd voor iedereen die houdt van natuur, recreatie en cultuurhistorie.”

Ecoducten

En hoe is die ambitie precies verwezenlijkt? Onder meer door veel extra bomen te planten en door gebouwen te slopen, zo is te lezen in het rapport van Viridis. Verder zijn binnen het natuurgebied ook plekken vrijgemaakt – die niet toegankelijk zijn voor mensen – waar verstoringsgevoelige diersoorten kunnen leven. 

Met alleen het planten van bomen en slopen van gebouwen was het echter niet mogelijk om een aaneengesloten natuurgebied te ontwikkelen. Om die reden zijn er ook vijf grote ecoducten geplaatst. Deze verbinden kleine en grotere stukken bos, heidevelden en glaslandschappen met elkaar tot één geheel.

Door deze vijf ecoducten kunnen dieren – zoals reeën, dassen, eekhoorns, zandhagedis, loopkevers en hazelwormen – zich gemakkelijker verspreiden over de ruim vijfduizend voetbalvelden. En dat extra leefgebied vergroot de overlevingskansen van de bewoners van het natuurgebied, aldus adviesbureau Viridis.

Militaire terreinen

Wellicht verrassend, heeft de ontwikkeling van het natuurgebied ook veel baat gehad bij de aanwezigheid van de militaire terreinen – zoals vliegbasis Soesterberg. Zo vormen de droge graslanden naast de landingsbanen aldaar het onderkomen van verschillende bedreigde dieren zoals tal van wilde bijen- en vlindersoorten. 

Daarnaast zijn de afgelopen jaren op de militaire terreinen op de Utrechtse Heuvelrug verschillende bunkers opgeknapt. Met als reden dat deze ideale overwinteringsplekken zijn voor de verschillende soorten vleermuizen die het natuurgebied rijk is. Een ander onderzoek laat zien dat dergelijke plekken van groot belang zijn voor de instandhouding van de soort.