Datamanagement op orde voor het nieuwe pensioenstelsel

25 november 2021 Consultancy.nl 5 min. leestijd
Profiel
Meer nieuws over

Chris Hoffman en Ramazan Akca van KPMG leggen uit waarom data een cruciale rol speelt in de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel en hoe datamanagement op orde kan worden gebracht.

Het Pensioenakkoord wordt de grootste en meest ingrijpende hervormingsoperatie uit de geschiedenis van het Nederlandse pensioenstelsel. Met wijzigingen in alle drie de pensioenpijlers. Bijna alle pensioenregelingen worden door deze hervorming geraakt.

Het belang van volledige en juiste data, tijdig beschikbaar voor elke mogelijke toepassing, is van groot belang voor de pensioensector. Want die data bepalen de kwaliteit van de informatievoorziening aan zowel de deelnemers als aan de organisaties die de transitie naar het nieuwe stelsel moeten vormgeven.

Datamanagement op orde voor het nieuwe pensioenstelsel

Hoe krijgen pensioenfondsen hun datamanagement op orde? Met het oog op de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel is dat een van de grootste uitdagingen. Grofweg drie fases zijn hierin te onderscheiden: het voorbereidende werk, onder het motto ‘get clean’, vervolgens de migratie zelf en tot slot de fase waarin het datamanagement duurzaam geborgd is en helemaal in het teken staat van ‘stay clean’.

Drie soorten data

Voor het hele traject geldt dat het om drie soorten data gaat. Ten eerste betreft het de persoonlijke data van deelnemers. De nieuwe pensioenregelingen die vanaf uiterlijk 2027 worden uitgevoerd zijn premieregelingen en die hebben een meer individueel karakter dan de huidige aanspraakregelingen met vele collectieve kenmerken.

Dat heeft met name gevolgen voor de administratie van de beleggingen, want die zullen meer gekoppeld zijn aan de individuele deelnemer. Dit komt erop neer dat persoonlijke data (bijvoorbeeld ook over de premie) meer in detail beschikbaar moeten komen.

Een tweede soort data betreft de gegevens die sociale partners, pensioenfondsen en pensioenuitvoeringsorganisaties nodig hebben om ten tijde van de transitie de vereiste beslissingen te nemen. Dit is een nieuwe categorie data. Partijen moeten ingrijpende keuzes maken, met name over het soort pensioenovereenkomst dat men gaat uitvoeren, over het invaren en over mogelijke compensatieregelingen.

Binnen deze drie onderwerpen bestaan allerlei opties en die moeten stuk voor stuk op waarde geschat worden. Bovendien is zoals bekend de wetgeving die volgt op het Pensioenakkoord (nog) niet in beton gegoten. Dat leidt tot de noodzaak om scenario’s te ontwikkelen, zodat men goed voorbereid is op de verschillende richtingen die de wetgever nog kan inslaan. Zowel met het oog op deze te nemen beslissingen als op het opstellen en doorrekenen van scenario’s zijn nieuwe data nodig, zoals demografische prognoses, deelnemersvoorkeuren en economische kengetallen.

Het derde type data dat aandacht vraagt van pensioenfondsen is de data die nodig is voor de uitlegbaarheid van de transitie van het oude pensioen naar het nieuwe pensioen. Een pensioenfonds wil transparant kunnen zijn over de manier waarop de (individuele) aanspraken en rechten zijn opgebouwd en zal in dat kader moeten kunnen uitleggen hoe die bedragen zijn opgebouwd.

Elke stap in de relevante omrekeningen moet met het oog op die uitleg gevuld worden met data. Dat geldt ook voor de individuele vermogensrekeningen die het nieuwe stelsel zullen kenmerken. En dat geldt zeker voor de rekensommen over het invaren die tijdens de transitie worden gemaakt. Dit is derhalve geen nieuwe datacategorie voor pensioenfondsen, maar wel een categorie die forse uitbreiding staat te wachten.

Inventarisatie op bestuursniveau

Deze uitbreiding van bestaande datasoorten en de introductie van een nieuwe categorie leiden tot extra uitdagingen voor het datamanagement van pensioenfondsen en pensioenuitvoeringsorganisaties. In de eerste van de hierboven genoemde drie fases zal de aandacht daarom vooral uitgaan naar het maken van een volledige inventarisatie van wat de organisatie nodig heeft op dit gebied.

Zo’n inventarisatie vindt plaats op bestuursniveau. Daar vindt immers ook de interpretatie plaats van wet- en regelgeving, op grond waarvan het transitiebeleid wordt bepaald. En uit dat beleid volgen de eisen die gesteld kunnen worden aan het datamanagement.

In deze fase wordt ook vastgesteld wat de risicobereidheid van de organisatie is op dit terrein. Wat zijn de doelstellingen rond datamanagement en wat zijn de maatregelen die men wil en kan treffen om deze doelstellingen te bereiken? En wat kan en wil men doen om de risico’s te beheersen die het bereiken van die doelstellingen in gevaar brengen? Uit het ambitieniveau van deze doelstellingen volgt uiteindelijk ook het niveau van de investeringen waartoe de organisatie bereid is.

Routekaart

De benodigde inspanningen worden binnen de KPMG-aanpak overzichtelijk gemaakt in de vorm van een routekaart voor het hele traject, waarin gedetailleerd is vastgelegd welke werkzaamheden wanneer worden verricht.

Daarbij kan ook gebruik gemaakt worden van de resultaten van een tweetal metingen die KPMG kan uitvoeren. De eerste is de Volwassenheidsmeting datamanagement, die in kaart brengt welke maatregelen een organisatie al heeft genomen rond datamanagement en hoe stappen genomen kunnen worden om een volgende fase van volwassenheid daarin te bereiken.

De tweede is een data gap assessment, die inventariseert wat de verschillen zijn tussen de data waarover de organisatie al beschikt (en de kwaliteit daarvan) en de data die de organisatie nodig heeft. Deze meting geeft ook de mogelijkheden aan hoe deze verschillen zijn te overbruggen, bijvoorbeeld door het aanvullen, omzetten of inkopen van data.

Naast de voorbereidingen op de migratie (‘get clean’) zijn ook de operationele details van de migratie zelf in de routekaart opgenomen. Welke delen kunnen geautomatiseerd verlopen? Welke tooling zetten we daarvoor in? Welke onderdelen van de migratie moeten worden uitbesteed? Uiteraard komen daarbij ook keuzes aan de orde zoals de vraag of er wordt gemigreerd naar een schaduwomgeving of niet, en de vraag hoelang de data freeze mag duren.