Europa worstelt met kunstmatige intelligentie achterstand

13 maart 2019 Consultancy.nl

Mondiaal gezien zijn veel bedrijven en economieën goed op weg in de digitale transformatie. Europa kampt echter met een probleem: het loopt achter op zijn wereldwijde concurrenten.

In nieuw onderzoek door het McKinsey Global Institute (MGI), de onderzoekstak van McKinsey & Company, wordt vastgesteld dat de digitale kloof tussen Europa en “de mondiale koplopers nog eens wordt verergerd door een nieuwe kloof in kunstmatige intelligentie”. Met andere woorden, het werelddeel moet snel beginnen aan een inhaalrace met de technologiegrootmachten, zoals de VS en China: “Europa heeft meer AI nodig, andere AI, en zo snel mogelijk”, stelt de studie. 

Dit is een probleem waarmee Europa al jaren worstelt. Nu is de tijd echter aangebroken om vol in te zetten op een succesvolle digitale transformatie, vooral omdat nieuwe technologieën zoals artificial intelligence (AI) steeds gebruikelijker en gebruiksvriendelijker worden en consumenten er steeds meer op rekenen dat bedrijven er gebruik van maken. 

“Als Europa gemiddeld genomen AI ontwikkelt en verspreidt op basis van zijn huidige middelen en digitale positie ten opzichte van de wereld, zou AI in 2030 ongeveer €2,7 biljoen, of 20%, kunnen toevoegen aan zijn opgetelde economische output. Als Europa de achterstand op Amerikaanse AI zou inlopen, zou in deze periode een totaal van €3,6 biljoen kunnen worden toegevoegd aan het collectieve bbp”, aldus de onderzoekers. Dit is een duizelingwekkend bedrag, maar vergeleken met andere werelddelen of landen is het niet bijzonder groot. McKinsey voorspelt dat AI tegen 2030 in totaal €13 biljoen zal toevoegen aan de wereldeconomie.

Gemiddeld kan AI het bbp van Europa tot 2030 met bijna 20% laten groeien

Het goede nieuws is dat Europese technologie niet per se direct hoeft te concurreren met die van de koplopers. Het werelddeel kan zich richten op gebieden waar het een gunstige positie heeft binnen de industrie, zoals B2B en geavanceerde robotica. Van daaruit zou Europa kunnen opschalen en uiteindelijk “een van ‘s werelds grootste bases van technologieontwikkelaars worden, binnen een meer verbonden, Europa-breed web van op AI-gebaseerde innovatiehubs”.

In een andere publicatie van McKinsey – de discussiepaper, 'Aantekeningen van het AI-front: Het dichten van Europa’s kloof in digital en AI' – deelt het strategiekantoor zes belangrijke bevindingen die inzicht geven in hoe AI de komende jaren beter zou kunnen worden uitgerold binnen het werelddeel.

Onbenut potentieel

Recent onderzoek laat zien dat bijna twee derde van de digitale transformatieprojecten mislukt. Dit betekent dat bedrijven wereldwijd miljarden verspillen aan projecten die niet opleveren waar ze oorspronkelijk voor waren bedoeld. In 2016 bleek uit een onderzoek door McKinsey dat Europese landen slechts 12% van hun digitale potentieel benutten (gedefinieerd als “gewogen inzet van digitale middelen, arbeid en praktijken in alle sectoren, vergeleken met de meest gedigitaliseerde sector”). 

Het is een moeilijk spel en Europa lijkt er niet beter in te worden – die 12% is slechts twee derde van het potentieel dat de VS benut. Informatie- en communicatietechnologie vertegenwoordigt slechts 1,7% van het bbp van Europa, terwijl het goed is voor 2,1% in China en 3,3% in de VS. De vergelijking van de bbp’s schetst een negatief beeld van Europa, vooral omdat het de thuisbasis is van 6 miljoen professionele ontwikkelaars – meer dan in de VS – die zouden kunnen worden gepositioneerd in de AI-industrie. Velen van hen zijn millennials. Bovendien heeft ongeveer een kwart van ’s werelds AI-startups zijn hoofdkantoor in Europa. Vele hiervan bevinden zich echter in een vroeg stadium, wat de achterstand op ’s werelds koplopers nog eens vergroot. 

De lijst van oorzaken is nog langer, maar het voornaamste punt is kort, scherp en enigszins bitter: Europa heeft de middelen om een internationale AI-concurrent te zijn, maar het maakt er geen gebruik van. “In de meest geavanceerde industrie – hightech – wordt 10% van het potentiële gebruik van AI door 93% van de gebruikers benut, maar slechts 17% van de Europese bedrijven (vergeleken met ongeveer 22% in de Verenigde Staten) gebruikt AI-technologieën op 75% van het potentieel. Aan het andere uiterste gebruikt slechts 2% van de Europese bedrijven in gezondheidszorgsystemen en -diensten die technologieën op 80% van het potentieel”, aldus McKinsey.

De intenties van bedrijven om AI in te zetten voor een concurrentievoordeel

Speel snel, speel hard, schaal op

Europese bedrijven moeten zich concentreren op drie gebieden die de productiviteit van de AI-industrie aanzienlijk verhogen: concurrentie, innovatie en nieuwe vaardigheden. Meer dan de helft van de Europese bedrijven ziet AI-native- en early adopter-organisaties beide als zakelijke bedreigingen. Niet-adoptanten zouden meer moeten doen om hun deel op te eisen. “De primaire doelstelling van 15% van de Europese bedrijven die in AI investeren, is om marktaandeel te winnen van concurrenten”, aldus het onderzoek. Tegelijkertijd is “de kans dat digitaal onderlegde Europese bedrijven AI gebruiken 15-20% groter”. 

Als innovatie-gedreven technologie biedt AI een enorm potentieel voor omzetgroei. Alleen al in de detailhandel stelt de technologie bedrijven in staat om de komende jaren ongeveer €300 miljard te besparen. Als zodanig staan Europese bedrijven te watertanden om die rijkdom aan te boren, waarbij ongeveer 30% van de bedrijven AI introduceert om uit te breiden of nieuwe inkomstenstromen te verkennen. Er lijkt ook een exponentieel effect te zijn op de manier waarop bedrijven naar de technologie kijken: “Bedrijven met minder ervaring met AI hebben de neiging zich te concentreren op de mogelijkheid om kosten te besparen, maar hoe meer bedrijven AI gebruiken en er vertrouwd mee raken, hoe groter de potentie voor groei die ze erin zien.” 

Een belangrijk knelpunt wordt gevormd door een gebrek aan vaardigheden. Simpel gezegd: sommige bedrijven zijn niet in staat AI op een logische en effectieve manier te implementeren en te schalen. “De twee grootste belemmeringen voor het introduceren van AI bij Europese bedrijven hebben te maken met het beschikken over het juiste personeel. De eerste barrière betreft het vermogen om ICT-tools in het werk te gebruiken. De tweede barrière heeft te maken met de behoefte van bedrijven aan vaardigheden om nieuwe AI-toepassingen en -services te leveren, zoals AI-codering en analytische expertise.” Naarmate de technologie zich verder ontwikkelt, zal het vrijwel zeker eenvoudiger worden voor bedrijven om manieren te vinden om AI als hefboom te gebruiken in hun activiteiten, wat zal helpen om de internationale kloof te dichten.

Europa kampt al met een tekort aan nieuwe innovatieve vaardigheden

Geautomatiseerde economische grootmachten

Naast het toevoegen van de eerdergenoemde €2,7 biljoen aan het bbp van het continent, “zou Europa zijn potentieel nog verder kunnen verhogen als het zijn middelen en vaardigheden voldoende verbetert om de AI-voorsprong van de Verenigde Staten in te halen. De groei van het bbp kan versnellen, wat nog eens €900 miljard aan het bbp toevoegt en de totale potentiële AI-impuls in 2030 op €3,6 biljoen brengt.” 

Het onderzoek noemt zeven economische pijlers die zouden kunnen bijdragen aan de introductie van AI-technologie: automatiseringspotentieel; investeringscapaciteit; verbondenheid op macroniveau; digitale legacy; fundament voor innovatie; menselijk kapitaal; en de volwassenheid van AI-ecosystemen op microniveau. “Over het algemeen presteert Europa goed wat betreft zijn automatiseringspotentieel en de aanwezige cognitieve vaardigheden, maar het is gemiddeld genomen niet in staat geweest zijn innovatieve capaciteit te verhogen en het staat voor uitdagingen bij het ontwikkelen van een groot AI start-up-ecosysteem”, aldus het onderzoek. 

De vooruitgang van geautomatiseerde technologie gaat gelijk op met vrees voor het verdwijnen van menselijke arbeidsplekken. Als de robots komen, waar gaan de mensen dan naartoe? Het antwoord biedt verrassend goed nieuws: AI kan de productiviteit aanzienlijk verhogen, zonder dat het op de lange termijn menselijke banen kost. “Door de geschiedenis heen heeft technologie sommige soorten banen geëlimineerd, maar er zijn ook altijd nieuwe gecreëerd”, stelt de studie. “Krachtige ontwikkeling van AI is wellicht de beste optie en kan in de toekomst zelfs de katalysator zijn voor nieuwe banen.” 

De prestaties variëren, maar stoppen is geen optie

De ontwikkeling, implementatie en schaal van AI verschillen per land. Landen hebben verschillende niveaus van industriebekwaamheid en -mogelijkheden, en gemiddeld genomen beïnvloeden deze het algemene beeld van de Europese AI-kloof. Zuid- en Oost-Europese landen introduceren AI het langzaamst, omdat er minder beschikbare geschoolde werknemers zijn, evenals minder bedrijven die AI innovatief en voordelig gebruiken. Noord-Europese en Angelsaksische landen zijn – weinig verrassend – leidend in AI in Europa, maar lopen ook voor op China. Over de gehele breedte van het veld komt de VS naar voren als de sterkste koploper.

De AI-volwassenheid binnen Europa verschilt sterk, maar iedereen loopt achter op de VSOm vooruitgang te blijven boeken, moeten Europese landen op elkaar kunnen vertrouwen om een groter geheel te creëren. “Ierland staat bijvoorbeeld bovenaan in de index voor ICT-verbondenheid, Finland voor menselijk kapitaal en het Verenigd Koninkrijk voor innovatie”, stelt de studie. “De spreiding van sterke punten geeft aan dat landen de beste practices van elkaar kunnen overnemen om een gunstiger en vruchtbaarder klimaat voor AI te creëren.”

Prioriteiten stellen, het vuur aansteken, automatiseren

In het onderzoek worden verschillende prioriteiten geïdentificeerd waarop Europa zich zou moeten concentreren om de AI-kloof te dichten. Ten eerste moet worden doorgegaan met de ontwikkeling van een “levendig ecosysteem” van bedrijven die het gebruik van AI-technologie bevorderen. Ervaren bedrijven moeten ook doorgaan met digitale transformaties, in plaats van te vertrouwen op hun jongere tegenhangers. 

De nadruk moet daarnaast liggen op de digitale gemeenschappelijke markt, die bestaat uit marketing, e-commerce en telecommunicatie. Ten slotte, door getalenteerd en geschoold personeel te zoeken en te cultiveren – of dit nu gebeurt door middel van onderwijs of bijscholing – en door manieren te vinden om “samenlevingen door de potentiële disruptie heen te begeleiden” (zoals het onbehagen over potentiële werkloosheid), kan en zal Europa zich gunstiger positioneren tussen de internationale koplopers van de automatiseringsindustrie.


Meer nieuws over

×
×
A.T. Kearney Accenture ACE Company Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius AevesBenefit Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arlande Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting B&A Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting FTE Groep FTE Improvery Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants Itility JBR JBR Interim Executives Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger Kurtosis KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Merkle Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group Oliver Wyman OrangeX Ordina Organize Agile Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quantics Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst ResidentieProfs RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron TEN HAVE Change Management The Next Organization Trevian Turner TWST TwynstraGudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group YourConnector Zanders Zestgroup