Vertaalrobots en technologie: bedreiging of kans voor vertaalbureaus?

28 januari 2019 Consultancy.nl

Door aanhoudende globalisering groeit de wereldwijde markt voor vertaaldiensten in rap tempo. Tegelijkertijd doemt een grote verstoring op binnen deze industrie. Intelligente robots vertalen teksten namelijk steeds accurater en sneller. Door deze ontwikkeling woedt steeds vaker de discussie: zijn vergaande technologische ontwikkelingen een bedreiging of een kans voor vertaalbureaus?

Momenteel kent de vertaaldienstensector een mondiale omvang van circa €40 miljard. Tegen 2022 zal zelfs de grens van €50 miljard zijn doorbroken. Daarmee groeit de vertaaldienstenmarkt bijzonder hard. Die ontwikkelingen zijn goed te verklaren. Denk bijvoorbeeld aan de grote opkomst en de huidige alomtegenwoordigheid van het internet, waardoor landsgrenzen zijn vervaagd. Bedrijven kunnen door het medium hun producten en diensten betrekkelijk eenvoudig wereldwijd aanbieden. Om producten en diensten in de lokale taal aan te kunnen bieden, worden experts van vertaalbureaus ingeschakeld, die bijvoorbeeld webshops van internationale bedrijven geschikt maken voor lokale markten. 

Al deze voorspoed kent echter ook een keerzijde. Snelle technologische ontwikkelingen binnen de vertaaldienstensector vormen in toenemende mate een bedreiging die volgens velen de sector zal ontwrichten. Denk aan Google Translate, dat tegenwoordig in een oogopslag zonder tegenvergoeding een tamelijk accurate vertaling aflevert. Bovendien kan de technologie van Google inmiddels al aan de hand van foto’s of spraak teksten vertalen. Op dit moment kent de machine-vertalingsmarkt, waar Google Translate deel van uitmaakt, een omvang van ‘slechts’ €500 miljoen – zo’n 10% van de huidige totale vertaaldienstenmarkt. Meerdere onderzoeken laten echter zien dat dit marktonderdeel de komende jaren met dubbele cijfers zal gaan groeien.

Vertaalrobots en technologie: bedreiging of kans voor vertaalbureaus?Toen de foto-industrie werd ontwricht door digitale camera’s, lag Kodak te slapen. In 2005 was de jaaromzet van het concern circa $12 miljard, in 2017 nog maar $1,5 miljard. Ook voor bedrijven uit andere industrieën kwamen technologische ontwikkelingen meer dan eens onverwacht. Denk aan de overnachtingsmarkt, die werd ontwricht door AirBnB en Booking.com, aan de taxisector, waar Uber schoon schip maakte of aan streamingsdiensten als Spotify en Netflix, die de muziek-, serie- en filmindustrie van nieuwe spelregels voorzagen. In lijn daarmee rijst ook in de vertaalsector de vraag of technologische ontwikkelingen de komende jaren een ontwrichtende werkingen zullen hebben: moeten vertaalbureaus zich zorgen gaan maken om de grote opkomst van automatische vertaaldiensten?

Disruptie in de vertaaldienstenwereld

Aan de ene kant lijkt die vraag bevestigend te moeten worden beantwoord: jazeker, machine vertaaldiensten worden steeds slimmer, accurater en dus beter. Verschillende automatische vertaalprogramma’s worden getraind door gebruik en herkennen steeds eerder het idioom van een taal. Nieuwsdienst Reuters gebruikt bijvoorbeeld al vertaalrobots als redacteuren. Daarnaast gebruiken veel Chinese e-commercebedrijven Google Translate om hun webshop geschikt te maken voor klanten uit Europa en Noord-Amerika. Experts stellen dat de opkomst van artificial intelligence (AI) en machine learning (ML) deze ontwikkelingen in de vertaalindustrie de komende tijd alleen maar zullen versnellen. Sommigen verwachten zelfs dat vertalingen “uitgevoerd door mensen” snel zullen verdwijnen. 

Aan de andere kant is het antwoord op de vraag minder verontrustend. Experts uit de vertaalindustrie zeggen dat er nog een zeer lange weg te gaan is tot het moment dat robots volledig accurate tekstvertalingen kunnen afleveren. Ze betitelen daarmee de eerder besproken ontwikkelingen als ietwat overdreven. “Op dit moment zijn automatische vertaaldiensten als Google Translate nog lang niet goed genoeg om normale vertaalbureaus over te nemen”, stelt Kerim Aksit, Online Marketeer bij Fairlingo, een Nederlands vertaalbureau met de beschikking over een (internationaal) netwerk van ruim 16.000 vertalers.

Volgens Aksit onderscheiden klassieke vertaalbureaus zich nog altijd op twee vlakken. Ten eerste is het precieze idioom van een taal een gigantisch complex netwerk van ongeschreven regels en nuances. ‘Welke tijd is het?’ is een grammaticaal correcte zin met zuiver Nederlandse woorden. Toch gebruiken Nederlanders deze zin maar weinig. In plaats daarvan is ‘Hoe laat is het?’ stukken gebruikelijker. Nu is het wel mogelijk om dit simpele voorbeeld in een automatische vertaalmachine op te nemen, maar bij iets complexere gevallen gaat het al mis. Neem de Nederlandse zin ‘Ik kijk ertegen op’, die uitdrukt dat iemand vreest voor wat komen gaat. Volgens Google Translate komt de zin overeen met ‘I look up to it’, terwijl dat heel iets anders betekent.

“Door mee te gaan met de tijd, kunnen vertaalbureaus de voordelen benutten die het digitale tijdperk hen te bieden heeft.”

Kerim Aksit, Online Marketeer bij Fairlingo

Ten tweede, zo laat Aksit weten, is taalgebruik behoorlijk contextafhankelijk. Dit is iets waar de automatische vertaalmachines vandaag de dag maar moeilijk grip op kunnen krijgen. Neem de zinssnede ‘Ze kunnen de kleren krijgen’. Deze uitdrukking heeft een meervoudige betekenis: enerzijds gaat het hier om een uitdrukking, anderzijds om de letterlijke betekenis. Een vertaalrobot is echter nog niet in staat om perfect in te schatten om welke context het gaat. Hierdoor heeft de technologie het dus in een deel van de gevallen niet bij het juiste eind. Dit is volgens Aksit een van de hoofdredenen waarom AI en ML nog een paar decennia aan training nodig hebben. 

Toch doet Aksit de technologische ontwikkelingen in de vertaalindustrie niet af als onbelangrijk. Volgens hem zullen vertaalbureaus die hun ogen volledig sluiten voor nieuwe technieken het loodje leggen. “Technologie is tegenwoordig voor tal van aspecten in de industrie zeer belangrijk”, legt hij uit. “Van front office tot back office en feitelijke core business”, aldus Aksit. Zo kunnen intelligente vertaalmachines helpen bij vertalingen en als startpunt dienen, waarmee een deel van het werk van de menselijke vertalers uit handen wordt genomen. Vertalers hebben hierdoor tijd over, die ze vervolgens kunnen besteden aan het verfijnen van hun vertalingen.

Vertaalbureaus die de technologische ontwikkelingen niet als bedreiging, maar juist als kans zien, zullen floreren, zegt Aksit: “Door mee te gaan met de tijd, kunnen vertaalbureaus de voordelen benutten die het digitale tijdperk hen te bieden heeft. Ik geloof dat Fairlingo daar een goed voorbeeld van is. Ons systeem doet het meeste werk door de offerte automatisch te berekenen en een klant aan de meest geschikte vertaler te koppelen. Dat is voordelig, omdat we door onze automatisering heel efficiënt kunnen werken.” Daarnaast wordt bij Fairlingo gewerkt met een applicatie waar zowel de klant als de vertaler gebruik van maakt. Op die manier kunnen alle betrokkenen de voortgang altijd bekijken. “Wij omarmen technologie waar mogelijk. Maar het fijnzinnige onderdeel van vertalen, dat blijft voorlopig nog wel even mensenwerk”, besluit Aksit.


Meer nieuws over

×
×
A.T. Kearney Accenture ACE Company Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arlande Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting B&A Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting FTE Groep FTE Improvery Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Consulting & Interim Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants Itility JBR JBR Interim Executives Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger Kurtosis KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Merkle Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group Oliver Wyman OrangeX Ordina Organize Agile p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quantics Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst ResidentieProfs RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron TEN HAVE Change Management The Next Organization Trevian Turner TWST TwynstraGudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group YourConnector Zanders Zestgroup