Hoe ProRail met betrouwbare data de basis legt voor datagedreven spoorbeheer
ProRail beheert één van de drukst bereden spoorwegnetten van Europa. Om onderhoud, veiligheid en beschikbaarheid te waarborgen, is betrouwbare informatie over duizenden spoorassets onmisbaar. Samen met Pernino Consulting werkte ProRail daarom aan een structurele verbetering van zijn databeheer.
Het Nederlandse spoor bestaat uit een enorme hoeveelheid fysieke objecten. Van wissels en seinen tot spoorstaven, overwegen, bovenleidingen en technische installaties – iedere asset heeft een eigen functie, onderhoudshistorie en technische kenmerken.
Al die informatie vormt de basis voor onderhoudsplannen, inspecties, storingsanalyses en investeringsbeslissingen. Om die processen goed te laten verlopen, moet de locatie van assets bekend zijn, evenals in welke staat ze verkeren en hoe ze met elkaar samenhangen.
“Veel mensen denken bij spoorbeheer vooral aan het spoor zelf”, zegt Roland Penners, Business Consultant bij Pernino Consulting. “Maar achter dat spoor schuilt een enorme hoeveelheid assets die allemaal geregistreerd, onderhouden en beheerd moeten worden.”
Data sloot niet altijd aan op de werkelijkheid
Binnen ProRail was informatie over deze assets verdeeld over meerdere systemen en databronnen. Daardoor ontbrak een volledig en eenduidig overzicht. Bovendien weerspiegelde de configuratiedata – de gegevens over de locatie, kenmerken en samenstelling van spoorassets – niet altijd de feitelijke situatie langs het spoor.
Dat had gevolgen voor uiteenlopende processen: wanneer gegevens onvolledig of inconsistent zijn, kost het immers meer tijd om onderhoud voor te bereiden, analyses uit te voeren of de juiste investeringsbeslissingen te nemen.
“Je kunt nog zulke geavanceerde dashboards of AI-oplossingen inzetten”, zegt Roland, “Maar als de onderliggende data niet klopt, worden ook de uitkomsten minder betrouwbaar.”
Integrale aanpak
Pernino Consulting koos daarom niet enkel voor een technische oplossing. Samen met specialisten uit verschillende vakgroepen van ProRail werd gekeken naar de volledige keten: van werkprocessen en systemen tot de manier waarop gegevens werden vastgelegd en gebruikt.
“Je moet processen zo ontwerpen dat medewerkers automatisch de juiste informatie vastleggen.”
Door kennis uit verschillende disciplines samen te brengen, ontstond een compleet beeld van waar de knelpunten zaten. Dat vormde het uitgangspunt voor een structurele verbetering van de datakwaliteit.
Processen opnieuw ingericht
De bestaande processen werden stap voor stap geanalyseerd. Daarbij werd zichtbaar op welke momenten gegevens onvolledig, onjuist of niet eenduidig werden aangeleverd.
Op basis van die inzichten ontwikkelden ProRail en Pernino Consulting samen een gestandaardiseerde werkwijze. Nieuwe gegevens worden daardoor sneller, vollediger en consistenter geregistreerd.
“Datakwaliteit ontstaat niet vanzelf”, geeft Roland aan. “Je moet processen zo ontwerpen dat medewerkers eigenlijk automatisch de juiste informatie vastleggen.”
Naar één betrouwbare informatiebron
Ook het datamodel – de structuur waarin gegevens over spoorassets worden opgeslagen en met elkaar zijn verbonden – werd vernieuwd. Daardoor kunnen medewerkers voortaan werken vanuit één betrouwbare informatiebron, in plaats van verschillende systemen met deels dezelfde informatie.
Daarnaast werden automatische validatieregels ingebouwd. Nieuwe gegevens worden hierdoor direct gecontroleerd op volledigheid en consistentie, waardoor afwijkingen eerder worden gesignaleerd.
“Door controles in het proces zelf op te nemen, voorkom je dat fouten zich blijven opstapelen”, aldus Roland.
Minder handwerk, meer inzicht
Een ander onderdeel van het project was het automatiseren van bronanalyses. Hierbij worden gegevens uit verschillende databronnen met elkaar vergeleken om te controleren of informatie over spoorassets volledig, consistent en correct is. Repetitieve controles die voorheen handmatig werden uitgevoerd, verlopen nu grotendeels automatisch.
“AI en dashboards worden pas echt waardevol wanneer de basis op orde is.”
Zo ontstaat sneller inzicht in de kwaliteit van de beschikbare data en kan eenvoudiger worden vastgesteld welke assets aandacht nodig hebben of waar informatie ontbreekt.
Kennis borgen voor de toekomst
Naast techniek en processen speelde ook kennisdeling een belangrijke rol. Specialisten van ProRail uit verschillende vakgebieden, zoals assetbeheer, data en onderhoud, werkten intensief samen. Ze documenteerden hun kennis en legden afspraken vast, zodat alles ook in de toekomst beschikbaar blijft.
Volgens Roland is juist die combinatie essentieel. “Het verbeteren van de datakwaliteit is geen IT-project. Het vraagt om samenwerking tussen mensen die de assets kennen, de processen begrijpen én weten hoe data wordt gebruikt.”
Fundament voor datagedreven spoorbeheer
De verbeteringen leveren inmiddels concrete resultaten op. De kwaliteit van de assetdata is toegenomen, waardoor onderhoudsplannen sneller kunnen worden opgesteld en besluitvorming beter wordt ondersteund.
Daarnaast is het inzicht in de locatie en kenmerken van spoorassets aanzienlijk verbeterd. Ook kunnen storingen nauwkeuriger aan de juiste assets worden gekoppeld, wat bijdraagt aan een veiliger en efficiënter spoor.
“Deze klantcase laat zien dat succesvolle digitalisering niet begint met AI of dashboards”, zegt Roland. “Die technologie wordt pas echt waardevol wanneer de basis op orde is. Betrouwbare data blijft het fundament.”
