Producent of fabrikant? Onder de PPWR is dat geen woordenspel
In de nieuwe Europese verpakkingsverordening (PPWR) ontstaat de nodige onduidelijkheid rondom de begrippen ‘producent’ en ‘fabrikant’. Hoewel deze termen taalkundig vaak als synoniemen worden gebruikt, zijn het binnen de PPWR afzonderlijke begrippen met verschillende verplichtingen, schrijven experts van Empact.
De PPWR vervangt de huidige verpakkingsrichtlijn en geldt rechtstreeks in alle EU-lidstaten. De eerste deadline is al aanstaande: op 12 augustus 2026. De zwaarste eisen, waaronder gerecyclede content, recyclebaarheid en een verbod op bepaalde wegwerpverpakkingen, gaan in op 1 januari 2030.
In de praktijk zien we dat er onder bedrijven in de verpakkingssector die zich voorbereiden op de richtlijn nog behoorlijk wat misverstanden bestaan over de definities van producent en fabrikant.
Twee begrippen, twee soorten plichten
Je bent fabrikant als je een verpakking of een verpakt product onder je eigen naam of merk op de markt brengt. Het gaat daarbij niet om wie het fysiek maakt. Laat je produceren bij een ander, dan blijf jij de fabrikant. Jouw verhaal draait om de verpakking zelf: is die straks recyclebaar, klopt de onderbouwing en kun je aantonen dat het in orde is?
Producent is geen rol aan de productkant, maar een status binnen de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR). Het hangt vast aan de regels die ervoor zorgen dat verpakkingsafval wordt ingezameld. Als producent meld je je aan, geef je door wat je op de markt brengt en betaal je mee aan de inzameling en verwerking. In Nederland loopt dat via Verpact, de organisatie die deze producentenverantwoordelijkheid uitvoert.
Een importeur is vaak ook producent
De meeste fouten komen niet uit onwil voort, maar uit een logische aanname. ‘Wij importeren alleen, dus onze leverancier doet dit.’ Of: ‘Wij verkopen alleen maar door.’ Het klinkt redelijk. Maar onder de PPWR ligt de verantwoordelijkheid vaak juist bij de partij die het product de markt op brengt, en dat ben je sneller dan je denkt. Breng je iets van buiten de EU naar binnen, of zet je het als eerste in een land in de markt, dan kijkt de verordening naar jou.
Producent én fabrikant
De twee rollen sluiten elkaar niet uit. Een bedrijf dat zijn eigen product in eigen land verkoopt, is meestal fabrikant én producent tegelijk. Verkoop je daarnaast rechtstreeks aan consumenten in een ander EU-land, bijvoorbeeld via je webshop, dan kan daar een aparte registratie bovenop komen. Niet omdat je iets fout doet, maar simpelweg omdat elk EU-land zijn eigen afvalkant en zijn eigen verpakkingsregister heeft.
Eén product kan zo voor meerdere rollen in meerdere landen zorgen.
Ons advies
Het advies dat wij bedrijven geven: begin bij je rol, niet bij de eisen. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk gebeurt het vaak andersom. Bedrijven duiken meteen de eisenlijst in, terwijl de eerste vraag is: wat ben ik eigenlijk, en in welke landen? Pas als dat helder is, weet je welke verplichtingen echt van jou zijn en welke van een ander. Het scheelt een hoop werk aan taken die misschien niet eens bij jou horen.
