Provincies, gemeenten en waterschappen voldoen niet aan Wmebv
Provincies, gemeenten en waterschappen voldoen nog niet aan de wettelijke verplichting voor het aanwijzen van digitale communicatiekanalen, stelt onderzoeks- en adviesbureau Daadkracht op basis van landelijk onderzoek naar de bekendmaking van aanwijzingsbesluiten.
Grote delen van Nederlandse overheden hebben nog geen formeel aanwijzingsbesluit gepubliceerd zoals vereist onder de per 1 januari 2026 in werking getreden Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv).
Volgens het onderzoek ‘Aanwijzingsbesluit Wmebv 2026’ van Daadkracht ontbreekt dit besluit bij 50% van de provincies, 47% van de gemeenten en 38% van de waterschappen.
Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer
De Wmebv geeft burgers en ondernemers het recht om digitaal zaken te doen met overheidsorganisaties wanneer het gaat om besluiten, klachten of andere wettelijk voorgeschreven berichten. Overheden zijn verplicht om in een formeel aanwijzingsbesluit vast te leggen via welke elektronische kanalen zij communicatie accepteren.
Zonder een bekendgemaakt aanwijzingsbesluit is onduidelijk welke digitale communicatie rechtsgeldig is en via welke kanalen deze kan plaatsvinden.
Uit de analyse van Daadkracht blijkt dat een groot deel van de gemeenten, provincies en waterschappen deze stap nog niet heeft gezet, ondanks de inwerkingtreding per 1 januari 2026.
Gemeenten ervaren problemen bij de invoering van de verplichting
Daadkracht onderzocht in 2025 al eerder het aanwijzen van digitale kanalen bij gemeenten. Toen bleek dat 2% van de gemeenten (zes gemeenten) een aanwijzingsbesluit had gepubliceerd.
Het nieuwe onderzoek laat wel voortgang zien, maar het merendeel van de gemeenten voldoet nog niet aan de wettelijke verplichtingen uit de Wmebv. Daarnaast is er een verband zichtbaar tussen gemeentegrootte en het bekendmaken van een aanwijzingsbesluit: middelgrote en grote gemeenten presteren beter dan kleinere gemeenten.
Gemeenten noemen vooral gebrek aan capaciteit en middelen als reden voor vertraging. Ook geven zij aan dat de verplichting soms een lagere prioriteit krijgt, omdat er geen directe consequenties worden ervaren bij niet-naleving.
Risico’s bij het ontbreken van een aanwijzingsbesluit
De Wmebv is van maatschappelijk belang omdat deze duidelijke spelregels vastlegt voor communicatie tussen inwoners, bedrijven en overheid. Het niet bekendmaken van een aanwijzingsbesluit brengt volgens Daadkracht meerdere risico’s met zich mee. Zo worden in principe alle digitale kanalen opengezet, inclusief kanalen die niet geschikt zijn voor gevoelige gegevens.
Daarnaast kunnen aanvragen en meldingen op de verkeerde plek in de organisatie terechtkomen, waardoor wettelijke procestermijnen niet worden gehaald en bestuursorganen in gebreke kunnen worden gesteld.
Stel niet verder uit
“Veel organisaties zien het aanwijzingsbesluit nog als een juridische verplichting, terwijl het in de praktijk om een organisatiebrede verandering vraagt”, stellen de onderzoekers van Daadkracht.
Het raakt dienstverlening, kanaalstrategie, informatiehuishouding en governance. Zonder duidelijke keuzes ontstaat onduidelijkheid voor inwoners en risico op niet-naleving van wetgeving.
Daadkracht adviseert overheden het aanwijzingsbesluit op korte termijn vast te stellen en te publiceren. Daarmee blijven juridische risico’s beperkt, verbetert de dienstverlening en wordt voldaan aan de wettelijke verplichtingen van de Wmebv.
Over het onderzoek
Voor het onderzoek bracht Daadkracht via deskresearch de verplichtingen uit de Wmebv in kaart. Vervolgens is via online onderzoek en een analyse van bekendmakingen op officielebekendmakingen.nl onderzocht hoe provincies, gemeenten en waterschappen invulling geven aan het aanwijzingsbesluit.
De dataverzameling vond plaats tussen 23 en 27 maart 2026 en omvatte de volledige populatie van 342 gemeenten, 12 provincies en 21 waterschappen. Daarnaast zijn 25 gestructureerde interviews afgenomen met gemeenten zonder gepubliceerd aanwijzingsbesluit.
Daadkracht werd in 1999 opgericht. Sindsdien ondersteunt het bureau uit Nijmegen overheden met onderzoek, advies en uitvoering op het gebied van digitale dienstverlening, informatievoorziening en de vertaling van wet- en regelgeving naar de praktijk.
