Waarom 87% van de CEO’s energieslurpende AI toch ziet als de sleutel tot net-zero
Hoewel kunstmatige intelligentie vaak wordt gezien als energieslurper, is 87% van de topbestuurders ervan overtuigd dat AI juist centraal staat in het behalen van de klimaatdoelen. Een nieuw rapport van KPMG onderzoekt hoe AI deze dubbelrol vervult en waarom de komende 24 maanden cruciaal zijn voor de mondiale energietransitie.
Het energieverbruik van AI stijgt explosief: waar het nu nog maar gaat om 8% van de verbruikte energie in datacenters, stijgt dat naar verwachting in drie jaar naar 36%, zo komt naar voren in het onderzoek van KPMG. De International Energy Agency voorspelt zelfs dat AI over vijf jaar wereldwijd meer energie zal verbruiken dan heel Japan.
Deze enorme honger naar stroom zet netbeheerders onder druk en vertraagt op sommige plekken de energietransitie. Toch verwachten topbestuurders dat de positieve impact van de technologie vele malen groter kan zijn dan de ecologische voetafdruk van de servers. Maar liefst 87% van de ruim 1.200 CEO’s en bestuursvoorzitters die KPMG ondervroeg geeft aan dat AI-toepassingen bijdragen aan het realiseren van net-zero-doelen.
De onderzoekers verwijzen naar een eerdere studie van de London School of Economics die dit optimisme onderbouwt met cijfers: voor elke ton uitstoot die AI veroorzaakt, zou het drie tot acht ton kunnen helpen vermijden. In totaal zou AI de wereldwijde CO₂-uitstoot tegen 2035 met 3,2 tot 5,4 miljard ton kunnen verminderen.
“AI wordt gezien als een energieslurper, maar dit onderzoek laat zien dat het ook een versneller kan zijn”, stelt Faiza Oulahsen, director duurzaamheid bij KPMG.
“De grootste onbenutte bron van energie is de energie die we niet verbruiken”, legt ze uit. “Door slimme oplossingen die CO₂-uitstoot drastisch terugdringen en energie-efficiëntie verhogen, laat AI zien dat technologie een oplossing kan zijn bij het verduurzamen. Er is geen tijd te verliezen.”
Versnelling van de energietransitie
Volgens KPMG speelt AI een cruciale rol bij het oplossen van de grootste puzzel van de energietransitie: de variabiliteit van zon en wind. Omdat deze bronnen niet constant leveren, moet het stroomnet transformeren van een passief systeem naar een intelligent netwerk. AI-modellen worden hier al ingezet om weerspatronen tot op de minuut nauwkeurig te voorspellen.
Door deze voorspellingen kunnen netbeheerders de opbrengst van hernieuwbare energie beter integreren en tekorten voorkomen. In de praktijk zorgt dit voor een efficiënter gebruik van de bestaande infrastructuur, waardoor de noodzaak voor miljardeninvesteringen in nieuwe kabels deels wordt verkleind. AI fungeert hier als de ‘intelligentielaag’ die vraag en aanbod in balans houdt.
“AI’s vermogen om netintegratie te optimaliseren, de opbrengst van hernieuwbare bronnen te voorspellen en de vraag dynamisch te beheren, maakt schone energiebronnen betrouwbaarder en economisch aantrekkelijker dan ooit tevoren”, aldus Mike Hayes, Global Head of Renewable Energy bij KPMG.
Impact op mobiliteit en gebouwen
Ook in de transportsector liggen volgens het rapport grote kansen. Een daarvan is het optimaliseren van routes. Een specifiek voorbeeld is het verminderen van vliegtuigstrepen (contrails), die aanzienlijk bijdragen aan de opwarming van de aarde. Door met AI vliegroutes aan te passen en onderhoud te voorspellen, kan de vorming van deze strepen met meer dan 50% worden verminderd, zo bleek uit een samenwerking tussen Google Research, Breakthrough Energy en American Airlines.
Ook in de gebouwde omgeving zijn de besparingen direct meetbaar. AI-gestuurde controlesystemen voor verwarming, ventilatie en koeling (HVAC) zorgen in commerciële gebouwen voor een flinke reductie in energieverbruik.
“In Arizona hebben we gewerkt aan een project voor computatieflexibiliteit bij een datacenter”, zegt David Porter van het Electric Power Research Institute. “Door AI-technologie te gebruiken, kunnen we de stroomtoevoer naar de GPU’s en CPU’s beheersen en de piekbelasting met 25% verlagen, zonder negatieve gevolgen voor de resultaten van het bedrijf of de klanten.”
Verkorten van innovatiecycli
Misschien wel de meest fundamentele bijdrage van AI is het versnellen van wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe energiebronnen. Het rapport benadrukt dat AI de commerciële ontwikkelingscycli van technologieën zoals kernfusie en kleine modulaire reactoren (SMR’s) verkort. Wat voorheen decennia aan onderzoek kostte, kan nu in enkele jaren worden gesimuleerd en getest.
De techreuzen wachten niet op de overheid: 62% van de hyperscalers verwacht binnen drie jaar zelf energie op te wekken. Zij investeren direct in deze nieuwe technologieën om hun eigen datacenters van soevereine, groene stroom te voorzien. Hierdoor treden technologiebedrijven op als ‘marktmakers’ die de financiering van experimentele schone energie versnellen.
De 24 maanden-deadline
Aan kansen geen gebrek dus. Tegelijk wijst KPMG wel op een kritiek tijdvenster. De beslissingen die bedrijven tussen nu en eind 2027 nemen, zijn bepalend voor hun positie in de AI-economie. Na 2027 wordt de schaarste aan netcapaciteit en groene stroom de dominante factor. Bedrijven die nu niet investeren in energie-efficiënte AI, dreigen later simpelweg de boot te missen.
Bovendien blijft de waardeketen een blinde vlek: 71% van de organisaties negeert de impact van hun toeleveranciers in hun AI-strategie. Om de belofte van AI echt waar te maken, moet de focus verschuiven naar een integrale aanpak. Alleen dan kan AI de transformatie van energieslurper naar de ultieme klimaatversneller succesvol voltooien.
“De opkomst van AI vormt het krachtigste signaal voor de vraag naar schone energie dat we in decennia hebben gezien”, aldus Regina Mayor, Global Head of Clients & Markets bij KPMG. “Mits we de technologie verstandig inzetten, kan het de energietransitie en klimaatdoelstellingen sneller versnellen dan met beleid alleen ooit mogelijk zou zijn.”
