Vertrouwen in AI groeit onder Nederlanders, maar wel met slag om de arm
Nederlanders die bekend zijn met AI beoordelen hun vertrouwen in AI-tools gemiddeld met een 5,8. Dat blijkt uit onderzoek van KPMG.
“Op het gebied van AI hebben we ondertussen het punt bereikt waar we ooit bij het internet stonden: van hype naar realisme”, zegt Marc van Meel, Team Lead Responsible AI bij KPMG. “Het vertrouwen is de afgelopen jaren gegroeid, maar wel met een slag om de arm.”
Zo komt het gemiddelde nationale vertrouwenscijfer met 5,8 nog niet uit op een overtuigende voldoende. Wel beoordeelt bijna twee derde (63%) hun vertrouwen met een 6 of hoger. Ruim een kwart (27%) komt uit op een 7 en ongeveer een vijfde (19%) op een 6. Extremen komen veel minder vaak voor: 7% geeft een 1 en slechts 2% een 10.
“Dit schetst een beeld van gematigd positief vertrouwen, maar ook van terughoudendheid”, aldus de onderzoekers. “Enerzijds hebben respondenten een positieve houding tegenover AI, anderzijds is er enig sceptisme.”
In dat kader blijft menselijke tussenkomst voor de meeste Nederlanders cruciaal. Zo vindt 84% menselijke supervisie bij belangrijke beslissingen onmisbaar, terwijl 83% aangeeft dat AI nooit geheel zelfstandig beslissingen mag nemen over zaken die het dagelijks leven direct beïnvloeden.
Slechts één op de vijf ondervraagden gelooft dat in de nabije toekomst een bedrijf kan bestaan uit alleen AI-oplossingen, zonder een rol voor menselijke medewerkers.
Zorgen
Het gemiddelde vertrouwen van Nederlanders in AI-oplossingen stemt grotendeels overeen met hun houding rondom de invloed van de technologie. Respondenten zien in AI-tools namelijk eerder kansen dan bedreigingen.
Desondanks roept AI bij veel Nederlanders ook de nodige angst op. De grootste groep respondenten (89%) maakt zich zorgen over de verspreiding van nepinformatie door AI – denk bijvoorbeeld aan deepfakevideo’s die politici zogenaamd uitspraken laten doen die ze nooit hebben gedaan.
Ook gaan veel zorgen uit naar privacykwesties (85%), zoals AI-systemen die persoonlijke data verzamelen, analyseren en delen zonder dat gebruikers hier op duidelijke wijze mee hebben ingestemd.
Meer dan acht op de tien respondenten (83%) zijn bang dat AI zal worden gebruikt als wapen binnen oorlogen, terwijl 81% vreest dat de tussenkomst van de mens op den duur zal verdwijnen.
Slimmer of dommer door AI-gebruik?
Dat technologie wat doet met aangeleerde vaardigheden, hebben veel Nederlanders tijdens hun jeugd reeds mogen ontdekken. Op de basisschool leerden we uitstekend hoofdrekenen, daarna verleerden velen dat weer (deels) nadat ze overstapten op de rekenmachine.
Veel Nederlanders verwachten dat tools zoals ChatGPT en Google Gemini een vergelijkbaar effect zullen hebben op onze denkvaardigheden. 35% denkt zelfs dat AI-tools ze op termijn dommer zullen maken. Een derde van de respondenten (33%) neemt een neutrale positie in, terwijl 38% juist denkt dat AI-oplossingen ons slimmer zullen maken.
“Deze cijfers laten zien dat de algemene houding tegenover AI gematigd en afwachtend is”, aldus de onderzoekers. “AI wordt niet gezien als een revolutionaire verrijking van kennis, maar ook niet als een directe bedreiging.”
Voor zijn onderzoek, uitgevoerd in samenwerking met onderzoeksbureau Ipsos I&O, ondervroeg KPMG meer dan duizend volwassen Nederlanders die bekend zijn met AI.
