Mogelijk forse kostenoverschrijdingen bij RWS in Oost-Nederland

18 juni 2024 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Meer nieuws over

Het budget om de waterkwaliteit in provincies Gelderland en Overijssel te verbeteren, wordt mogelijk met meer dan €200 miljoen overschreden. Dat blijkt uit onderzoek van adviesbureau Horvat & Partners.

Tot en met 31 december 1994 bestond er zowel een Overijsselse als een Gelderse regionale dienst van Rijkswaterstaat (RWS). Op 1 januari 1995 fuseerden beide diensten tot RWS Oost-Nederland. Deze regionale dienst draagt onder andere zorg voor de vele rivieren die door de twee provincies stromen.

Momenteel werkt RWS Oost-Nederland aan de Kaderrichtlijn Water (KRW). Dat is een richtlijn van de Europese Unie (EU) die eind 2000 werd aangenomen. Het doel van de KRW is het verbeteren van het grond- en oppervlaktewater. Alle EU-lidstaten hebben tot en met 2027 de tijd om aan de KRW-kwaliteitsnormen te voldoen.

Mogelijk forse kostenoverschrijdingen bij RWS in Oost-Nederland

De rivier de IJssel, bij Deventer

RWS Oost-Nederland heeft €270 miljoen uitgetrokken om het grond- en oppervlaktewater in zijn beheergebied te verbeteren. Uit onderzoek van Horvat & Partners blijkt echter dat mogelijk €438 miljoen nodig is om aan de eisen uit het KRW-programma te voldoen.

Niet geheel onverwacht

Horvat & Partners werd enige tijd geleden ingeschakeld door Marjolijn van de Zandschulp, werkzaam als hoofdingenieur-directeur van RWS Oost-Nederland. Van de Zandschulp maakte zich zorgen over de financiële kant van het uitvoeren van het KRW-programma.

“Ik kreeg intern signalen dat de planning en budgetten van het programma onder druk staan”, zegt Van de Zandschulp tegen mediaplatform H2O. “Het is een goed gebruik bij Rijkswaterstaat om de blik van buiten binnen te halen om kritisch met ons mee te kijken en aanbevelingen te doen.”

Gebrek aan overzicht

Om de kwaliteit van het water in Gelderland en Overijssel te verbeteren, moet de boel op de schop. Denk onder andere aan het aanleggen van natuurvriendelijke rivieroevers, vistrappen, nevengeulen en rivierhout in uiterwaarden. Verder moeten de beekmondingen in de rivieren worden hersteld.

Dat zijn beslist een hoop taken, maar bij RWS Oost-Nederland ontbreekt “een duidelijk, compleet en betrouwbaar overzicht van de KRW-maatregelen die worden uitgevoerd”, schrijft Horvat & Partners in zijn rapport.

Dit gebrek aan overzicht komt ook op een andere manier tot uiting. Zo voldoen “planningen en ramingen structureel niet aan de gangbare eisen”, concludeert het adviesbureau. Om die reden vallen veel deelprojecten onverwacht stukken duurder uit.

Enorme organisatiekosten

Voor het uitvoeren van het KRW-programma heeft RWS Oost-Nederland verschillende externe deskundigen ingehuurd. Het bijbehorende prijskaartje: €40 miljoen. Verder liggen de kosten van het management van het KRW-programma “vier keer zo hoog” dan bij vergelijkbare initiatieven.

Ook op andere vlakken lopen de organisatiekosten flink op. Zo wordt ongeveer 75% van de totale kosten van het KRW-programma gevormd door het schrijven van rapporten, ontwerpen, projectmanagement, contractmanagement, omgevingsmanagement en onderzoeken.

“Voor een dergelijk programma zouden we een veel lager percentage verwachten”, geven de onderzoekers aan. “Bij het hoogwaterbeschermingsprogramma gaat het bijvoorbeeld om circa 25%.”

Breder probleem?

Het rapport van Horvat & Partners heeft bij het hoofdkantoor van RWS in Den Haag voor de nodige onrust gezorgd. Om die reden worden nu ook alle andere regionale diensten van RWS gecontroleerd om te bepalen of de uitvoering van het KRW-programma daar wel vlekkeloos verloopt.

Een woordvoerder van RWS Oost-Nederland laat weten dat, om het tij te keren, er inmiddels intern verschillende financiële maatregelen zijn genomen.

Volgens dagblad Trouw zijn na aanleiding van het rapport reeds ontslagen gevallen bij de regionale dienst voor de provincies Gelderland en Overijssel.