Lening voor Nederlandse mkb’er duurder én ontoegankelijker dan in buitenland

17 oktober 2023 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Profiel

Het verkrijgen van financiering is voor mkb-ondernemers in Nederland een stuk moeilijker dan in andere landen. Het proces is ingewikkelder, banken wijzen leningen vaker af en de leningen die wel worden verstrekt zijn duurder. Dat blijkt uit een benchmark die Oliver Wyman opstelde in opdracht van het ministerie van Economische Zaken.

Het is al langere tijd geen geheim dat het voor het Nederlandse mkb steeds moeilijker wordt om een lening te krijgen, en het onderzoek van Oliver Wyman bevestigt dit beeld.

De zoektocht naar geld is zo moeilijk geworden dat veel mkb’ers gedurende het proces afhaken, bijvoorbeeld omdat ze ervan uitgaan dat ze toch zullen worden afgewezen. Dit gebeurt in Nederland 40% vaker dan in het buitenland.

Lening voor Nederlandse mkb’er duurder én ontoegankelijker dan in buitenland

Oliver Wyman identificeert obstakels in bijna elke stap van het proces. Ten eerste is het oriënteren op een lening al een hele klus, mede omdat de informatievoorziening ondermaats is. Voorheen lieten ondernemers zich vaak adviseren in bankfilialen, maar die zijn er in het sterk gedigitaliseerde Nederland nauwelijks nog.

Het is wel mogelijk om hulp te krijgen vanuit de overheid, maar die wordt veelal versnipperd aangeboden. In het buitenland kunnen mkb’ers vaak aankloppen bij een one-stop-shop, maar die ontbreekt hier nog.

“Ondernemers zien door de bomen het bos niet meer”, zegt Oliver Wyman-partner Arnoud Rozendaal tegenover het FD. “Met name kleine mkb-bedrijven haken voortijdig af, omdat ze niet weten waar ze moeten beginnen of omdat de moed ze gaandeweg in de schoenen zakt.”

Steeds minder geld naar het mkb

En vaak blijkt dat niet onterecht: ondernemers die wel hun weg weten te vinden en een lening aanvragen, krijgen dikwijls ‘nee’ te horen. Nederlandse banken wijzen bijna de helft van de aanvragen voor kleinere leningen af.

Het afhaken van mkb’ers en de toenemende terughoudendheid van banken vertaalt zich in een gestaag dalende hoeveelheid geld die de banken hebben uitstaan bij het mkb. Volgens Oliver Wyman gaat het om een jaarlijkse daling van zo’n 12%.

Dat banken zich steeds meer terugtrekken uit het mkb komt onder meer doordat kleine leningen vanwege strengere regelgeving weinig opleveren in verhouding tot het werk dat ze de banken kosten.

Kleine leningen zijn duur

De mkb’ers die ondanks alles toch nog krediet weten te verkrijgen, hoeven zich ook niet direct gelukkig te prijzen: ze betalen meer voor hun lening dan grotere bedrijven én dan hun buitenlandse collega’s.

In Nederland komt de rente op middelgrote leningen uit op 2,5%. In Duitsland is dat 2,4%. België (2%) en Frankrijk (1,9%) zijn nog een stukje goedkoper, zo berekende Oliver Wyman. De hoge rente in Nederland schrijft het kantoor vooral toe aan het gebrek aan concurrentie: nergens anders in Europa doen zo weinig banken zaken met kleine ondernemers.

‘Het beste mkb-financieringsklimaat van Europa creëren’

Oliver Wyman doet verschillende aanbevelingen om het financieringsklimaat voor mkb’ers te verbeteren, waaronder het versimpelen van overheidssteun, het stimuleren en reguleren van de markt voor mkb-financieringsadviseurs, het terugbrengen van de regelgevingskosten voor banken en het stimuleren van funding voor de alternatieve financieringsmarkt.

Micky Adriaansens, minister van Economische Zaken en Klimaat, schrijft in een brief aan de kamer dat de benchmark laat zien dat de eerder door haar ingezette strategie om de toegang tot financiering voor het mkb te verbeteren de juiste is. Zo werd aan een deel van de aanbevelingen al gewerkt, geeft ze aan.

Wel wil ze naar aanleiding van de resultaten en aanbevelingen uit de benchmark samen met “relevante partijen uit het financieringsecosysteem” stappen wil zetten om de toegang tot financiering te verbeteren.

Zo wil ze samen uiteindelijk komen tot een “mkb-financieringsakkoord”. Daarbij legt ze de lat hoog: “Door middel van dit akkoord sla ik met de sector de handen ineen om het beste mkb-financieringsklimaat van Europa te creëren.”