Brexit kan zorgen voor groot waardeverlies in elektriciteitsmarkt

23 april 2019 Consultancy.nl

De Brexit kan een grote impact krijgen op de consumentenprijs voor elektriciteit in Nederland. Dat blijkt uit een analyse van Sia Partners. Door een minder efficiënte toevoer van stroom kunnen de kosten voor de Nederlandse samenleving oplopen tot wel €80 miljoen per jaar.

Er bestaan significante grensoverschrijdende elektriciteitsstromen tussen continentaal Europa, waaronder Nederland, en het Verenigd Koninkrijk. Deze stromen worden beheerd onder gemeenschappelijke Europese regels, maar als de UK de Europese Unie verlaat, zal de Britse energiemarkt niet langer geïntegreerd zijn in Europa’s interne energiemarkt. 

Van oudsher ontwikkelden energienetten en -markten zich op nationaal niveau. Jaren geleden is de EU echter begonnen met het integreren van elektriciteitsnetten, vanuit de gedachte dat het koppelen van netwerken en markten grote voordelen kan opleveren. Internationale elektriciteitsstromen kunnen prijsarbitrage tegengaan doordat ze afnemers toegang bieden tot goedkopere tarieven buiten de eigen landgrenzen, zodat concurrentie wordt gestimuleerd en de gemiddelde prijzen dalen. 

Dit wordt gedemonstreerd door een analyse van de elektriciteitsstromen tussen de UK en Ierland. Voordat Ierland was aangesloten op de UK, ging de commerciële uitwisseling van elektriciteit tussen de UK en Ierland 40% van de tijd tegen de natuurlijke richting in – dat wil zeggen: van de duurdere naar de goedkopere markt. Na de totstandkoming van meer effectieve samenwerking en regulering veranderde dit beeld drastisch: toen vloeiden de commerciële elektriciteitsstromen 96% van de tijd van de goedkopere naar de duurdere markt. 

Dergelijke ontwikkelingen komen de consument ten goede. Het kwantificeren van dit welvaartsvoordeel is echter niet eenvoudig. Volgens één schatting van ACER komt de toegevoegde economische waarde van de marktkoppeling met impliciete capaciteitsallocatie aan de Brits-Ierse grens (1GW) jaarlijks uit op zo’n €110 miljoen. 

Brexit kan zorgen voor groot waardeverlies in elektriciteitsmarkt

Europa mikt erop een interconnectiviteit van tenminste 10% van de geïnstalleerde elektriciteitsproductiecapaciteit te realiseren in 2020. Momenteel zijn er zeventien landen die dit doel al bereikt hebben, of op schema liggen om het doel in streefjaar 2020 te behalen. 

De UK heeft momenteel een totale verbindingscapaciteit van circa 5GW met Europa – in de praktijk met Frankrijk, Nederland, Ierland en België. Dit correspondeert met grofweg 5% van de in de UK geïnstalleerde capaciteit. In vergelijking met andere Europese landen is dit aan de lage kant, maar de UK is bezig met een inhaalslag, met tien aansluitingen die de komende vier jaar gepland staan voor ingebruikname. 

Brexit: twee scenario’s

Het Britse vertrek uit de EU zal echter zonder twijfel zijn impact hebben op de integratie van de elektriciteitsmarkten. De enige vraag is hoe groot deze impact zal zijn. Analisten van Sia Partners hebben een model losgelaten op twee mogelijke scenario’s.

Na het verlaten van het Europese blok zal de UK afspraken moeten maken met Europese landen, net zoals nu al geldt voor Zwitserland en Noorwegen. Noorwegen heeft een deal met een relatief hoge mate van integratie binnen de EU’s interne energiemarkt, terwijl Zwitserland zich aan het andere eind van het spectrum bevindt. Zo is het land buitengesloten van verschillende marktkoppelingsinitiatieven (zoals MRC, XBID), en van impliciete capaciteitsallocatie met elke EU-lidstaat. 

Als de UK in de voetsporen treedt van Noorwegen zouden de gevolgen van de Brexit beperkt kunnen blijven. Volgens de berekeningen van Sia Partners zou het economisch verlies op de middellange termijn worden geminimaliseerd, waarbij alleen operationele uitdagingen worden verwacht. Zo zou de implementatie van pan-Europese projecten als XBID in de UK vertraging kunnen oplopen. In de EU staan momenteel zeven van zulke interconnectie-projecten gepland om voltooid te worden voor 2022. 

“Indien er een Noorwegen-stijl deal wordt gesloten, zal de UK zijn macht op de besluitvorming over het EU-energiebeleid kwijtraken, maar kunnen de voordelen die zijn verbonden aan de interne energiemarkt worden behouden, niet alleen voor de UK zelf, maar ook voor Ierland en continentaal Europa”, vatten de onderzoekers samen.

Als er echter een ‘Zwitserse’ deal wordt gesloten, kunnen de jaarlijkse kosten voor de samenleving uitkomen op €500 miljoen tot wel €1 miljard. Een verwachte 60% van dit verlies zal worden gedragen door de UK, 16% door Frankrijk en 8% door zowel België, Ierland als Nederland. “Als de Brexit leidt tot een constructie in lijn met de Zwitserse deal, waarin de elektriciteitsgrenzen van de UK zijn losgekoppeld van de buurlanden, zal er een groot welvaartsverlies zijn”, concluderen de onderzoekers.

Lees ookHarde Brexit zorgt voor flinke kostenpost agri- en foodbedrijven.


Profiel

Meer nieuws over

×
×
A.T. Kearney Accenture ACE Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting B&A Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Consulting & Interim Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants JBR JBR Interim Executives Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnitude Consulting Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group Oliver Wyman OrangeX Ordina Oxyma p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quantics Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron Business Consulting TEN HAVE Change Management The Next Organization Trevian Turner TWST Twynstra Gudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group Zanders Zestgroup