Lessen van Hormuz voor de CIO: ‘Moderniseer legacy IT voor het te laat is’
Marcel Wanningen, een ervaren manager met een achtergrond in de publieke en financiële sector, heeft het boek ‘How to Fix the Company before it’s Broke’ uitgebracht. Zijn boodschap is helder: bedrijven die hun IT-organisatie niet radicaal hervormen, overleven de komende economische winter mogelijk niet.
De aanleiding voor zijn boek gaat terug tot 28 februari 2026, toen de VS en Israël de wereld schokten met een verrassingsaanval op Iran. In reactie blokkeerde Iran de Straat van Hormuz, een cruciale vaarroute voor het transport van olie en vele andere grondstoffen. Voor Wanningen was dat het moment om de pen op te pakken.
De redenering die hij opbouwt, volgt een bekende maar nu versnelde cascade. “De schok van 2026 is een veelvoud groter dan alles wat we in 2020 en 2022 hebben gezien”, aldus Wanningen. “Verstoorde aanvoerketens leiden tot hogere energieprijzen, inflatie volgt, centrale banken verhogen de rente – en bedrijven die hun schulden niet kunnen herfinancieren, vallen om.”
De cijfers die hij aanvoert zijn hard. Ongeveer 17 miljoen vaten olie per dag zijn weggevallen van de wereldmarkt, mede door sancties tegen Rusland – cumulatief 3,5 miljard vaten per mei 2026.
Voor gas loopt het cumulatieve tekort op tot bijna 400 miljard kubieke meter. Voor kunstmest gaat het om 30 miljoen ton minder beschikbaar aanbod. De effecten werden na 2022 nog uitgesteld door heroriëntatie van leveranciers en voorraadbuffers, maar die ruimte raakt op.
De IT-organisatie als zwakke schakel
Voor Wanningen is de blokkade van Hormuz meer dan een geopolitiek conflict – het is de katalysator die aantoont dat bedrijven niet langer kunnen teren op dure, inefficiënte legacy-systemen terwijl de kosten voor energie en kapitaal exploderen.
“Technical debt, het automatiseren van inefficiënte processen en ketenafhankelijkheden zonder grip op de risico’s daarvan – dat zijn de rem op de wendbaarheid die bedrijven nu nodig hebben”, aldus Wanningen.
Standaardoplossingen als SaaS en cloud, die jarenlang schaalvoordelen boden, maken organisaties volgens hem nu juist kwetsbaar: ze delen in de ketenrisico’s van hun leveranciers.
Atos geldt voor hem als waarschuwend voorbeeld – een bedrijf dat in 2023 aan de rand van een faillissement stond en liet zien wat er gebeurt als een grote organisatie te lang wacht met ingrijpen.
Een raamwerk voor de winter die komt
Het boek biedt directies een gecomprimeerd overzicht van toonaangevende managementliteratuur sinds de Tweede Wereldoorlog, aangevuld met een praktische toolkit om de reorganisatie van de IT-organisatie te starten. Wanningen plaatst bekende frameworks als ITIL en agile in de bredere context van cybernetica en de organisatieconfiguraties van Mintzberg.
De komende winter wordt volgens hem de lakmoesproef voor directies. Wie de IT-organisatie nu aanpast, heeft een kans. Wie afwacht, loopt achter de feiten aan. Tegelijk is het cruciaal dat bedrijven zorgvuldig te werk gaan. “Dit moet gebeuren met urgentie, maar ook met inzicht – onbedoelde consequenties zijn reëel”, aldus de auteur.
