Hoe milieubelastend zijn operatiekamers van ziekenhuizen?

05 april 2023 Consultancy.nl 3 min. leestijd
Meer nieuws over

Hoe milieubelastend zijn operatiekamers van ziekenhuizen? Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) onderzoekt dit momenteel in samenwerking met adviesbureau Gupta Strategists en academisch ziekenhuis RadboudUMC.

Operatiekamers nemen gemiddeld weliswaar slechts 6% van het ziekenhuisvloeroppervlak in beslag, maar zijn tegelijkertijd verantwoordelijk voor ongeveer 30% van al het ziekenhuisafval. Daarnaast worden in operatiekamers verdovingsgassen gebruikt: deze bevatten CO2 en belasten dus het klimaat. 

In 2017 voerde wetenschappers van de TU Delft al een quickscan uit naar de impact van operatiekamers in het Leidse academische ziekenhuis op het milieu. Daaruit bleek dat de operatiekamers van het LUMC in één jaar tijd verantwoordelijk waren voor 1500 ton aan CO2 en voor meer dan 170.000 kilogram aan afval.

Hoe milieubelastend zijn operatiekamers?

Het probleem is echter dat dit onderzoek alweer vijf jaar oud is. Daarnaast is het in Nederland tot dusver de enige studie naar de milieu-impact van operatiekamers. Voor veel andere ziekenhuizen in ons land is het derhalve helemaal niet duidelijk hoe duurzaam hun operatiekamers zijn en hoe ze zich verhouden tot andere ziekenhuizen. 

Barometer

En daar wil het LUMC graag wat aan doen. Het gaat samen het Gupta Strategists en RadboudUMC de gegevens van twaalf ziekenhuizen onder de loep nemen, om zo een barometer te ontwikkelen die de milieu-impact van operatiekamers inzichtelijk maakt.

“Het is de bedoeling om de barometer na de ontwikkeling landelijk uit te rollen”, vertelt Frank Willem Jansen, gynaecoloog bij het LUMC. “Zo krijgen besturen, maar ook artsen, een beter beeld van de status van de verduurzaming van hun zorg. Dat kan leiden tot gerichte interventies, in maat en getal, om op die manier de zorg groener te maken.” 

Welke impact een operatiekamer op het milieu heeft, wordt bepaald aan de hand van drie factoren: het energieverbruik, het verbruik van materialen én de procesindicaties. “Denk bij de laatste factor bijvoorbeeld aan afspraken of richtlijnen over het scheiden van afval”, licht Jansen toe. 

Door de barometer kunnen operatiekamers dus objectief met elkaar worden vergeleken, zodat duidelijk wordt op welke duurzaamheidsvlakken ze gemiddeld genomen tekortschieten en waar ze het juist goed doen. Zo kunnen ziekenhuizen ook weer van elkaar leren.

Breder initiatief

De studie is onderdeel van het Landelijk Netwerk de Groene Operatiekamer (LNGO). Dat is een stichting die als doel heeft om bij te dragen aan de verduurzaming van de zorgsector. Deze is in ons land vandaag de dag goed voor zo’n 7% van alle CO2-uitstoot, meldt statistiekbureau CBS. 

De LNGO heeft van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport een subsidie van €500.000 ontvangen om de barometerstudie uit te voeren.

Vanuit het LNGO wordt op dit moment ook een project uitgevoerd in verschillende ziekenhuizen in Rotterdam. Dat initiatief wordt ondersteund door de TU Delft en heeft als voornaamste doel om de afvalstromen van de operatiekamers in de Rotterdamse ziekenhuizen te verkleinen.