Nederlanders vinden NOS Nieuws betrouwbaarder dan RTL Nieuws

05 augustus 2019 Consultancy.nl

Nederlanders maken zich steeds meer zorgen om nepnieuws. Of mensen nou de tv aanzetten, de krant openslaan of het internet afstruinen: het is van groot belang dat het nieuws dat zij voorgeschoteld krijgen klopt. Onderzoek van Reuters in opdracht van het Commissariaat voor de Media werpt licht op hoe betrouwbaar de verschillende landelijke media zijn in de ogen van de Nederlander.

De bijna 1.500 deelnemers uit het onderzoek werd gevraagd in welke van de media die zij tot zich nemen ze het meest vertrouwen hebben. Het blijkt dat NOS Nieuws door Nederlanders als betrouwbaarder wordt gezien dan RTL Nieuws. Beide nieuwsmerken – bestaande uit zowel de welbekende tv-journaals en de bijbehorende online platforms – wisten het afgelopen jaar aan betrouwbaarheid te winnen, maar het vlaggenschip van de NOS heeft zijn voorsprong op zijn RTL-concurrent weten te behouden, met een score van 7,75 op een schaal van 10 ten opzichte van een 7,45 voor RTL Nieuws. 

Met deze rapportcijfers eindigen de twee grote nieuwsmerken respectievelijk op de eerste en derde plaats van de lijst van meest betrouwbare media. NOS Nieuws en RTL Nieuws hebben van alle nieuwsmedia ook met afstand het grootste bereik. Het Acht Uur Journaal van NOS trekt geregeld meer dan 2 miljoen kijkers en de RTL nieuwsuitzending van een half uur eerder komt vaak ook dik boven de miljoen kijkers uit. In lijn met deze hoge kijkcijfers, stelt meer dan twee derde van de respondenten minimaal een keer per week een nieuwsjournaal op televisie te hebben bekeken. Het aandeel dat wekelijks online, via de krant of via de radio nieuws tot zich neemt blijft hier ver bij achter.

Gekeken naar de gedrukte media, gaat de hoofdprijs naar de Volkskrant, die er op de algehele lijst met de tweede plek vandoor gaat. Samen met NRC Handelsblad en Trouw wordt de krant gerekend tot de traditionele drie ‘kwaliteitskranten’ die ons land rijk is, wat wil zeggen dat ze van oudsher worden gezien als kranten die streven naar veelzijdige en diepgaande berichtgeving. De Volkskrant ontstond in 1919 als rooms-katholiek dagblad maar heeft zijn religieuze veren al lang geleden afgeschud en staat vandaag de dag bekend als linksgeoriënteerd.

NRC Handelsblad wordt gezien als het één na betrouwbaarste dagblad. De krant staat bekend als de liberale tegenhanger van de Volkskrant. Terwijl de R in NRC staat voor Rotterdam, zetelt de hoofdredactie sinds 2012 in Amsterdam. De derde plaats wordt gedeeld door drie kranten. De nog overgebleven ‘kwaliteitskrant’ Trouw moet zijn positie delen met Het Financieele Dagblad (FD), en het Algemeen Dagblad, beter bekend als AD.

Betrouwbaarheid van Nederlandse nieuwsmedia volgens Nederlanders

Trouw ontstond in 1943 als verzetskrant en onderscheidt zich vandaag de dag met zijn uitgebreide aandacht voor nieuws en beschouwingen uit de wereld van religie en filosofie. Het FD richt zich, weinig verrassend, op economisch nieuws en het bedrijfsleven. Net als Trouw zag de krant in 1943 het levenslicht, echter onder tegengestelde omstandigheden: het FD ontstond in een onder druk van de Duitsers tot stand gekomen fusie tussen het Amsterdamsch Effectenblad en De Dagelijkse Beurscourant. Het AD begon juist vlak na de oorlog, in 1946, en profileert zich als neutrale krant. Met een oplage van zo’n 300.000 is het de op één na grootste betaalde krant van ons land. 

De enige krant die nog groter is – De Telegraaf – geniet net als de gratis uitgave Metro aanzienlijk minder vertrouwen onder de Nederlandse nieuwsconsument. Terwijl De Correspondent zich nadrukkelijk profileert als een voorvechter van onafhankelijke en diepgravende journalistiek, eindigt ook dit platform achter het FD, AD en Trouw. Wellicht niet geheel verassend, eindigt GeenStijl helemaal onderaan. De rechtgeoriënteerde website die – getuige ook de slogan ‘Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend’ – prat gaan op zijn politiek incorrecte imago, scoort met een 6,1 nog wel een krappe voldoende. 

Fake news

De betrouwbaarheid van verschillende media lijkt de laatste jaren actueler dan ooit. De mogelijke impact van nepnieuws kwam op pijnlijke wijze naar voren in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Gedurende de campagnes van Trump en Clinton werden op grote schaal nepnieuwsberichten de wereld in geslingerd – in overgrote meerderheid ten gunste van Trump – en later onderzoek heeft aangetoond dat deze valse berichtgeving serieuze impact had op het stemgedrag. 

Nieuwsmedia worden vaak beschreven als de vierde macht: ze controleren de zittende (politieke) macht en kunnen onderwerpen op de publieke agenda zetten. Dit onderstreept het belang van betrouwbare berichtgeving. In dit licht kan het wellicht als ironisch worden bestempeld dat nepnieuws heeft bijgedragen aan de uitverkiezing van Trump, die geen kans onbenut lijkt te laten om de media neer te zetten als de vijand van het volk.

Verhalen die hem niet bevallen zet hij steevast weg als ‘fake news’, en dat juist hij degene is die hiermee deze term heeft grootgemaakt draagt alleen maar verder bij aan de ironie: The Washington Post houdt bij hoe vaak Trump zelf onwaarheden verkondigt, en kon op 26 april van dit jaar melden dat de ‘mijlpaal’ van 10.000 onware of misleidende uitspreken was bereikt, waarmee de president uitkwam op ruim twaalf onwaarheden per dag.

Kijkend naar de toekomst, lijken de ontwikkelingen elkaar voorlopig op te blijven volgen. Waar de opkomst van het verschijnsel al grotendeels samenhangt met moderne technologie – die immers ten grondslag ligt aan de alomtegenwoordige social media die de verspreiding van nepnieuws faciliteren – zorgen de nieuwste technologische innovaties alweer voor nieuwe kopzorgen. Zo is het al mogelijk om levensechte videomanipulaties te creëren – zogeheten ‘deepfakes’ – waarin mensen uitspraken lijken te doen die ze in werkelijkheid nooit hebben gedaan. Het probleem van nepnieuws lijkt voorlopig dan ook niet te verdwijnen.


Meer nieuws over

×
×
A.T. Kearney Accenture ACE Company Adaptif Adlasz Adviesgroep Novius AevesBenefit Anderson MacGyver Andersson Elffers Felix Annalise Arlande Arthur D. Little AT Osborne Atos Consulting B&A Bain & Company Baker Tilly BCG Platinion BDO BearingPoint Berenschot Best Value Group Bisnez BlinkLane Consulting BluPoint BMC Boer & Croon Management Bolster Bostec Boston Consulting Group Bright & Company | People Strategy Buitenhuis Advies buro C5 Bvolve Capgemini Invent Centric Cmotions COMATCH Conclusion Connective Payments Count & Cooper De Kleine Consultant Deloitte Delta Capita Digital Power Dimensys Ecorys Eden McCallum Energyprofs Enigma Consulting EY EY-Parthenon Finavista Finext First Consulting Flowant flowresulting FTE Groep FTE Improvery Galan Groep GalanNXT Grant Thornton Groenewout Gupta Strategists Gwynt Hamstra & Partners Hermes | Partners Hospitality Group Hot ITem House of Performance IG&H Improven InContext innergo INNOPAY Intermedius ITDS Business Consultants Itility JBR JBR Interim Executives Kirkman Company Korn Ferry KplusV KPMG KPN ICT Consulting Kruger Kurtosis KWINK groep Leeuwendaal M3 Consultancy Magnus Marktlink Mazars McKinsey & Company Mercer Merkle Methis Consulting METRI Mitopics MLC Mobilee Möbius Monitor Deloitte Morgens MSR Consulting Group Oliver Wyman OrangeX Ordina Organize Agile p2 PA Consulting Group Paul Postma Marketing Consultancy PBLQ People Change PNO Consultants Projective Protiviti Proven Partners PwC Qhuba Quantics Quint Wellington Redwood Quintop Raad van Toekomst ResidentieProfs RevelX RGP Rijnconsult Roland Berger Salvéos Schaekel & Partners Schuberg Philis SeederDeBoer Sia Partners Significant Simon-Kucher & Partners SiRM Solid Professionals SOLVE Consulting SparkOptimus Strategy Development Partners Strategy& Student Consultancy Group Summiteers Supply Value Symbol Synechron TEN HAVE Change Management The Next Organization Trevian Turner TWST TwynstraGudde UMS Group UniPartners UPD Van Oers Corporate Finance Vanberkel Professionals Varrlyn Vasco Consult Vintura VODW Voogt Pijl & Partners Wielinq Willis Towers Watson WIN Yellowtail YGroup YNNO Young Advisory Group YourConnector Zanders Zestgroup