Roland Berger: burger betaalt te veel voor afval

24 november 2010 Roland Berger Strategy Consultants

Burgers betalen te veel voor de kosten van afvalverwerking. Dat blijkt uit een analyse van Roland Berger Strategy Consultants. Gemeenten, die hun afvalverwerking opnieuw hebben aanbesteed, hebben 16%-60% op de kosten bespaard. Deze kosten maken een significant deel uit van de totale afvalkosten voor burgers. De gerealiseerde besparingen hebben zij echter niet of nauwelijks teruggegeven aan de burger, terwijl de gemeentewet dit wel voorschrijft. Begin dit jaar hebben gemeenten afspraken gemaakt om de afvalstoffenheffing inzichtelijk te maken.

Uit een analyse van Roland Berger blijkt dat gemeenten echter creatieve manieren vinden om de besparingen op de verwerking niet aan de burger door te hoeven geven. Inwoners van gemeenten die aandeelhouder zijn in afvalverwerkingsbedrijven die aanbestedingen elders hebben gewonnen, betalen zelfs via hun lokale hogere tarieven voor de winst die andere gemeentes realiseren.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft met de rijksoverheid afgesproken dat de kostenonderbouwing van gemeentelijke heffingen transparanter moet. Met een activiteitenlijst laat de gemeente zien wat de inspanningen zijn en waar de kosten uit zijn opgebouwd. Zo moet voor iedereen inzichtelijk zijn waarvoor en hoe de gemeente de kosten verhaalt. “Helaas leidt dit niet tot doorbelasting van de feitelijke kosten, hoewel dat een wettelijke verplichting is,” concludeert Jochem Moerkerken, partner bij Roland Berger Strategy Consultants. “Gemeenten die recentelijk hun afval hebben aanbesteed, hebben veel lagere verwerkingstarieven weten te realiseren. Van 16 procent in de provincie Limburg tot wel 60 procent in de provincie Utrecht. Ondanks het wettelijke maximum van kostendekkende doorberekening aan inwoners, worden deze besparingen nauwelijks doorgegeven aan de burgers.”

Burger betaalt

Volgens Moerkerken vinden gemeenten creatieve mogelijkheden om de besparingen niet te hoeven doorgeven aan de eindgebruiker. Zo voeren gemeenten nieuwe posten op zoals het inzetten van extra personeel ten behoeve van het zwerfvuil, een project schonere stad en het terugbetalen van een lening voor een parkeerfonds. Van de verwachte besparingen geeft alleen Den Haag circa 60% terug aan de burger. Bij andere gemeentes wordt niets teruggegeven en Utrecht, Zoetermeer en Maastricht laten de eindgebruikerstarieven zelfs stijgen. “Het wordt tijd dat de rijksoverheid hier maatregelen tegen neemt en zorgt dat eindgebruikers niet meer gebruikt worden om de financiële gaten van de gemeenten op te vullen,” aldus Moerkerken.

“In sommige gemeenten betalen de gebruikers zelfs indirect voor de lagere kosten in andere gemeenten, omdat hun publieke afvalbedrijven daar in tenders tegen zeer lage kosten contracten hebben binnengesleept.” Zo verwerkt Twence voor EUR 62 ton afval uit Delft, terwijl de gemeentes (Twente en omgeving) die zelf aandeelhouder zijn, EUR 116 per verwerkte ton afval betalen,” besluit Moerkerken.

Deloitte: gemeenten kunnen €100 miljoen besparen aan zwerfafval

In een eerder onderzoek van concurrent Deloitte Consulting blijkt dat gemeenten circa €100 miljoen kunnen besparen aan het opruimen van zwerfafval.

Nieuws