Leeuwendaal: organisatiemodellen bij gemeenten

21 mei 2007 Leeuwendaal

In de afgelopen maanden heeft Leeuwendaal een uitgebreid onderzoek verricht naar organisatiemodellen bij gemeenten. Voor dat onderzoek 'Mode in Modellen' zijn alle gemeenten met een inwonertal tussen de 25.000 en 250.000 benaderd. Van de 189 gemeenten (in 2006) heeft 39% aan het onderzoek meegedaan. Een breed en representatief onderzoek dus. Hieronder volgen kort enkele hoofdpunten uit het onderzoek.

Veel gemeenten zijn aan het veranderen

Ruim de helft van de gemeenten kent een zogenaamd directiemodel. Als de kenmerken van deze directiemodellen nader beschouwd worden dan zijn er grote verschillen te constateren in inrichting, aansturing en verantwoordelijkheden. “Het” directiemodel bestaat niet.

Driekwart van alle gemeenten kent een meerhoofdig management. De laatste jaren hebben veel gemeenten aan hun organisatiemodel gesleuteld. Ongeveer de helft van de gemeenten verwacht ook de komende jaren veranderingen in de organisatiestructuur te zullen aanbrengen.

De belangrijkste redenen waarom gemeenten hun structuur wijzigen zijn: het tegengaan van ontkokering, het verhogen van de kwaliteit van de dienstverlening, het verminderen van het aantal managementlagen, het vergroten van de flexibiliteit en efficiency van de organisatie en, last but not least, het ondersteunen van een cultuurverandering. Opvallend is overigens dat, na de aanpassingen, een aanzienlijk deel van deze veranderargumenten niet gerealiseerd worden. 

Structuur kan niet zonder cultuur

Het rapport laat zien dat structuur- en cultuurverandering sterk met elkaar samenhangen. Er is sprake van een toenemende complexiteit binnen gemeentelijke organisaties, hetgeen onder andere leidt tot meer verantwoordelijkheid van individuele medewerkers. Veel gemeenten zitten op dit moment in een overgangsfase van interne naar externe gerichtheid. Termen als “klantgericht”, “dienstverlening”, “procesoriëntatie” en “regievoeren” komen steeds meer centraal te staan bij de inrichting van organisaties. Er wordt nog wel gedacht in termen van modellen, maar feitelijk wordt steeds meer getracht de cultuur van de organisatie voorop stellen. Alleen als ingrepen in structuur en cultuur goed op elkaar aansluiten kan een organisatieverandering succesvol zijn. Leeuwendaal heeft een aantal rode draden kunnen ontdekken die behulpzaam kunnen zijn bij het succesvoller voorbereiden en implementeren van organisatieveranderingen bij gemeenten.

Nieuws

Meer nieuws over