Booz & Company: Wereldwijde gasmarkten in beweging

16 juni 2010 Booz & Company

Een recente, geactualiseerde analyse van Booz & Company naar vraag en aanbod op de wereldwijde aardgasmarkten suggereert dat er op de internationale gasmarkten tenminste de komende vijf jaar een overschot zal zijn. Als gevolg hiervan is het goed mogelijk dat de prijzen op de spotmarkt de komende tijd onder druk blijven staan en dat het huidige verschil tussen spotmarktprijzen en die van aan de olieprijs gekoppelde langetermijncontracten op de Europese en Aziatische markten meer structureel wordt.

Volgens Booz & Company is het dan goed mogelijk dat er een versnelde vraaggroei naar gas gaat ontstaan. Dit zou mogelijk zijn als CO2-intensieve brandstoffen kolen en olie door het minder koolstofintensieve gas worden vervangen, met name in de productie van elektriciteit, met wellicht een nieuwe cyclus van prijsstijgingen als gevolg. Als Europese markten van de traditionele lange termijncontracten, met prijzen die gekoppeld zijn aan de olieprijs, meer overgaan op spotprijzen zou de prijsvolatiliteit kunnen toenemen omdat de prijzen dan meer gedreven worden door de dynamiek van vraag en aanbod. Hierdoor zouden de Europese gasmarkten meer op gewone commoditymarkten gaan lijken zoals de oliemarkt. Dit zijn de belangrijkste conclusies van het rapport van Booz & Company over de ontwikkelingen op de internationale gasmarkt.

Wereldwijd hebben aardgasmarkten de afgelopen twee jaar een ongekende vraagreductie doorgemaakt als gevolg van de economische recessie. Daarbij is de gasproductie uit onconventionele bronnen in de VS onverwacht snel gegroeid met als resultaat een wereldwijd gasoverschot waardoor de prijzen op de spotmarkt sterk zijn gedaald. Analyse van de wereldwijde dynamiek van vraag en aanbod wijst in de richting van een overschot dat nog tenminste tot het midden van dit decennium kan aanhouden. Dit is een van de conclusie van het rapport van Booz & Company: ‘The next cycle: ‘Gas markets beyond the Recession‘ over trends en verschuivingen op de gasmarkten wereldwijd en de gevolgen voor de belangrijkste partijen op de markt.

Spelers op de gasmarkt in de VS gaan ervan uit dat de gasprijzen gedurende de komende tien jaar rondom de 6-7 USD/mmbtu zullen blijven. In een markt met een overschot aan LNG is het heel goed mogelijk dat dit prijsniveau zich naar de Europese spotmarkten verspreidt. In dit scenario zal de druk toenemen om de traditionele langetermijngascontracten, met aan olie gekoppelde prijzen die in Europa al tientallen jaren prevaleren, te herstructureren. Nu de olieprijzen zich hersteld hebben tot $80 per vat is er een verschil van zo’n 40% ontstaan tussen de gasprijzen op de spotmarkt en van contracten die gekoppeld zijn aan de olieprijs. Aan de andere kant zouden aanhoudend lagere olieprijzen een versnelde “energy shift” tot gevolg kunnen hebben: de verschuiving van gebruik van CO2-intensieve brandstoffen als olie en kolen naar het CO2-armere gas.

In dit scenario zijn de marginale kosten voor het produceren van elektriciteit met gas en kolen vergelijkbaar. Hierdoor zou belading van bestaande elektriciteitcentrales omhoog kunnen gaan, en investeringen in nieuwe elektriciteitscentrales die op gas draaien gunstiger worden dan die in kolencentrales. ‘Gas zou de voorkeur kunnen krijgen als brandstof bij investeringsbeslissingen voor nieuwe elektriciteitscentrales. Als dit scenario zich uitspeelt, zou de wereldwijde vraag naar gas in het tweede helft van dit decennium weer terugkeren op het niveau dat voorafgaand aan de recessie werd voorspeld’, zegt Otto Waterlander, partner bij Booz & Company.

Europese gasmarkten zouden meer op gewone commoditymarkten kunnen lijken

De versnelde groei van de vraag naar gas zal alleen mogelijk zijn als producenten van elektriciteit voldoende hoeveelheden gas kunnen inkopen tegen spotmarktprijzen. Als de druk op de langetermijncontracten aanhoudt in een situatie van voortdurend overschot, zullen producenten en afnemers meer geneigd zijn om meer flexibiliteit in de contracten te accepteren wat betreft minimum afnamevolumes en prijs. Onder deze omstandigheden zal een groter deel van de markt onderhevig zijn aan prijzen die gebaseerd zijn op de dynamiek van vraag en aanbod. Hierdoor kunnen de Europese gasmarkten meer op gewone commoditymarkten gaan lijken zoals de oliemarkt.

Grootafnemers zoals utilities kunnen hun gasgebruik sterk uitbreiden

Voor grootafnemers zoals utilities is het van belang om te begrijpen hoe zij kunnen profiteren van hun nieuwe machtspositie op de markt, Het vinden van de juiste balans tussen open en contractposities, en de optimale mix van contracten en leveranciers is van het grootste belang. Een grotere positie op de spotmarkt met structureel lagere prijzen is aantrekkelijk maar draagt het risico in zich van blootstelling aan korte termijn volatiliteit van aanbod en prijs en potentiële prijsstijgingen op de lange termijn. Utilities zullen in deze nieuwe situatie hun generatieportfolio en –strategie moeten herijken, zowel daar waar het gaat om het gebruik van bestaande elektriciteitcentrales als beslissingen over de brandstof voor nieuwe centrales. Als het zo is dat nutsbedrijven hun gasgebruik sterk uitbreiden, dan zullen ze wel goed de langere termijngevolgen hiervan op de kolenmarkten en –prijzen moeten begrijpen.

De positie van groothandelaren komt onder druk

Groothandelaren dienen de juiste balans te vinden tussen de meerprijs en –waarde van langetermijnleveringszekerheid en de voordelen van lagere gasinkoopprijzen op de spotmarkt gekoppeld aan verhoogd risico van volatiliteit in beschikbare volumes en prijzen. Menig importeur en groothandelaar is nu gebonden aan langetermijncontracten terwijl op de spotmarkt gas tegen lagere prijzen verkrijgbaar is. Contracten en leveranciersportefeuille zullen moeten worden heroverwogen. Omdat zowel producenten en gebruikers, zoals utilities, elkaar steeds vaker direct zullen willen benaderen, is het voor groothandelaren van belang om te bepalen hoe zij voor hun klanten toegevoegde waarde kunnen blijven creëren, bijvoorbeeld door additionele diensten aan te bieden zoals flexibiliteit, of risicomanagement.

Infrastructuurpartijen

Op de korte termijn zullen bouwers van infrastructuur al de noodzaak en winstgevendheid van de projecten in hun portfolio opnieuw beoordelen. Op de middellange termijn zouden echter nieuwe mogelijkheden voor hen kunnen ontstaan. Partijen die beschikking hebben over LNG-ontvangstcapaciteit, zouden kunnen profiteren van een portfolio met capaciteit op verschillende locaties en zo hun voordeel te doen met regionale prijsarbitrage. Als gasprijzen structureel veranderen kan de penetratie van gas in gebieden waar nu weinig of geen gas wordt gebruikt kunnen toenemen, waardoor er nieuwe mogelijkheden voor pijplijnbouwers zouden kunnen ontstaan. De vraag naar gasopslagcapaciteit zal met verschillende en tegengestelde drijfveren te maken krijgen. Spelers die zich richten op opslag zullen dan ook nauwkeurig moeten bekijken hoe de vraag zich zou kunnen ontwikkelen en wat voor innovatieve business modellen er ontwikkeld kunnen worden in de veranderde gasmarkt.

Nieuws

Meer nieuws over