Berenschot: strategische themas binnen ziekenhuizen

07 juni 2011 Berenschot

Sturen op kosten, keuze in portfolio, samenwerking, (nieuw)bouw, marketing en Operational Excellence zijn de belangrijkste zes strategische thema’s binnen ziekenhuizen

Succesvolle ziekenhuizen zijn proactief bezig met strategische keuzes. Zij wachten niet op een acute noodzaak, maar anticiperen op externe omstandigheden en zijn op tijd met het nemen van maatregelen. Dit is één van de belangrijkste conclusies uit de publicatie “Second opinion. Ziekenhuisstrategieën tegen het licht”. Dit boek bevat een weerslag van het onderzoek dat Berenschot uitvoerde naar de strategische keuzes van ziekenhuizen.

21 ziekenhuizen gesproken
De consultants van Berenschot hebben de afgelopen maanden bestuurders en financieel directeuren van 21 ziekenhuizen gesproken: drie academische, twaalf topklinische en zes algemene ziekenhuizen. Ze wilden weten hoe ziekenhuisbesturen strategisch anticiperen op de vele uitdagingen die op hen afkomen. de kabinetsbezuinigingen, de vervanging van de vertrouwde functiegerichte bekostiging door prestatiebekostiging, de uitbreiding van het b-segment naar 70 procent, de vergrijzing, de krimpende beroepsbevolking, de toenemende concurrentie van zbc's, de ontvolking van landelijke gebieden.

Worstelen met strategische keuzes
Ziekenhuizen worstelen met strategische keuzes. Allereerst is het voor ziekenhuizen moeilijk om aan te geven welke onderwerpen thuis horen op de strategische agenda. Uit het onderzoek blijkt dat ziekenhuizen in hoge mate de regulering door de overheid als leidraad gebruiken voor het bepalen van hun strategische thema’s. Dergelijk keuzegedrag draagt het risico van korte termijnafwegingen in zich. Ziekenhuizen kunnen hier alleen maar boven uit stijgen door nadrukkelijk een eigen koers te varen. “Dat vergt niet alleen visie, maar ook moed”, aldus Theo Camps, directievoorzitter van het adviesbureau. Een eigen koers betekent ook het verlaten van de veiligheid van ‘the middle of the road‘.

Naast de keuze van strategische onderwerpen is ook de inhoudelijke afweging per onderwerp van belang. Kiezen zij voor horizontale of verticale samenwerking? Of gaan ze liever solo? Welke maatregelen nemen zij om de opgelegde kortingen te realiseren? Uit het onderzoek blijkt dat sturen op kosten, keuze in portfolio, samenwerking, (nieuw)bouw, marketing en Operational Excellence de belangrijkste zes strategische thema’s zijn binnen ziekenhuizen. Ziekenhuizen geven ieder op een eigen manier invulling aan deze thema’s. De strategiemix van ieder ziekenhuis is dus uniek. Strategische keuzes zijn afhankelijk van het type ziekenhuis, de concurrentie in de regio, de omvang van de organisatie en de financiële positie. ”Het is van belang dat ziekenhuizen strategische keuzes maken, die passen bij de situatie waarin het ziekenhuis zich bevindt”, stelt auteur Castelijns.

Steeds specialistischer
Over het algemeen zetten academische ziekenhuizen zich vooral in op specialisatie en gedragen zich in toenemende mate als marktpartij. Zij streven naar een betere financiële positie en een belangrijk vraagstuk is sturing op kosten. Topklinische opleidingsziekenhuizen zijn sterke organisaties met een relatief gezonde financiële positie, die bezig zijn hun merk te ontwikkelen. Algemene ziekenhuizen kiezen specifiek voor het leveren van basiszorg met focus op efficiënte productie. Het strategische thema ‘sturen op kosten’ staat hoog op de agenda. Tot slot biedt de publicatie antwoord op de vraag hoe ziekenhuizen ervoor kunnen zorgen dat ze maximaal zijn ingesteld op verandering en tegelijkertijd om kunnen gaan met onzekerheden.

Zie ook het rapport van BCG: Kiezen voor Kwaliteit (Ziekenhuizen Studie)

Nieuws

Meer nieuws over