LTO en McKinsey: Groentetelers moeten samenwerken

22 december 2014 Consultancy.nl

Nederlandse groentetelers bevinden zich in zwaar weer. Uit een strategische analyse van McKinsey in opdracht van LTO Glaskracht blijkt dat meer dan de helft van de bedrijven in de glastuinbouwsector in acute financiële problemen zit. Verandering is onontkoombaar, waarbij sectorbrede samenwerking, een cultuurverandering en meer internationale commerciële slagkracht de belangrijkste pijlers zijn.

De Nederlandse tuinbouwsector staat al jaren onder druk van de toenemende internationale concurrentie. Om inzicht te krijgen in de staat van de markt schakelde LTO Glaskracht twee maanden geleden McKinsey & Company in om een strategische marktverkenning uit te voeren. Het bureau nam financiële cijfers onder de loep, en interviewde bovendien alle telersverenigingen, een groot aantal telers en andere stakeholders. De informatie werd daarnaast aangevuld met diverse economische onderzoeken en internationale benchmarks.

Glastuinbouw

Uit de marktanalyse komt naar voren dat de situatie nog “zorgwekkender is dan gedacht”, zegt Nico van Ruiten, voorzitter van de brancheorganisatie en opdrachtgever van de studie. De financiële reserves van telers zijn uitgeput – meer dan de helft van de groentetelers beschikt momenteel over onvoldoende kasstroom om aan rente- en aflossingsverplichtingen te voldoen. In de afgelopen jaren is de solvabiliteit van de gemiddelde teler gehalveerd, het gevolg van oplopende verliezen, maar ook afwaardering van onroerend goed en de noodzaak om te blijven investeren om concurrerend te blijven.

Volgens de consultants liggen er diverse redenen ten grondslag aan de verslechterende marktsituatie. Zo is de sector “lui geworden” door de vele subsidies, waardoor vernieuwingen in de markt uitbleven. Teveel werd er bijvoorbeeld vertrouwd op standaard producten, met het verschil dat deze anno 2014 veel goedkoper, en net zo goed, kunnen worden geproduceerd in landen als Marokko en Spanje. Daarnaast kampt de branche met een verschuivende marktvraag, waarbij consumenten (en retailers) steeds vaker de voorkeur geven aan lokale producten. “Local for local is een duidelijke trend,” zegt Van Ruiten. “We zien een toename van de afzet van lokale producenten in landen als Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk”, markten die een groot aandeel vertegenwoordigen van de Nederlandse afzetmarkt. Gebukt onder deze trends, in combinatie met de enorme overproductie in ons land, hebben vooral de telers van tomaten, paprika’s en komkommers het uitermate zwaar.

Groentetelers moeten meer samenwerken

Het advies van McKinsey: Alleen door op meerdere fronten samen te gaan werken, kunnen de Nederlandse groentetelers de toenemende internationale concurrentie het hoofd bieden. Hiervoor moet de bestaande cultuur op de schop. Pijlers als bundeling van krachten, samenwerking binnen de productie en vervoerswaardeketen en gezamenlijke verkoop dienen standard onderdeel te worden van de aanpak. Ook moet er gezocht worden naar onderscheidend vermogen ten opzichte van de goedkopere concurrenten. “Op kostprijs gaan onze telers het niet winnen”, zegt Van Ruiten.

Vervolgstappen
De bevindingen van het onderzoek zijn inmiddels gedeeld met telers en hun verenigingen. Begin volgend jaar moet duidelijk worden welke vervolgstappen gezet zullen worden. “De sector moet nu zelf in actie komen. Er moet op commercieel gebied worden samengewerkt”, aldus Van Ruiten. Aan het onderzoek hing een prijskaartje van circa €1,5 miljoen.

Fase II van het onderzoek – het ontwikkelen van een strategie voor de jaren 2015 en verder – gaat ruim €1 miljoen kosten, hoewel het nog niet bekend is of McKinsey groen licht heeft gekregen voor de start hiervan. Het grootste deel daarvan zal door de telers en hun verenigingen moeten worden betaald, maar ook banken (bijv. Rabobank) en overheden worden gevraagd bij te dragen aan de kosten.

Nieuws

Meer nieuws over