Rijnconsult: Reactiviteit ondergewaardeerd in bedrijfsleven

25 november 2014 Consultancy.nl

Reactiviteit wordt door veel werkgevers ondergewaardeerd. Proactiviteit daarentegen domineert de arbeidsmarkt. Volgens Mark Nijssen, Senior Consultant bij adviesbureau Rijnconsult, heeft reactiviteit een grote waarde binnen het dynamische economische klimaat. Juist binnen ‘wendbare organisaties’ kan een reactieve houding in het voordeel werken, stelt de adviseur.

Sla er een willekeurige vacature op na en je zult zien dat men op zoek is naar een medewerker met een proactieve instelling. Eenieder lijkt het erover eens te zijn dat deze eigenschap onontbeerlijk is voor een goede medewerker. Reactiviteit wordt hiermee direct lager op de waarderingsladder geplaatst, iets waar Mark Nijssen, Senior Consultant bij organisatieadviesbureau Rijnconsult, het niet mee eens is: “Het lijkt wel alsof we inmiddels voorgeprogrammeerd zijn om proactiviteit goed te vinden. Maar veel werknemers functioneren juist heel goed omdat ze de kunst van het brandjes blussen zo goed beheersen. Dat is een heel interessante paradox.”

Rijnconsult Reactiviteit ondergewaardeerd in bedrijfsleven

Wendbare organisaties
Nijssen doet al bijna 8 jaar onderzoek naar ‘Organisatorische Wendbaarheid’ binnen dynamische omgevingen, en kijkt daarbij ook naar de impact van de institutionele achtergrond voor het verkrijgen en behouden van organisatorische wendbaarheid. Volgens hem gaat wendbaarheid over het vermogen van een organisatie om zich constant aan nieuwe omstandigheden aan te passen, welke niet te voorspellen zijn. “Dergelijke organisaties zijn gericht op overleven, niet op superieure performance”, aldus Nijssen.

Toekomst voorspellen
Organisaties zijn er volgens Nijssen van overtuigd dat zij in tijden van crisis moeten proberen de toekomst te voorspellen. Of, beter gezegd: dat de toekomst te voorspellen valt. Kunnen ze het niet zelf, dan wordt er dikwijls een trendwatcher of futuroloog ingehuurd, die het klusje mag opknappen. Organisaties acteren dus proactief op scenario’s van de toekomst, wat volgens Nijssen veronderstelt “dat je de toekomst zou kunnen kennen”,  en daar gelooft hij niet in. Beter is het volgens hem om organisaties zodanig in te richten dat zij, bij niet-voorspelde veranderde omstandigheden, adequaat op de situatie kunnen reageren. “Een reactieve houding, dus”, volgens Nijssen. Volgens de adviseur past deze houding het beste bij veel hedendaagse organisaties, gezien de vele technologische veranderingen die ons om de oren vliegen.

Flexibele organisatie
Wanneer het valse idee van voorspelbaarheid van de toekomst losgelaten kan worden, kan de organisatie wendbaar gaan organiseren. Hiermee is de organisatie klaar voor de toekomst, ongeacht wat die toekomst is. De organisatie is daarmee proactief aan het bouwen aan het reactieve vermogen. Wanneer hiervan uitgegaan wordt dienen managers zich per functie af te vragen welke vaardigheden een medewerker dient te bezitten om de functie zo goed mogelijk in te vullen.

Mark Nijssen - Rijnconsult

Nijssen stelt het volgende voor: “Wanneer je relatief weinig tijd nodig hebt om iemand in te werken, kun je zo’n medewerker in een flexibele schil plaatsen. Als je veel tijd nodig hebt om iemand te leren wat nodig is voor zijn functie, zet je hem op een vast contract. Op het moment dat het minder gaat, schuift iedereen even naar beneden in de organisatie. Werknemers moeten daarin mee kunnen gaan, met behulp van hun vermogen om snel en adequaat te kunnen reageren op problemen. Zo helpen zij een wendbare organisatie te creëren, die goed is toegerust om te kunnen reageren op onverwachte ontwikkelingen.”

Groter plaatje
Het bovenstaande model kan voor medewerkers onzekerheid met zich meebrengen, door de veranderlijkheid van hun functie. Een wendbare organisatie kan die onzekerheid wegnemen door het gevoel van betrokkenheid bij werknemers te vergroten. “Wanneer medewerkers bijvoorbeeld de relevantie van hun werk inzien, beseffen zij zich dat het werk dat zij verrichten het leven van een ander verbetert”, wat volgens Nijssen bijdraagt aan de betrokkenheid van werknemers. Wellicht dat medewerkers zo nu en dan een andere taak dan gebruikelijk toebedeeld krijgen, maar er wordt wel duidelijk naar een gezamenlijk doel toegewerkt.

Nieuws

Meer nieuws over