Intramurale ouderenzorg blijft onder niveau jaren 80

23 juni 2014 Consultancy.nl

De totale intramurale capaciteit in de ouderenzorg blijft in de toekomst naar verwachting onder het niveau van de jaren ’80, ook al verdubbelt het aantal 80-plussers de komende 30 jaar. Dat is mede te danken aan de extramuralisering van zzp 1 t/m 3.  

De ontwikkeling van de intramurale capaciteit in de ouderenzorg vertoont een opmerkelijk beeld. Ondanks een verdubbeling van het aantal 80-plussers in de afgelopen 30 jaar is deze met ongeveer 20 procent gedaald. De daling is geheel te danken aan de afbouw van het aantal verzorgingshuisplaatsen van 150.000 in 1980 tot 84.000 in 2010. In dezelfde periode steeg het aantal verpleeghuisplaatsen van 46.000 naar 74.000, zo blijkt uit cijfers van VWS.  

Berenschot Ouderenzorg 

In de periode tot 2020 neemt de capaciteit aan verzorgingshuisplaatsen als gevolg van de extramuralisering van zzp 1 t/m 3 nog eens met 46.000 plaatsen af, zo valt te verwachten op basis van cijfers van de NZa. Daar staat tegenover dat het aantal bewoners met indicaties zzp 4 en hoger blijft toenemen. In de periode 2010 tot 2040 verdubbelt het aantal 80-plussers net als in de periode 1980-2010. De piek van het aantal 80-plussers ligt volgens cijfers van CBS in 2050. Bij de aanname dat de resterende intramurale capaciteit de komende decennia dezelfde groei kent als de groei van de verpleeghuiscapaciteit in de periode 1980 – 2010, blijft de totale intramurale capaciteit op haar hoogtepunt onder het niveau van de jaren ’80 van de vorige eeuw. 

De prognose van de intramurale capaciteit gaat ervan uit dat de ruimte die nu wordt bezet door bewoners met een zzp 1, 2 of 3, op termijn (rond 2020), daadwerkelijk beschikbaar komt voor bewoners met een hogere zorgzwaarte. Met andere woorden, ouderen die voorheen in aanmerking kwamen voor zzp 1, 2 of 3 moeten, zoals het kabinet beoogt, zelfstandig blijven wonen of kiezen voor andere vormen van beschut wonen.

In deze prognose is geen rekening gehouden met het feit dat op dit moment ongeveer een kwart van de capaciteit in verzorgingshuizen bezet wordt door clienten met indicaties zzp 5 en hoger. Hierdoor fungeert een deel van de verzorgingshuizen feitelijk als verpleeghuis en valt de piek in de intramurale capaciteit mogelijk hoger uit. De door het kabinet beoogde gedeeltelijke extra-muralisering van zzp 4 per 1 januari 2016 is echter evenmin meegenomen in de prognose. 

Berenschot - Intramurale Ouderenzorg

Prevalentie van dementie 
De komende jaren worden aanzienlijke inspanningen gepleegd om mensen op verantwoorde wijze langer zelfstandig te laten te wonen. Denk bijvoorbeeld aan initiatieven als Wonen zonder zorgen. Ook bestaat de mogelijkheid dat de prevalentie van dementie onder 80-plussers de komende jaren gaat dalen, bijvoorbeeld als gevolg van de afname van vasculaire dementie door betere preventie of farmaceutische innovaties op het gebied van Alzheimer. De effecten van deze ontwikkelingen zijn in de prognose buiten beschouwing gelaten. Mogelijk daalt hierdoor het aantal aangevraagde en afgegeven indicaties voor zzp 4 en hoger ten opzichte van het aantal 80-plussers. In ieder geval levert de beweging om mensen met een lichtere zorgzwaarte zelfstandig te laten wonen, die feitelijk al sinds 1980 gaande is, een belangrijke bijdrage aan het beperken van de intramurale capaciteit in de ouderenzorg.  

Een artikel van Wine te Meerman, organisatieadviseur bij Berenschot. Dit artikel is eerder geplaatst in het vakblad ZorgVisie Executive (juni 2014).

Nieuws

Meer nieuws over