RGP: Negen tips voor zakendoen in het buitenland

10 december 2011 Consultancy.nl

We leven in een tijd waarin veranderingen volkomen lijken te verschillen van alle veranderingen die in het verleden hebben plaatsgevonden. Zelfs zoiets ingrijpends als de industriële revolutie lijkt erbij in het niet te vallen. Alles gaat oneindig veel sneller dan vroeger, de beweging is wereldwijd en daardoor zijn de betrokken spelers diverser dan ooit. Er is in relatief korte tijd een internationaal netwerk op het gebied van communicatie en de uitwisseling van goederen en kapitaal ontstaan. Meer dan ooit staat alles met alles in verbinding. Razendsnel opkomende economieën spelen daarin een grote rol.

Door de globalisering gaan de BRIC-landen (met name China) het van Europa en de Verenigde Staten overnemen. In de komende decennia domineren zij de wereldpolitiek en de economie. Wij moeten ons dus vooral realiseren dat we er bijvoorbeeld in de G20 en bij de VN steeds minder toe zullen doen. En ja, helaas veranderen in deze ontwikkeling ook de regels van het spel en weten we soms nog even niet hoe daarmee om te gaan. 

Hoe pak je het aan?
Sommigen zijn geneigd deze ontwikkelingen als een bedreiging zien. Maar dat hoeft natuurlijk niet. Immers: nieuwe regels, nieuwe kansen! Meegaan in de beweging van globalisering, hoe pak je dat aan? Dat was de vraag die centraal stond in deze dialoog en waarover professionals uit diverse organisaties van gedachten wisselden. 

Kijk naar de ander, kijk naar jezelf 
In het nieuwe speelveld is het om te beginnen noodzakelijk om andere culturen beter te gaan begrijpen, maar ook om diepgaand na te denken over hoe onze eigen cultuur naar de wereld kijkt. Het een kan niet zonder het ander. De bereidheid om de eigen, cultureel bepaalde normen en waarden nog eens onder de loep te nemen is cruciaal. 

Culture

Vier vragen
Alvorens organisaties de stap nemen naar groei over de grenzen, zouden er eigenlijk vier belangrijke vragen moeten zijn beantwoord. Ten eerste: wat is de onderliggende reden om het überhaupt te willen? Wordt de winst er bijvoorbeeld groter door? Of worden de aandelen meer waard? Vervolgens moet je je afvragen welke markt je wilt veroveren. Waar gaan we ons precies vestigen en waarom? De derde vraag is hoe je precies de markt gaat binnendringen. Zet je ter plaatse een agentschap neer? Een sales office? Of kies je bijvoorbeeld voor een joint venture? De vierde vraag tenslotte is hoe je wilt omgaan met de plaatselijke cultuur en de situaties die daaruit voortvloeien. Hoe ga je om met personeel in relatie tot de plaatselijke gebruiken? Wat te doen met zaken als corruptie, of het simpele praktische feit dat de stroom er om de haverklap uitvalt? Overigens concentreert men zich doorgaans voornamelijk op de vierde vraag. Dat ligt ook wel voor de hand. We kennen allemaal het spreekwoord: ‘when in Rome, do as the Romans’.

‘Being there ’ 
Waar het om gaat om in een vreemde cultuur succesvol te kunnen zijn is intuïtie, een open opstelling en het vermogen je aan mensen en culturen aan te passen. Goedbeschouwd kan het theorieboek dus in de prullenbak. Je hebt er niks aan. Kennis en ervaring ontstaan enkel door ook daadwerkelijk ter plaatse te zijn. Het is daarbij overigens wel erg belangrijk om goed na te denken over de duur van het verblijf in het buitenland. Als men er te kort is, gaat er steeds kostbare ervaring verloren op het moment dat mensen weggaan. Anderzijds, als mensen te lang ter plaatse zijn, bestaat er het risico om teveel ‘ingeburgerd’ te raken en zodoende voeling met het hoofdkantoor te verliezen. 

Negen stappen
Ondanks het feit dat je met het theorieboek in de hand niet zo ver komt, is er gelukkig wel een soort model te bedenken. Het model bestaat uit negen stappen.

Resources - Stappenplan

1. Een andere bril
Zet alles wat je dacht te weten opzij. De wereld is veranderd, dus pas je manier van denken daaraan aan. 

2. De omgekeerde landkaart
Kijk naar de wereld vanuit een andere plaats. Probeer je bijvoorbeeld voor te stellen hoe de wereld er vanuit China uitziet. Ineens zie je dat vanuit dit perspectief bepaalde regio’s oneindig veel belangrijker zijn, dan toen je ze vanuit je eigen perspectief bekeek. 

3. Kijk terug om beter vooruit te kunnen
Je verdient respect door iemands geschiedenis te kennen en te begrijpen. Verdiep je dus in de geschiedenis en cultuur van een land. 

4. Emotionele ‘kennis’
Lees romans, bekijk kunst als je daar de tijd voor kunt vinden. Lees over de lokale gewoonten en gebruiken. Probeer lokale mensen en situaties te begrijpen door er tijd door te brengen. 

5. Rechtssysteem en ethiek
Natuurlijk verplichte kost voor ieder internationaal opererend bedrijf. Laat hierbij tot je doordringen dat ook het rechtssysteem en de ethiek geworteld zijn in de plaatselijke cultuur. 

6. Human Resources
Zoek zeer zorgvuldig de juiste mensen uit om de klus te klaren. Dat is niet altijd eenvoudig, maar het is een investering die in alle gevallen de moeite loont.

Navigeren op een omgedeerde landkaart

7. Team Building 
Bereid je team voor op de toekomstige werksituatie. Train je mensen in een voor hen onbekende omgeving. Het team zal daar niet alleen hechter van worden, maar ook creatiever. 

8. Goede leiders weten wanneer ze zich moeten laten leiden
Een objecti ef goede beslissing, gebaseerd op rationele feiten en overwegingen, kan niet door slechts een persoon genomen worden. Ons oordeel wordt immers alti jd gekleurd door persoonlijke factoren. Het belangrijkste is te weten dat je niet alles weet. Breng een team van experts bijeen om je eigen kennis aan te vullen waar dat nodig is.

9. Aanpassen of managen? 
Managen is niet meer of minder dan het onder controle houden van zaken. Wellicht is het in een veranderde situatie verstandiger de wereld om je heen eerst goed in je op te nemen en je daaraan aan te passen, alvorens aan het managen te slaan. Met andere woorden: focus je in eerste instantie op flexibiliteit en niet op vertrouwde instrumenten.

Meebewegen
Samenvattend kun je stellen dat management over de grenzen staat of valt met goed observeren, proberen te begrijpen wat je ziet en je daar vervolgens aan aan te passen. Maar dat is niet het enige. Wil je succesvol zijn, dan zullen ook je producten en diensten moeten meebewegen met de nieuwe markt, evenals de instrumenten die je inzet om die producten en diensten aan de man te brengen. De nieuwe regels van het spel dagen ons uit om op een nieuwe manier zaken te doen. Wie de eigen, vertrouwde, cultureel bepaalde strategieën opzij kan zetten heeft de beste kans van slagen.

Stop met managenen volg het pad dat voor je ligt...

Een artikel van Roger van der Spek (Resources Global Professionals), Patrick Reinmoeller (hoogleraar bij Cranfield University) en Yazid Zoubir (Directeur bij Educational Testing Service Global).

Nieuws

Meer nieuws over