Accijnsverhoging tabak werkt averechts voor schatkist

04 februari 2014 Consultancy.nl

Met het doel meer inkomsten te genereren verhoogde de overheid begin 2013 de tabaksaccijnzen. Deze doelstelling is duidelijk mislukt, nu uit data van de Stichting Sigarettenindustrie (SSI) blijkt dat er circa een kwart miljard minder is verdiend dan gehoopt. Aanleiding: 10% minder sigaretten en 12% minder shag verkocht in Nederland in het afgelopen jaar. Uit een studie door adviesbureau Ecorys bleek al eerder dat dergelijke uitkomsten te verwachten waren.

Nederland duurste rookland
Tegenover BNR Nieuwsradio stelde de vice-voorzitter van de overkoepelende brancheorganisatie SSI, Willem Jan Roelofs, onlangs dat de tegenvallende verkopen zijn veroorzaakt door de vorig jaar ingestelde accijnsstijgingen. Als gevolg van deze maatregelen wijken grote delen van de Nederlandse bevolking uit naar het buitenland om daar hun rookwaren te kopen. Een onderzoek van Ecorys – uitgevoerd vorig jaar in opdracht van de Nederlandse tabaksector* – toonde eerder al aan dat Nederland eind 2012 behoorde tot de duurste landen voor rokers. Met de nieuwe accijnsverhoging zijn de verschillen, met name ten opzichte van buurlanden, nog groter geworden.

Verschillen in tabaksprijzen in de EU 

Shoppen over de grens
Omdat rokers, die met name aan de grens wonen, massaal hun rookwaar gaan inslaan bij onze ooster- en zuiderburen, hebben de tabakzaken aan de Nederlandse grens het zwaar te verduren. Het zijn trouwens niet alleen rookwaren, maar over het algemeen zijn vrijwel alle Nederlandse producten zoals brandstof of alcohol gewoon aanzienlijk duurder geworden in Nederland door de verhoogde belastingen in de afgelopen jaren, vergeleken met net over de grens. Ter vergelijking, een pakje shag kost in nederland soms bijna €3 meer dan bij onze zuiderburen. Roelofs noemt het ontstane gedrag van consumenten treffend “accijnstoerisme”.

Minder inkomsten
De Nederlandse regering moet nu genoegen nemen met het feit dat de accijnsmaatregel het tegenovergestelde effect heeft gerealiseerd. De beoogde extra €371 miljoen die de overheid dacht te verdienen werd niet behaald. Sterker nog, er werd zelfs minder verdiend in 2013 aan accijnzen dan in 2012 - €2,48 miljard versus €2,49 miljard. Roelofs stelt dat de regering over dit scenario reeds gewaarschuwd was, nog voordat de accijnsverhogingen werden ingevoerd. Daarmee lijkt de overheid niet alleen zichzelf maar met name de tabaksindustrie te kwetsen.

* Onderzoeksrapport ‘Validatie Monitor Tabak’, verschenen in juli 2013.

Nieuws