Defiscaliseer pensioensparen en renteaftrek huis

20 januari 2014 Consultancy.nl

Nederland loopt internationaal uit de pas op het gebied van pensioensparen en de hypotheek-renteaftrek. Voor de overheid is het ene dossier het toekomstige snoepje: toekomstige belastingheffing op al die pensioenuitkeringen. Maar het andere dossier is een budgettaire molensteen: nog 30 jaar lang moet huizenbezittend Nederland fiscaal gesubsidieerd worden. De fiscale eigenwoningregeling is buitengewoon complex geworden. En bij ongewijzigd beleid gaan we nog 30 jaar lang in heuse nanostapjes langs uiterst complexe wegen proberen de fiscale hypotheekrenteaftrek in te perken. Een dramatisch pad waar we snel van af moeten.

Door de twee dossiers — die beide een lange termijn karakter hebben — gecombineerd aan te pakken, is er ruimte om sneller uit de crisis te komen. Het tegelijkertijd defiscaliseren biedt veel voordelen. De overheid kan daarbij zelf de regie houden, in tegenstelling tot andere plannen waar men het pensioendossier probeert te koppelen aan de hypotheekschulden. De betrokken partijen — banken, pensioenfondsen, vakbonden en werkgevers — hebben tot nu toe geen goed werkende modus kunnen vinden om de twee dossiers te koppelen. Iedereen zoekt wel in die richting maar de sleutel is nog niet gevonden. Die sleutel is echter in handen van de overheid zelf en heeft een naam: tegelijkertijd defiscaliseren. Uiteraard vergt dit plan een enorme wetgevingsoperatie maar hiermee kunnen structurele verbeteringen bereikt worden en een veel lagere staatsschuld.

Nederlandse Overheid

De stille reserve van de Staat is zijn belastingclaim op ons pensioengeld. Maak deze contant en wikkel de fiscale claim af. Hiermee verkrijgt de overheid een hoge, eenmalige vordering op pensioenfondsen en verzekeraars. Dit geld kan ingezet worden om de fiscale claim die eigenwoningbezitters op de overheid hebben in een keer af te kopen. De huizenbezitters moeten dit bedrag verplicht aanwenden om (boetevrij) af te lossen op hun hypotheekschuld. Banken blij, want hun balans wordt verkort. En de banken kunnen met het verkregen geld direct hun staatssteunfinanciering aflossen. Burgers blij want zoals de toenmalige minister Jan Kees de Jager van Financiën heeft beloofd, moeten de banken deze belastingcenten tot de laatste euro terugbetalen. Bijvangst is dat een beursgang van ABN Amro meer zal opleveren vanwege gezondere balansverhoudingen.

Het tegelijkertijd defiscaliseren kan de overheid per saldo een forse eenmalige meevaller opleveren. Ook hier geldt: niet verjubelen. De overheid moet deze eenmalige bate verplicht aanwenden voor aflossing van de staatsschuld. Dat levert in de toekomst lagere rentelasten op en Brussel zal blij zijn.

Na invoering ontstaat een heel ander financieel landschap. Een transparanter landschap. Want fiscaliteit is geen verstorende factor meer bij het sparen voor de oude dag en op de (koop)woningmarkt. Belangrijke zaken voor burgers worden eenvoudiger te begrijpen, dat is op zichzelf ook een grote plus. Als men de eigen financiële positie beter kan overzien, zal men ook betere, meer verantwoorde keuzes kunnen maken als het gaat om sparen, consumeren, lenen, schenken, beleggen, koop of huur, enz.

Grant Thornton - An instinct for growth

Woningprijzen zijn ontdaan van het fiscale oppompmechanisme genaamd renteaftrek. Alles wordt immers verdisconteerd in prijzen, een economische wetmatigheid. Direct na invoering zullen woningen in waarde dalen. In welke mate er daling optreedt, is niet te voorzien. Maar qua timing lijkt mij de huidige tijd, waarin we zelfs ondanks fiscale aftrek een waardedaling hebben meegemaakt van 20%, een beter moment dan wanneer je dit invoert op de top van de markt. Na volledige afschaffing van de renteaftrek ontstaat eindelijk wel die noodzakelijke duidelijkheid op lange termijn waaraan de woningmarkt behoefte heeft. Sparen of aflossen op een lening voor je huis is een keuze die ook niet meer fiscaal beïnvloed wordt. Als aflossen je 4% bespaart, terwijl geld op deposito maar 2% oplevert, dan is de keus snel gemaakt.

Het sparen voor de oude dag is ontdaan van de omkeerregel. Je kunt je afvragen of dat op lange termijn wel zo gunstig is. Maar in essentie hoort sparen voor de oude dag niet fiscaal verstoord te worden. Daarmee spreek ik geen oordeel uit over het verplichte karakter van pensioensparen dat voor veel Nederlanders van toepassing is. Het gaat hier uitsluitend om de fiscale component van pensioen. Het defiscaliseren zal ook voor lijfrentes moeten gaan gelden.

Cor Overduin - Grant Thornton

De overheid wordt direct verlost van de jaarlijkse enorme belastinguitgaven wegens aftrekbaarheid van pensioenpremies en hypotheekrente. Het huishoudboekje van de Staat wordt 'lean and mean'. Dat moet uiteraard wel zo blijven in die nieuwe wereld. Wellicht moet daartoe in de Grondwet verankerd worden dat geen nieuwe fiscale verstoringen in onze economie worden ingebracht. Ook voor de overheid geldt: je kunt je geld maar één keer uitgeven. Met de besparing op belastinguitgaven ontstaat mogelijk zelfs ruimte om de belastingdruk op arbeid te verlagen. Dat kan positief zijn voor onze concurrentiepositie.

Dit plan kan een oplossing bieden voor Nederland. Uiteraard is nadere uitwerking noodzakelijk, maar het verdient een serieuze kans. Laten we niet te snel weer in de ja maar-kramp schieten die de laatste tijd de polder zo verlamt.

Een artikel van Cor Overduin, Hoofd Bureau Vaktechniek Fiscaal bij Grant Thornton.

Nieuws