PwC: Grondstofschaarste vereist herinrichting ketens

16 juli 2013 Consultancy.nl

In de afgelopen jaren heeft circa tweederde van de ondernemingen wereldwijd direct of indirect te maken gehad met schaarste aan grondstoffen. Doordat de schaarste alleen maar toeneemt terwijl de vraag tegelijkertijd ook oploopt wordt de uitdaging voor grondstofafhankelijke ondernemingen de komende jaren alleen maar groter. In een recent onderzoek vergeleek accountants- en adviesorganisatie PwC de naderende schaarstedreiging zelfs met een ‘tikkende tijdbom’. Volgens Hans Schoolderman, partner bij het adviesbureau, is het van groot belang dat ondernemingen meer strategische focus geven aan grondstofschaarste en aan de benodigde herinrichting van waardeketens.
 
In de praktijk hebben veel ondernemingen veel moeite met het aanpakken van zo’n complex strategisch vraagstuk. Volgens Kloosterman biedt een stapsgewijze aanpak de oplossing. “De fout die bij veranderprocessen vaak wordt gemaakt, is dat men te veel ineens wil. Men wil in één keer een reuzenstap maken en gunt zich te weinig tijd voor het transitieproces. Dat werkt niet. Je moet je organisatie bij de hand nemen en de winst van de ene stap gebruiken om de volgende te kunnen voorfinancieren. Zo creëer je draagvlak en een sluitende business case”.

PwC - Grondstoffen

Analysefase

De partner adviseert bedrijven om eerst uitvoerig te analyseren van welke grondstoffen een onderneming het afhankelijkst is. Kijkend naar de bestaande productie- en leveringsprocessen en bij welke de kans het grootst is dat de aanvoer ervan op termijn opdroogt. “Deze analyse moet al in de beginfase van het strategische heroriëntatieproces worden gemaakt”, vertelt Kloosterman. “En de uitkomsten moeten niet alleen als basis dienen voor een grondstoffenstrategie. Ze moeten ook worden geïntegreerd in het bestaande riskmanagement, want het schaarsterisico zal altijd blijven bestaan”.
 
Ook moet in deze fase een schaarsteagenda worden oNtwikkeld en het bestaande contractenportfolio kritisch tegen het licht worden gehouden.

Structurele oplossingen

Als de bestaande risicosituatie voldoende in kaart is gebracht, is het tijd om aan structurele oplossingen te gaan werken. Te beginnen met het onderzoeken van de mogelijkheden om de lopende productieprocessen efficiënter in te richten. Kloosterman: “Door hier vanuit een ander perspectief naar te kijken, dienen zich vrijwel altijd wel verbetermogelijkheden aan”.
 
Parallel daaraan moeten duurzame innovatieprocessen worden opgezet. Daarbij moet het niet alleen gaan om het ontwikkelen van substituten; het al in de ontwerpfase nadenken over hergebruik of het verder aanpassen van het maakproces. Maar ook strategische kwesties moeten op een heel andere manier worden benaderd, zoals samenwerking met partners binnen de keten of zelfs met branche- of sectorgenoten.

Hans Schoolderman - PwC

Toekomstscenario’s

Ook kunnen bedrijven samen optrekken met hun vaste leveranciers bij het opstellen van toekomstscenario’s: “Stel je daarbij niet afhankelijk op, maar ga er vanuit dat zij je met een probleem opzadelen dat alleen samen kan worden opgelost. Crossfunctionaliteit is toch een voorwaarde om met werkbare oplossingen te kunnen komen. Grondstoffenschaarste is niet alleen een logistiek en sourcing-probleem, het heeft ook juridische, fiscale en politieke effecten die om een oplossing vragen”.

Kringloopoplossingen

Pas als de schaarsterisico’s duidelijk zijn, de productie qua grondstoffen- en energieverbruik efficiënter is ingericht en er gericht wordt gezocht naar ‘grondstofzekere’ producten en andere samenwerkings-vormen, is het tijd om naar echte kringloopoplossingen te kijken. “Hergebruikt afval is de belangrijkste grondstof van morgen”.

Nieuws