Hay Group: Participatie beter dan ontslag of demotie

10 april 2013 Consultancy.nl

Goed personeel mag wat kosten. Het is een investering die zichzelf uiteindelijk altijd terugbetaalt. Alleen, in tijden van crisis – wanneer omzetten en rendementen omlaag gaan – kan het moment aanbreken dat alle bedrijfskosten kritisch onder de loep worden genomen. Zeker de loonkosten. Die vormen voor de meeste ondernemingen namelijk de grootste uitgavenpost.

Demotie?
Snijden in het personeelsbestand lijkt dan een logische stap te zijn. Daar kleven echter nadelen aan. Zo kan het toekomstige groei belemmeren doordat waardevolle kennis binnen het bedrijf daarmee verloren gaat. Dat is de reden dat er nu stemmen opgaan om de prijs van arbeid op andere manieren te verlagen. Via demotie bijvoorbeeld (zie ‘CNV vindt Capgemini demotie verkapte crisismaatregel’, red.). Demotie heeft echter als bezwaar dat het ook demotiverend kan werken. 

Werknemersparticipatie
Er is ook een derde weg. Een oplossing die werknemers juist langdurig motiveert. Die leidt ons terug naar de eeuwwisseling. Rond het jaar 2000 waren er veel ondernemingen – vaak actief in de internetbranche – die zich op dat moment geen hoge loonkosten konden veroorloven. Toch slaagden zij erin om kwalitatief personeel aan te trekken én te behouden tegen lagere salarissen. Hoe ze dat deden? Door hun medewerkers te belonen via participaties in toekomstige winsten. In de vorm van aandelen of varianten daarop.

Werknemersparticipatie

Dit zou ook wel eens een uitgelezen oplossing kunnen zijn voor ondernemingen tijdens de huidige crisis. De op 1 oktober 2012 van kracht geworden Flex B.V. heeft namelijk werknemersparticipatie juridisch gezien sterk vereenvoudigd. De EC zoekt de oplossing eveneens in deze richting en heeft daarom aangekondigd te onderzoeken hoe ‘employee share ownership’ kan worden bevorderd. 

Vanaf 2000 is er veel onderzoek verricht naar de gevolgen van werknemersparticipatie. Wij hebben vier grote wetenschappelijke onderzoeken geëvalueerd. Daaruit komt naar voren dat werknemers-participatie bewezen positieve effecten heeft. Zo groeit de betrokkenheid van de werknemers. Net als hun inkomen. Ook de aantrekkingskracht van de onderneming op de arbeidsmarkt stijgt. Verder heeft werknemersparticipatie een gunstige uitwerking op de bedrijfsgroei. Het innovatieve vermogen en de overlevingskansen van ondernemingen nemen toe. De onderzoekers verschillen van mening of de productiviteitsgroei en de rendementsgroei blijvend zijn. 

Randvoorwaarden
Niettemin denken wij dat werknemersparticipatie een bewezen beloninginstrument kan zijn. Zeker in deze economisch moeilijke tijden. Mits er wel – zoals de onderzoeken ook uitwijzen – rekening wordt gehouden met de wijze van invoering, de communicatie en de vormgeving ervan. Zodat uitwassen worden voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan die Nederlandse IT’er die net drie weken bij Instagram in dienst was toen dit bedrijf door Facebook werd overgenomen waardoor hij in één klap miljonair werd.

Een artikel van Jeroen Kirch (adviseur van Hay Group) en Jan Willem Schenk (notaris bij Van Doorne).

Nieuws

Meer nieuws over