Benchmark Berenschot: lage overhead in gezondheidszorg

04 maart 2010 Consultancy.nl

Het aantal managers in 19 verschillende sectoren is in de afgelopen jaren nauwelijks toe- of afgenomen en is in elke sector ongeveer 4 à 5% van het totaal aantal personeelsleden. Adviesbureau Berenschot concludeert dit op basis van een achtjarig onderzoeksprogramma. De conclusies zijn opvallend omdat er in de laatste jaren veel tegenstrijdige en negatieve berichten waren over het aantal managers, bijvoorbeeld in het onderwijs en in de gezondheidszorg. Uit het onderzoek blijkt verder dat de sector verpleging & verzorging met een overheadpercentage van 12.6% uiterst scherp presteert. 

Het organisatieadviesbureau voerde haar programma uit in 19 sectoren. In totaal gaven 1,200 organisaties Berenschot sinds 2001 opdracht om hun overhead te onderzoeken, waaronder ook het aantal managers. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er grote verschillen in overhead bestaan; van percentages boven de 30% voor ministeries, woningcorporaties en gemeenten tot onder de 13% voor onder andere de sector verpleging en verzorging en de transport en detachering/ICT. 

Ondergrens overhead
“Sectoren die financieel onder druk staan, proberen hun overhead zo laag mogelijk te houden”, stelt consultant Huijben van Berenschot. “Dat kan een van de verklarende factoren zijn voor het lage percentage in de sector verpleging en verzorging”. Op de vraag of de overhead nog verder omlaag kan, geeft het onderzoek geen antwoord. “Maar voor de sector verpleging & verzorging is dit wel zo’n beetje het minimum aan overhead dat nog verantwoord is”, vervolgt Huijben. Die overhead moet niet onder een bepaalde grens komen want dan heeft dat een negatief effect op de bedrijfsvoering. “Ga je onder die grens dan kan bijvoorbeeld de aansturing van het personeel of de ICT-prestaties daar onder lijden”. Uiteindelijk kan een te lage overhead indirect gevolgen hebben voor de kwaliteit van zorg. “Wij hebben zelfs wel eens te maken gehad met een organisatie die zwaar in de problemen kwam door een te lage overhead.” 

Aantal managers
De laatste jaren zijn er veel berichten geweest over het aantal managers. Hun aantal zou sterk toenemen. Maar dat blijkt niet het geval: gemiddeld gaat het om 4,6% van de totale personeelsformatie. In de sectoren primair en voortgezet onderwijs, gehandicaptenzorg en welzijn zijn wat meer managers (6 à 7,5%), maar dat is goed verklaarbaar omdat daar andere overheadtaken veel kleiner zijn dan gemiddeld. Feitelijk nemen de managers daar de taken over van anderen. De auteurs noemen deze managers ‘de duizendpoten’ of ‘manussen van alles’, omdat ze zelf veel ondersteunende taken verrichten. Volgens hen is dan ook de kritiek op het aantal managers in deze sectoren onterecht.

Het aantal managers in 19 verschillende sectoren is in de afgelopen jaren nauwelijks toe- of afgenomen en is in elke sector ongeveer 4 à 5% van het totaal aantal personeelsleden. Adviesbureau Berenschot concludeert dit op basis van een achtjarig onderzoeksprogramma. De conclusies zijn opvallend omdat er in de laatste jaren veel tegenstrijdige en negatieve berichten waren over het aantal managers, bijvoorbeeld in het onderwijs en in de gezondheidszorg. Uit het onderzoek blijkt verder dat de sector verpleging & verzorging met een overheadpercentage van 12.6% uiterst scherp presteert. 

Het organisatieadviesbureau voerde haar programma uit in 19 sectoren. In totaal gaven 1,200 organisaties Berenschot sinds 2001 opdracht om hun overhead te onderzoeken, waaronder ook het aantal managers. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er grote verschillen in overhead bestaan; van percentages boven de 30% voor ministeries, woningcorporaties en gemeenten tot onder de 13% voor onder andere de sector verpleging en verzorging en de transport en detachering/ICT. 

Ondergrens overhead
“Sectoren die financieel onder druk staan, proberen hun overhead zo laag mogelijk te houden”, stelt consultant Huijben van Berenschot. “Dat kan een van de verklarende factoren zijn voor het lage percentage in de sector verpleging en verzorging”. Op de vraag of de overhead nog verder omlaag kan, geeft het onderzoek geen antwoord. “Maar voor de sector verpleging & verzorging is dit wel zo’n beetje het minimum aan overhead dat nog verantwoord is”, vervolgt Huijben. Die overhead moet niet onder een bepaalde grens komen want dan heeft dat een negatief effect op de bedrijfsvoering. “Ga je onder die grens dan kan bijvoorbeeld de aansturing van het personeel of de ICT-prestaties daar onder lijden”. Uiteindelijk kan een te lage overhead indirect gevolgen hebben voor de kwaliteit van zorg. “Wij hebben zelfs wel eens te maken gehad met een organisatie die zwaar in de problemen kwam door een te lage overhead.” 

Aantal managers
De laatste jaren zijn er veel berichten geweest over het aantal managers. Hun aantal zou sterk toenemen. Maar dat blijkt niet het geval: gemiddeld gaat het om 4,6% van de totale personeelsformatie. In de sectoren primair en voortgezet onderwijs, gehandicaptenzorg en welzijn zijn wat meer managers (6 à 7,5%), maar dat is goed verklaarbaar omdat daar andere overheadtaken veel kleiner zijn dan gemiddeld. Feitelijk nemen de managers daar de taken over van anderen. De auteurs noemen deze managers ‘de duizendpoten’ of ‘manussen van alles’, omdat ze zelf veel ondersteunende taken verrichten. Volgens hen is dan ook de kritiek op het aantal managers in deze sectoren onterecht.

Nieuws

Meer nieuws over