Deloitte over de Wet werken naar vermogen (Wwnv)

25 april 2012 Deloitte

Een artikel van Jaco Uittenbogaard en Cor van Oorschot van adviesbureau Deloitte.

Verwachtingen over de Wet werken naar vermogen (Wwnv) na de val van het kabinet
Een meerderheid in de Tweede Kamer wil de wet in de huidige vorm en doelstellingen niet behandelen waardoor het waarschijnlijk is dat de Wwnv als controversieel zal worden verklaard. Wij verwachten dat dit niet tot afstel maar wel tot uitstel zal leiden. De begrotingspositie van Nederland en de noodzaak om alle beschikbare arbeidscapaciteit nuttig aan te wenden, vragen immers om de aanpak van dit beleidsveld. Partijen in de keten krijgen door de politieke realiteit  meer tijd om zich op de komende veranderingen voor te bereiden. De factor tijd die tot de val van het kabinet als schaars werd ervaren maar die nu, bij een vertraagde invoering, goed benut kan worden.

Een aantal belangrijke drivers achter de Wwnv zijn een verhoogde arbeidsparticipatie, ook van (geëmancipeerde) doelgroepen die daarbij een steuntje in de rug nodig hebben, en het realiseren van meerjarige bezuinigingen. Wat die bezuinigingen betreft gaat het om een meerjarige korting op zowel het participatiebudget als de rijksbijdrage Wsw. Deze bezuinigingen staan feitelijk los van de Wwnv en zijn opgenomen in de meerjarenbegroting van SZW. Mede door de grote opgave om de overheids-begroting binnen de 3%- norm te brengen, ligt het voor de hand dat de al ingerekende bezuinigingen gehandhaafd blijven.

Wat de Wwnv betreft, lijkt er veel politiek draagvlak voor een integrale regeling voor de gehele onderkant van de arbeidsmarkt. De discussie van de laatste maanden over de invoering van de Wwnv betrof voornamelijk de temporisering en het niveau van de beschikbare middelen om tot de gewenste transitie te komen. Voor de  integrale aanpak lijkt een breed draagvlak te bestaan in de Kamer. Het lijkt op dit moment dan ook voor de hand te liggen dat de Wwnv er met vertraging zal komen maar dat er in de behandeling en discussie over de wet een aantal nuances op zullen worden aangebracht. Dit zal mede afhankelijk zijn van het type kabinet dat na de verkiezingen in september  zal aantreden  en het tempo waarin de kabinetsformatie zal plaatsvinden. Een invoeringsdatum per 1 januari 2014 is in dat verband zeer wel denkbaar.

Veel gemeenten en SW-bedrijven hebben de afgelopen periode gebruikt om zich te beraden op de nieuwe koers en de nieuwe invulling van de verschillende rollen. Daartoe zijn in veel gevallen ook al keuzes gemaakt en veranderingsprocessen in gang gezet. Centraal daarin staat het herinrichten van de uitvoeringsstructuur en het verhogen van de effectiviteit en efficiency van het instrumentarium. Deze laatste thema’s zijn vooral actueel omdat veel uitvoeringsorganisaties (SW-bedrijven) de laatste jaren te maken hadden met oplopende tekorten en bij ongewijzigd beleid zien veel financiële prognoses er voor de komende jaren nog somberder uit. Nut en noodzaak tot veranderen zijn vooral hierin gelegen. Minder centraal staan de veranderingen die de Wwnv met zich meebrengt. Ook hierin zien wij voldoende aanwijzingen om te stellen dat zowel gemeenten als uitvoeringsorganisaties door zullen gaan op de ingezette koers.

Een aantal belangrijke regelingen als loondispensatie en het herstructureringsfonds Wsw, zal naar onze mening gewoon doorgang vinden. Loondispensatie kan op brede politieke steun rekenen waardoor wij verwachten dat er een vorm gevonden zal worden om dit instrument in te zetten, nog vooraf gaande aan de feitelijke invoering van de “Wwnv-nieuwe stijl”. Het herstructureringsfonds is in het leven geroepen om de benodigde transitie van de SW te kunnen faciliteren. Daarin is feitelijk niets veranderd, zodat wij verwachten dat ook deze regeling zal doorgaan.

Hoewel de Wwnv, populair gezegd, op de handrem staat, zijn onderliggende drivers als het realiseren van een  hogere participatiegraad, emancipatie doelgroepen Wwnv en realiseren van bezuinigingen, nog steeds en onverkort van kracht. Wij achten het dan ook raadzaam om de ingeslagen weg voortvarend door te zetten en de extra tijd goed te gebruiken om tot effectieve en gedragen keuzes te komen waardoor op duurzame wijze (effectief en efficiënt) uitvoering kan worden gegeven aan die ene regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt (Wwnv-nieuwe stijl).

Nieuws