Hans Strikwerda: Het einde van de organisatiecultuur

22 mei 2010 Consultancy.nl

"Weet je wat steeds belangrijker wordt?" zei een oudere, zeer ervaren consultant tegen Hans Strikwerda tijdens een vergadering over het opleiden van management consultants. ‘Cultuur!’. Die opmerking deed Strikwerda denken aan het boek van Jaap Boonstra over cultuur, waarin hij constateert dat bedrijven en instellingen eigenlijk helemaal niet met cultuur bezig zijn, ook al noemen ze dat zo, maar bijvoorbeeld met zaken als het invoeren van nieuwe businessmodellen. 

Cultuur
Cultuur gaat over de collectieve programmering van het denken in een sociale groep. Organisatiecultuur vervult diverse functies: zij verschaft een identiteit aan de leden van het sociale systeem en maakt het mogelijk dat leden van de organisatie zich identificeren met de waarden van de organisatie. Cultuur zorgt bovendien voor stabiliteit in het sociale systeem doordat zij gedrag reguleert en het denken van de leden van de organisatie programmeert om ze daarmee ontvankelijk te maken voor instructies en taakstelling. Het is dan ook begrijpelijk dat managers geneigd zijn de nadruk te leggen op het belang van cultuur. Echter, deze opvatting is verouderd en ingehaald door de techniek en beter opgeleide medewerkers.

Van management by objectives naar management by values
Behoefte aan identiteit en waarden blijven bestaan: individuen hebben behoefte aan begrip van de context waarbinnen ze geacht worden te presteren. De bestuurskunde leert dat dit zou moeten door een heldere missie en waardehiërarchie, gecodeerd in de doelstellingsfunctie, het met elkaar delen van het business model en het opheffen van informatieasymmetrie. Internationaal zien we een omslag van management by objectives (MBA) naar management by values (MVA) in combinatie met een enorme hoeveelheden data. MVA plus een missie plus een expliciet, gecommuniceerd business model zijn nodig opdat zowel individuen als organisaties met de enorme hoeveelheden data zinvol om kunnen gaan.

Deze aanpak, het nieuwe besturen, stelt nieuwe eisen aan de bestuurders, maar ook aan functies als consulting, management accounting en management control.

Een artikel van Hans Strikwerda, director van het Nolan Norton Institute.

Nieuws