Berenschot: Hierarchisch leidinggeven is verleden tijd

21 mei 2012 Consultancy.nl

Het leidinggeven op basis van hiërarchie en een strikte scheiding van rollen en functies heeft zijn langste tijd gehad. In een snel en op vele fronten veranderende wereld schiet het mechanisme van 'command & control' steeds vaker tekort. Dat zegt bedrijfskundige en psycholoog Ber Damen in het pas verschenen boek 'Het Berenschot Leiderschapsboek'.

De Bereschot adviseur voorspelt dat het bij leiderschap niet meer om een specifieke positie of afgebakende taak met bijbehorende status zal gaan. Maar om een sociaal interactieproces dat door verschillende mensen samen en tegelijk kan worden ingevuld. In het boek bespreekt hij vele vormen van leiderschap.

Berenschot - Leiderschapsboek

Alwetende leiders
Het harkmodel (aansturing van bovenaf) was in oude tijden vaak het passende antwoord op vraagstukken als schaalvergroting, efficiëntie en coördinatie. Maar het schiet nu tekort. Op het gebied van bijvoorbeeld innovatie, wendbaarheid en ondernemerschap kunnen bedrijven en organisaties er niet meer mee uit de voeten. Damen: "Het gaat steeds vaker over sociale innovatie, slimmer en prettiger werken, autonomie, ruimte voor eigen initiatief en het nemen van verantwoordelijkheid. Met alleen een mechanisme van 'command & control' kom je er niet meer."

De tijd van alwetende leiders aan de top van de hark is voorbij, meent Damen. In de lagen tussen werkvloer en leiding wordt informatie steeds vaker en sneller gedeeld. Met als gevolg dat mensen ‘onderaan' sneller en meer informatie vergaren dan hun leidinggevenden bovenaan. Damen spreekt in dat verband van ‘een geleerde hulpeloosheid in de leiding van veel bedrijven waar men geen idee meer heeft van wat er zich onderaan afspeelt'. In plaats van het harkmodel bepleit hij een breed uitwaaierend en gedeeld pannenkoekmodel.

High performance organisaties
Binnen excellerende bedrijven en organisaties is leiderschap juist een zaak van iedereen geworden. Hoe de leiding wordt verdeeld en wie de leiding neemt of krijgt, wordt bepaald door de specifieke expertise, competentie en bekwaamheid van de mensen in het team. Dat bepaalt hoe het aanwezige talent wordt ingezet. Damen signaleert een te groot geloof in wat hij de maakbaarheid van leiderschap noemt en acht niet uniformiteit maar uniciteit de bepalende factor. Het leiderschap in veel bedrijven en organisaties blijft volgens hem hierdoor gefundeerd op verouderde mechanismen en technologieën, vaak gebaseerd op de tweede industriële revolutie.

Nieuws