Twynstra Gudde: Politici misbruiken transparantie

18 april 2012 Consultancy.nl

Politici misbruiken ‘transparantie’ voor inhoudelijke en politieke doeleinden. De term transparantie is bij politici een populair begrip omdat het zoveel verschillende betekenissen heeft. Zij gebruiken transparantie vaak juist om een daadkrachtige en verstandige indruk te maken, terwijl de inhoudelijke boodschap gebaseerd is op impliciete aannames, die vaak niet realistisch zijn. Dat concludeert Twynstra Gudde adviseur Erna Scholtes in haar boek ‘Transparantie, icoon van een dolende overheid’.

Scholtes stelde zich in haar promotieonderzoek de vraag ‘Wat is de strekking van transparantie en wat is de veronderstelde impact die politici ermee voor ogen hebben?’.

Transparantie populair
Op basis van onderzoek van meer dan 5000 Tweede Kamerstukken uit de periode 1995-2010 laat de auteur zien dat het begrip transparantie veel verschillende betekenissen heeft. Die ambiguïteit maakt transparantie tot een populair concept in verwarrende tijden, met name voor politici die het gebruiken voor inhoudelijke en politieke doeleinden. Daarom is het ook zo populair onder politici. Of het nu gaat om de woekerpolissen, het bevorderen van marktwerking in de zorg of de benoeming van de vice-president van de Raad van State, transparantie wordt steeds als remedie gezien. Maar het begrip betekent in al die gevallen iets anders.

“Politici die roepen om transparantie maken een betrokken en betrouwbare indruk. Transparantie, daar kun je toch niet tegen zijn?” zegt Scholtes, “Maar inhoudelijk is het maar de vraag of de beleidsdoelstellingen dichterbij worden gebracht. Bovendien is transparantie lang niet altijd te verkiezen.” Het is dus geen eenduidig begrip, maar evenmin een eenvoudige oplossing. En het is geen onschuldig fenomeen, omdat transparantie net zo goed selecteert en verhult.

Nieuws